In Den Haag draait het bij lokale verkiezingen vooral om... Den Haag

Afgelopen weken trokken de landelijke politici nog dapper over markten, pleinen en winkelstraten om folders uit te delen. Maar wie dinsdag het slotdebat in Hilversum zag, merkte meteen: hun hoofd stond er niet naar.

Het was een vlak debat zonder scherpte en energie. Wie kan het ze kwalijk nemen? Henri Bontenbal, Geert Wilders, Jesse Klaver, Ruben Brekelmans en Jan Paternotte zaten in gedachten vooral bij de brandhaarden in het Midden-Oosten en de moeizame gesprekken binnen en buiten de coalitie. Deze campagne konden ze er eigenlijk niet bij hebben. Nog één keer plichtmatig op het podium, daarna snel terug naar de eigen zorgen.

Wie vervolgens op de uitslagenavond wilde horen waar de lokale verkiezingen in het hele land over gingen, kreeg vooral één boodschap: Richard de Mos. De enorme winst van Hart voor Den Haag werd gebombardeerd tot hét verhaal van de avond.

Een lokale partij, jawel. Maar De Mos is natuurlijk geen onbekende in de Tweede Kamer. Liep er jarenlang rond als Kamerlid, schuift nog regelmatig aan in het Kamerrestaurant. En is natuurlijk ook gewoon een oud-PVV’er met een uitgebreid netwerk onder journalisten.

Zijn overwinning werd gretig opgepikt als het voorbeeld van een lokale beweging die de boel opschudt. Maar toevallig wel precies het soort beweging waar Den Haag wél iets mee heeft: herkenbaar en vooral heel Haags.

Ondertussen spelen in het land grote thema’s die niet verdwijnen na één gemeenteraadsverkiezing. In Noord-Nederland gaat het vaak over geschrapte buslijnen, de vraag of er nog wel een huisarts is of een toekomstbestendige school. Over de vraag of er nog wel betaalbare huizen gebouwd kunnen worden. En voor een groeiend deel van het publiek ook de ergernis over asielzoekersopvang die gemeenten door de strot wordt geduwd.

Lokale problemen die knellen. Maar waar Den Haag telkens weer geen antwoord op heeft. Niet omdat de problemen onzichtbaar zijn maar omdat het politieke zwaartepunt in de Randstad en in Den Haag blijft liggen. Zowel bij politici als bij journalisten.

Neem dinsdag het vragenuurtje. Er was terecht ruime aandacht voor de verschrikkelijke aanslagen op een Joodse synagoge en school. En voor de angstwekkende link met het Iraanse regime dat blijkbaar hier in onze straten wraak komt nemen.

Maar er was ook net een forse aardbeving geweest in Drenthe. Honderden schademeldingen en grote zorgen over hoe het dan verder moet met gaswinning uit kleine velden, die blijkbaar toch ook bevingen kan veroorzaken vergelijkbaar met Groningen. De vragen waren aangemeld door noordelijke Kamerleden maar kregen van de voorzitter geen enkele kans. Geen minuut politieke aandacht voor de zorgen en onzekerheden in Drenthe.

Of kijk het infrastructuurdebat op donderdag. Minister Vincent Karremans zei dat hij streng moest zijn, dat het ‘slecht voor Nederland’ zou zijn als hij toezeggingen zou doen over eerder beloofd geld voor wegen en spoor in de regio. Het Friese CDA-Kamerlid Luciënne Boelsma herinnerde hem nog aan moties over brede welvaart en een eerlijker verdeling van het geld voor infrastructuur over het land, maar het maakte geen indruk.

Karremans veegde het charmant maar achteloos van tafel. De sluis bij IJmuiden heeft ook geld nodig. En over de Lelylijn wil het kabinet al helemáál niet beginnen; er is nu eenmaal veel te weinig geld uitgetrokken voor wegen en spoor, we mogen al blij zijn als het noodzakelijke onderhoud een beetje op peil blijft.

Het is een patroon dat zich herhaalt. In woorden krijgt de regio volop aandacht. In debatten en persconferenties zijn er warme woorden. Maar als er keuzes gemaakt moeten worden, de camera’s uit gaan en de rekenmeesters aanschuiven, draait het toch weer om de problemen, belangen en gezichten die Den Haag zelf het beste kent.

Het is misschien niet eens onwil maar gewoon een blinde vlek. Bij debatten over problemen in het land, bij de lokale verkiezingen, iedereen mag meedoen maar het mag vooral niet te veel afleiden. In Den Haag draait het uiteindelijk vooral om... Den Haag.

Arend van Wijngaarden is parlementair verslaggever van Dagblad van het Noorden