Groningers worden van alle kanten misbruikt voor politiek gewin | Column Oh oh Den Haag

Vraag het de gemiddelde Nederlander op straat, zelfs Groningers in de Herestraat, en het antwoord is: ‘ja, boren maar’. Een meerderheid vindt het vreemd dat de grote Groningse gasbel met een waarde van miljarden euro’s ongebruikt blijft en er zelfs beton in gaat.

Je kan het vragen, en Eenvandaag en de Telegraaf deden het. Maar een vrijblijvende mening over de hoge gasrekening van zomaar iemand is toch anders dan de mening van iemand die in een huis met scheuren woont. De ruime meerderheid die er niets mee te maken heeft zou ook rekening kunnen houden met Groningers die al jaren wachten op gerechtigheid.

Helaas is de werkelijkheid ingewikkelder en duurder, zoals bij veel politieke kwesties. Nuance is alleen niet iets waar populisten zich door laten weerhouden. JA21, Forum en een vast rijtje deskundologen herhalen al tijden dat de gaskraan weer open moet.

Door stijgende energieprijzen kregen ze deze week even een mediastormpje mee. Geert Wilders sloot zich erbij aan, een opmerkelijke koerswijziging voor de PVV, die tot nu toe het leed van de Groningse gedupeerden zwaarder liet wegen.

Daar speelde vast bij mee dat de zeven afsplitsers in de Groep Markuszower ook pleiten voor heropening van de gaskraan. „Drill Stientje drill’’, riepen ze richting D66-minister Stientje van Veldhoven.

Gidi Markuszower ging in het debat alle schaamte voorbij en beloofde Groningers tien jaar gratis gas, de Lelylijn en behoud van vliegveld Eelde. Beloftes die hij nooit waar kan maken.

Bij Markuszower krijgt het woord schaamteloosheid toch al extra betekenis. Hij gaf dinsdag toe dat hij privé-appjes van Wilders aan de Volkskrant had gelekt. Wilders had voor de verkiezingen geen enkele zin in radio- en tv-debatten en vroeg hem een smoes te verzinnen. „Please, please, please.’’

Het bleek politiek relevant: doordat Wilders niet kwam opdagen na een smoes over Belgische terroristen kreeg Rob Jetten de kans te shinen bij RTL. En won uiteindelijk de verkiezingen.

Of het netjes was zulke appjes te laten lezen, vroegen journalisten. Nee, erkende Markuszower, maar in de politiek moet je soms ‘bruut’ zijn, citeerde hij Frits Bolkestein.

In zulk politiek geweld kan je als onderliggende partij vermalen worden, hebben Groningse gedupeerden jarenlang gemerkt. Zelfs nu de gaskraan dicht is, worden ze nog misbruikt voor politiek gewin.

Het herstel van Groningen was een Chefsache maar wordt nu uitbesteed aan een regeringscommissaris. Het debat daarover geeft een nare bijsmaak. Groningen ziet zo’n machteloze functionaris eigenlijk niet zitten en CDA-minister Pieter Heerma moest woensdag naar Garmerwolde om de zaak glad te strijken.

Die regeringscommissaris moet er volgens Jetten komen om het herstel minder politiek te maken. Hij wees op eindeloze debatten in de Tweede Kamer met staatssecretarissen Hans Vijlbrief en later Eddie van Marum.

Telkens werden ze door Sandra Beckerman (SP) en Julian Bushoff (GroenLinks-PvdA) geconfronteerd met een lijst misstanden en bureaucratische ellende. Gedupeerden zijn voor Beckerman en Bushoff een politiek verdienmodel, verzuchtte de staatssecretaris. Veel stemmen leverde het de SP overigens niet op.

Dat ministers en staatssecretarissen het vervelend vinden om steeds excuses aan te bieden over persoonlijke ellende, noemt Jetten maar even niet. Of dat zo’n regeringscommissaris ook bedoeld is om falen van de overheidsbureaucratie uit de schijnwerpers te halen.

D66, VVD en CDA willen ook wel eens af van het eindeloze gezeur van links over de Groningse gascrisis. Voor de linkse partijen kwam die gascrisis wel erg goed uit, omdat ze toch al af wilden van fossiele brandstoffen. Liever windmolens, zonnepanelen, zuinig doen met energie en vooral geen bodemdaling in de heiligverklaarde Waddenzee. Dat ‘de Groningers boven alles komen’ is bij zoveel natuurliefhebberij wat ongeloofwaardig.

Zoals de rechtspopulistische belofte dat we gratis gas krijgen als Groningen weer open gaat ook totaal ongeloofwaardig is. En dat het JA21 puur om portemonnee en veiligheid van Nederlanders gaat. Nee hoor, natuurlijk speelt niet mee dat ze toch al tegen windmolens, zon en waterstof waren, en dat het verdacht maken van de energietransitie ze wel erg goed uitkomt.