Tennisster Rixt van der Werff verloor haar vader Gerben, maar gaat nu weer richting de top. 'Ik dacht: als ik dat al kan zonder training, wat kan ik dan mét?'

Rechts onder haar sleutelbeen staat het geschreven, in de taal van het land waar ze zo vaak op vakantie gingen. In kleine, sierlijke Griekse letters: paichnídi, set, agónas. Game, set, match. Het stond bovenaan op de rouwkaart van Gerben Kornelis van der Werff. Haar vader, haar stimulans, haar tennismaat. Nu hij er niet meer is, moedigt hij Rixt aan via de tattoo die ze liet zetten.

Ze groeide op in Beetsterzwaag als dochter van Friese ouders, maar werd geboren in Aberdeen, Schotland. Daar was vader Gerben, volbloed Fries, basisschoolleraar voor kinderen van ouders die aldaar bij de Shell werkten, maar als sportleraar gaf hij ze ook gymnastiek- en tennisles.

,,Ik ben in Aberdeen geboren en het staat vooral leuk op mijn paspoort’’, zegt Van der Werff lachend, ,,maar verder weet ik er niets van, want toen ik iets ouder dan een halfjaar was verhuisden we al naar Beetsterzwaag. Goed onderwijs voor mij en mijn oudere zus Fardau was voor mijn ouders heel belangrijk en dat is in Nederland nu eenmaal beter, vonden ze.’’

Ze won al snel de best bezette jeugdtoernooien en ging, na een omweggetje via Heerenveen en later Meppel, al vroeg trainen in Groningen, bij Tennisteam het Noorden en trainer Frans Wouters, waar ook Gimbrère en Niels Visker werden opgeleid. ,,Ik was inderdaad echt wel goed’’, lacht ze bescheiden. ,,Ik won veel en denk ook dat ik voor mijn leeftijd hard kon slaan.’’

Vader Gerben was er altijd bij. Hij reed Rixt en Fardau naar trainingen en toernooien, maar stond de zussen ook bij met raad en daad. Al was ook al vroeg duidelijk dat die begeleiding niet decennia zou kunnen duren. ,,Mijn vader was eigenlijk al heel lang ziek’’, zegt Van der Werff.

,,Hij had een ernstige nierziekte, die uiteindelijk ook tot zijn dood heeft geleid. Toen ik 5 jaar was, heeft hij van mijn moeder een donornier gekregen, maar daarmee ook veel medicatie om afstoting tegen te gaan. Hoewel hij zich nooit zo gedroeg, was mijn vader eigenlijk wel altijd ziek.’’

ö

Toch bleef Gerben zijn dochter tot het einde toe steunen en voorzien van goede raad. ,,Hij kon heel rechtlijnig zijn, was misschien weleens wat te kort door de bocht’’, kijkt zij nu terug. ,,Dat was niet altijd even makkelijk. Maar hij had altijd het beste met me voor. Hij was en is ontzettend belangrijk voor me.’’

Op 20 mei 2018, op zijn 57ste verjaardag, overleed Gerben van der Werff. ,,Zijn lichaam was op, het ging niet meer. Natuurlijk was het een enorme tik toen hij er niet meer was, maar we hadden ons er al jaren op voorbereid, want we wisten dat hij niet oud zou worden. Weet je wat zo bijzonder is? Hij is geboren op een pinksterdag en op precies dezelfde datum, zijn verjaardag dus, ook overleden. Ook met Pinksteren. Alsof het zo heeft moeten zijn.’’

Hoe goed Van der Werff zich had kunnen voorbereiden op het overlijden van haar vader en steun en toeverlaat, toch viel het haar zwaar. De zin van al die uren op de baan, al die zware uren om een betere tennisster te worden: ze zag er het nut niet meer van in.

,,Het leek allemaal wat nutteloos, zo in die eerste jaren’’, kijkt zij terug. ,,Ik was 15, een puber nog, ik was de wereld nog aan het ontdekken. En toen overleed hij. Ik wist niet goed hoe ik daar mee om moest gaan. Ik was mijn vastigheid kwijt, mijn drive om alles te geven op de baan was weg. Logisch misschien, maar ik vond het heel moeilijk.’’

