Voor Nederland geldt de verplichting om in ieder geval kwetsbare groepen als kinderen, vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven en ouderen te beschermen tegen gezondheidsschade van pesticiden. Foto: Shutterstock
Vrijdag marcheert een groep bezorgde Nederlanders door de straten van Den Haag met de oproep aan bestuurders: zet in op een toekomst zonder pesticiden.
Waar de ziekte van Parkinson in Duitsland en Frankrijk erkend wordt als beroepsziekte voor akkerbouwers veroorzaakt door gewasbeschermingsmiddelen, is Nederland terughoudend. De chemische middeltjes zijn verrekte handig en krijgen daarom het voordeel van de twijfel. Natuurlijk – zo stellen de bestuurders – is meer onderzoek nodig. Ze wachten af en alles blijft bij het oude.
Het verdere verloop kennen we. Rechters worden ingeschakeld. De Raad van State stelde vorige week dat er meer onderzoek nodig is naar de gevolgen van pesticiden op beschermde natuur. Dat naar aanleiding van het verzoek van Milieudefensie aan het provinciebestuur van Drenthe om het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen door een lelieteler in Vledder te verbieden (iets wat de provincie niet wil).
Tinus Jeuring uit Noordlaren loopt vrijdag mee in mars tegen pesticiden. Foto: Jaspar Moulijn
Ieder natuurdebat eindigt in de rechtbank, ziet hoogleraar Raoul Beunen. Hij sprak er donderdagmiddag over in zijn oratie met de titel ‘Tussen retoriek en realiteit’. De hoogleraar Environmental Governance aan de Open Universiteit ziet een falende overheid door een kloof tussen ‘ambitieuze duurzaamheidsretoriek en de weerbarstige praktijk van beleidsuitvoering’.
Genoodzaakt tot stap naar rechter
Juridische procedures zijn in toenemende mate nodig om de overheden te dwingen in beweging te komen. Milieuorganisatie MOB heeft voor deze zomer dan ook opnieuw een ‘tsunami aan handhavingsverzoeken’ aangekondigd, als er niet genoeg gebeurt aan het terugdringen van stikstof. „Als effectief beleid van de overheid uitblijft, voelen burgers en maatschappelijke organisaties zich genoodzaakt om naar de rechter te stappen”, stelt Beunen.
Die ‘juridisering’ is jammer. In de beeldvorming gaat het nu alleen nog maar om vlekkenkaarten en drempelwaarden. Dat de meeste Nederlanders gewoon graag in een gezonde, groene omgeving willen wonen te midden van vogelgezang en fladderende vlinders en waarin boeren een nette beloning krijgen zonder het eigen land uit te hoeven wringen, is een breed gedragen wens die steeds verder uit beeld raakt.
Positieve kant
Een lichtpuntje is er ook. De hoogleraar ziet dat burgers, boeren en maatschappelijke organisaties steeds meer op eigen houtje bezig zijn met verduurzaming en verbeteren van biodiversiteit. Ze worden tegengewerkt door overheidsregeltjes, maar ze proberen het tenminste.
De mars in Den Haag die oproept chemische troep in onze landbouw terug te dringen voor gezondheid en natuur, valt daar ook onder. En dat nog wel op Wereld Parkinson Dag.
