Arend van Wijngaarden is parlementair verslaggever van Dagblad van het Noorden Foto: Marcel Jurian de Jong
Het minderheidskabinet van premier Jetten oogt nog wankel. Er moeten dealtjes gesloten worden met politieke avonturiers en Jetten heeft de VVD iets te hard nodig. Het leidt tot allerlei ongemak.
Mopperend zitten René Claassen en Hidde Heutink van de Groep Markuszower donderdagochtend aan het ontbijt van een hotel vlakbij het Binnenhof. Ze worden telkens PVV-afsplitsers genoemd en dat vinden ze maar neerbuigend. En kranten schreven deze ochtend dat ze het kabinet-Jetten geholpen hebben met een deal over de AOW.
„Terwijl we maar wel even gezorgd hebben dat jij nog op tijd met pensioen kan hè’’, overdrijft Claassen tegen een journalist die er ook zit te ontbijten.
Henk Vermeer van de BBB smeert aan een tafeltje naast ze een Duits broodje. Ze complimenteren hem met zijn vele interrupties in zijn eerste debat als fractievoorzitter. Heutink zegt dat hij vandaag ook maar eens wat interrupties gaat doen. Hij heeft wat te melden.
Vermeer vraagt wat zij nu eigenlijk met Mona Keijzer van plan zijn. „Kan ik niks over zeggen’’, houdt Heutink het spannend.
Een paar uur later ontploft het Kamerdebat in de plenaire zaal als Heutink aan Rob Jetten vraagt waarom hij niet gewoon erkent dat het verhogen van de pensioenleeftijd van tafel is. Jesse Klaver, Geert Wilders, Jimmy Dijk en de rest van de oppositie springen uit hun vel als ze horen dat er over die pensioenleeftijd blijkbaar een nieuw dealtje is gesloten met de SGP en de Groep Markuszower.
Premier Rob Jetten en Jesse Klaver (GroenLinks/Pvda) in de Tweede Kamer op de tweede dag van het debat over de regeringsverklaring. Foto: ANP/Jeroen Jumelet
Zelfs Kamervoorzitter Thom van Campen, die zich normaal netjes op de vlakte houdt, vindt het eigenlijk te gortig dat er blijkbaar iets is afgesproken in een motie, maar dat verder niemand in de Tweede Kamer daar nog weet van heeft.
Dat krijg je ervan met zo’n minderheidskabinet. Ontmoetingen in hotels, restaurants en wandelgangen van de Tweede Kamer zijn nu ineens van groot belang om afspraken te maken tussen coalitie en oppositiepartijen. En als het niet lukt met grote partijen zoals GroenLinks-PvdA of de PVV, moet het maar met politieke avonturiers zoals de Groep Markuszower.
Maar wat er nou precies is afgesproken over de AOW? Niemand die het goed lijkt te begrijpen. Jetten hoopte nog zo dat met dit nieuwe kabinet het vertrouwen in de politiek weer toe gaat nemen. Maar Klaver, Dijk en Wilders lachen hem recht in zijn gezicht uit omdat het gesjacher over de AOW-plannen zo’n rommeltje lijkt.
De dag ervoor, woensdag, terwijl het debat in de plenaire zaal nog maar net op gang was, leek er wel een heldere afspraak te liggen over de AOW. De SGP verstuurde een persbericht over een motie om de AOW-plannen te ‘verzachten’. Chris Stoffer liep bij de patatbalie, de brede gang naast de plenaire zaal, van cameraploeg naar cameraploeg. Gidi Markuszower stond een paar meter verderop de journalisten te woord. Ze hadden voor elkaar dat het AOW-plan opnieuw naar de tekentafel moet, pochten ze.
Het bleek een dode mus, oordeelden Wilders en Klaver al snel. Alleen maar een mogelijke verzachting voor de zware beroepen. Maar donderdag kwam er dan volgens de Markuszower-clan een echte aanpassing van de motie. Heutink probeerde het al te verkopen alsof de hele AOW-leeftijdsverhoging van de baan was. De champagneflessen waren al ontkurkt.
Het blijkt uiteindelijk nogal tegen te vallen voor Heutink. De motie over de AOW is er helemaal niet zo stellig over dat de leeftijdsverhoging van de baan is, blijkt als SGP’er Chris Stoffer hem uitschrijft. En vervolgens gaat het er uren over in het plenaire debat. Jetten belooft alles nog eens opnieuw te bekijken.
Uit alles blijkt dat Jetten en Henri Bontenbal eigenlijk iets anders willen dan de VVD. Bontenbal zegt het zelfs hardop als hij erkent dat hij ook liever geen verlaging van de uitkeringen heeft voor bestaande gevallen. Een steen in de schoen, noemt hij het, maar hij had er voor getekend. Of hij dan de VVD niet moest overtuigen, krijgt hij als vraag van Esther Ouwehand. Hij kaatst meteen de bal: als u in staat bent de VVD op andere gedachten te brengen, graag.
Jetten zit donderdag ook al in zo’n lastig parket als het over Israël en Gaza gaat. Eigenlijk wil D66 erkenning van de Palestijnse staat. De VVD wil dat absoluut niet, dus zegt Jetten: „Maar als premier heb ik het te doen met waar partijen het over eens zijn.’’
Het gaat er in ieder geval wat vriendelijker aan toe dan eerder maar het oogt nog wat wankel.
(Arend van Wijngaarden is parlementair verslaggever van Dagblad van het Noorden)