Ze leerde stap voor stap, groeide meer naar haar moeder Tjitske toe. ,,Fardau, mijn moeder en ik zijn nu met zijn drieën een enorm sterke drie-eenheid; dat was nooit gebeurd als mijn vader nog had geleefd.’’

Ze speelde een paar jaar niet of nauwelijks tennis, ging werken en rechten studeren in Groningen. Na twee jaar stopte ze met die studie en nu studeert ze creative business aan NHL Stenden in Leeuwarden.

Langzaam maar zeker vond ze ook het plezier in tennis weer terug. ,,Ik kreeg in september afgelopen jaar een wildcard voor het ITF-toernooi in Haren. Ik won meteen in het kwalificatietoernooi twee potjes, terwijl ik in de maanden daarvoor nauwelijks een racket had aangeraakt. Toen dacht ik: nou, als ik dit nog kan zonder training, want moet het dan worden als ik er wél alles voor ga doen? Dat was het moment dat ik er weer in ging geloven.’’

Vrienden op Vlieland gaven haar het laatste zetje. ,,Daar werk ik vaker tijdens de vakanties, heb daar een vaste groep vrienden. Kelly, een naaste vriendin van me, hoorde over wat ik als tennisser had gepresteerd in mijn jeugd, en wat ik vorig jaar zonder te trainen in Haren had gedaan. Zij zei: je bent echt gek als je niet meer met je tennistalent doet. Als jij het niet doet, ga ik het voor je doen.’’

Dat was het zetje dat zij nodig had. De Vlielandse vrienden ondersteunden haar met de crowdfundingsactie ‘Help Rixt naar de Wereldtop’ en via haar nieuwe studie bedacht ze zelf meer creatieve manieren om haar tennisloopbaan nieuw leven in te kunnen blazen.

,,Ik heb natuurlijk een flinke trainingsachterstand opgelopen in de afgelopen jaren ten opzichte van de meiden die door hebben gespeeld’’, zegt Van der Werff. ,,Dus ik zal fulltime aan de bak moeten. Gelukkig heb ik de topsportstatus bij NHL en kan ik mijn studie dus aanpassen aan mijn tennis. Via via kwam ik in gesprek met Match & Play, een tennis- en padelshop, en het marketingbedrijf Brand Creatives in Groningen. Zij sponsoren mij nu. Geweldig, want ik moet eigenlijk weer opnieuw beginnen. En ik probeer zelf zoveel mogelijk geld bij elkaar te slaan, bijvoorbeeld in de Duitse competitie, waarin ik nu speel. Dat lukt, al kan ik natuurlijk nog wel wat hulp gebruiken.’’

Van der Werff sloeg zich in nationale-ranglijsttoernooien, het hoogste nationale ‘amateur’-niveau in tennis, alweer in de nationale top 50. De stap naar het internationale profcircuit is de volgende. Maar eerst de competitie, die ze met TAM in de hoofdklasse gaat spelen.

Verrassend, want de studenten werden afgelopen jaar net geen kampioen in de eerste klasse, maar mogen op basis van de speelsterkte van onder meer Van der Werff wel op het één-na-hoogste niveau aan de bak. ,,We zullen alles moeten geven om in de hoofdklasse te blijven’’, kijkt Van der Werff vooruit. ,,Handhaving is als een kampioenschap.’’

Naast Van der Werff spelen ook Amber Maalderink, Tesse Haan, Vincent Schadee, Niels Roemeling en Max Adriaanse voor tennisclub TAM, dat zondag al in eigen huis een zware tegenstander ontvangt: Amstelpark 2. ,,Misschien doet Michaëlla Krajicek mee daar’’, hoopt Van der Werff. ,,Tegen haar zou ik heel graag spelen.’’

En als ze zondag dan de halfzus van Richard Krajicek treft, die ooit nummer 40 van de wereld was, zal Van der Werff zeker een paar keer even opzij kijken. ,,Als een soort automatisme zoek ik mijn vader altijd even op. Dat was in het begin heel lastig, omdat hij er natuurlijk niet meer is. Nu heb ik het geaccepteerd. De pijn went, ik moet en wil ook verder. Natuurlijk is hij er toch eigenlijk altijd bij, al is het niet meer fysiek.’’