Een mevrouw die bomen knuffelt, een strandjuttende dromedaris, een boswachter die de broer van André Kuipers kon zijn, een Franse wijnboerin met Nederlandse roots …. Reisredacteur Sybylle kwam ze allemaal tegen langs de Frans-Atlantische kust.
Tussen de monding van rivier de Gironde en de Atlantische kust lag vroeger moeras. Tegenwoordig is het een van de bekende wijnstreken van Frankrijk: de Médoc. Hier, in het dorpje Queyrac, streek opa Uijttewaal uit de regio Utrecht na de Tweede Wereldoorlog via de Languedoc neer om met zijn koeien de kost te verdienen. Hij bouwde een boerderij en noemde het Château Saint-Hilaire, naar de beschermheilige van het dorp.
Zoon Adrien nam het bedrijf over en begon in 1995 naast de Blondes d’Aquitaines ook wijnranken neer te zetten op de vruchtbare grond: Domaine Uijttewaal was geboren. Tegenwoordig is Adrien nog steeds op de wijngaard te vinden, maar de volgende generatie, te weten dochter Élise, heeft de wijngaard in 2017 overgenomen. Ze leidt ons rond door de caves waar in enorme roestvrijstalen tanks de rode wijn wordt gemaakt en in vaten van Frans eiken verder rijpt.
Wijnboerin Elise Uijttewaal .
Nederlands spreekt ze ‘un eel klein beetje’, maar ze is trots op haar roots en haar Nederlandse naam. En op haar wijn, die gemaakt wordt van de druiven – onder meer merlot, cabernet franc en cabernet sauvignon – afkomstig van de vijftig hectare aan wijngaarden acht kilometer verderop, aan de monding van de Gironde. We mogen niet eerder weg dan nadat we vier van hun topwijnen geproefd hebben. Vier heuse Médocs met Hollandse afdronk. “Salut”, lacht Élise en wij proosten op haar mooie ‘domaine’.
Een groene oceaan
Zo brokkelig als de kust van Bretagne en Normandië eruit zien, zo kaarsrecht is de kust tussen de monding van Gironde en de Spaanse grens. Hier vind je eindeloze zandstranden langs de Atlantische Oceaan, baaien waar – volgens kenners – de beste oesters van de wereld vandaan komen, golven waar – wederom volgens experts – je eindeloos op kunt surfen én – volgens wiskundigen die er verstand van hebben - de hoogste duin van Europa: Dune du Pilat.
Dune du Pilat.
Aan de andere kant van de duinen ligt ook een oceaan: een groene oceaan, zo noemt boswachter Sébastien Maïta – spitting image van André Kuipers - de uitgestrekte (naaldboom)bossen die landinwaarts, in het departement Les Landes, bij L’etang de la Mailloueyre liggen. De pine maritime, de zeeden, groeit zelfs óp het strand. Tijdens de wandeling door het bos, waar kurkeiken en struiken zich een plekje hebben weten te bemachtigen tussen de dennenbomen, plukt Sébastien een paar rode vruchten. Om te bewijzen dat ze eetbaar zijn, eet hij er eerst zelf een. Pas dan durven ook wij eentje te proeven. Best lekker.
Boswachter Sébastian.
Luisteren naar een boom
Dat het bos op je zintuigen werkt, ervaren we als we even later met ‘sofrologe’ Elisabeth Condom een wandeling door de bossen bij Moliets-et-Mâa maken. Hoewel, wandeling: we staan meer stil dan dat we lopen, en dat is precies de bedoeling tijdens dit ‘bosbad’. Want sofrologie is een leer waarbij het gaat om harmonie in lichaam en geest te krijgen. Dat doen we met zintuigelijke oefeningen waarbij geluiden, kleuren en geuren centraal staan. Nu pas valt het ons op hoe stil het eigenlijk is in dit deel van Frankrijk. We horen de bladeren ritselen, een vogel zingen en zelfs de oceaan, terwijl die toch een paar kilometer verderop ligt.
Sofrologe Elisabeth.
Met onze armen rondom een boom en een oor tegen de bast, zouden we ook de geluiden in de boom kunnen horen. Ons lukt het niet, maar Elisabeth blijft haar boom knuffelen totdat we bijna denken dat ze in slaap is gevallen. Dat is het niet, wel had ze een ‘moment meditative’, vertelt ze later. Misschien waren wij daar toch iets te nuchter voor, hoewel we de rust en ontspanning die ons overviel zeker konden waarderen.
Strandjutter op vier poten in ‘le petit Sahara’
Op weg naar het strand bij Moliets-et-Mâa komen we een opvallend tafereel tegen: een man met een dromedaris. Het is Franck Doens met zijn dromedaris Dino en hond Paprika. Sinds vier jaar ruimt het stel rotzooi van het strand op, zo’n drieduizend kilo per jaar. Franck en Dino zijn bekende verschijningen op ‘le petit Sahara’, zoals Franck zijn werkplek noemt.
Franck en Dino.
De oud-militair kreeg tijdens zijn dienst in Djiboeti een ongeluk, waarbij een kameel betrokken was. ,,Ik lag op de grond, de kameel keek me aan en ik zag empathie in zijn ogen’’, vertelt Franck. Hetzelfde gevoel kreeg hij toen hij Dino, een voormalig circusdier, in de ogen keek. Dino is niet de eerste dromedaris in Les Landes: in de negentiende eeuw werden de dieren langs de Franse kust al gebruikt in de landbouw. Ook werden ze ingezet als ‘vrachtwagen-karavaan’ tussen Biaritz en Bordeaux. ,,Toen brachten ze spullen weg, nu haalt Dino het weer op”, lacht Franck.
Samen met Dino is hij van september tot juli op het strand te vinden. ,,Voor de zomermaanden hebben we geen vergunning, bovendien is het dan te druk”, legt Franck uit. Hond Paprika is ook altijd bij het strandjutten, als beschermheer van Dino, want hij wordt wel eens lastig gevallen door opdringerige honden. Wat ze met de gejutte spullen doen? ,,Deels wordt recycled en van een ander deel maken we kunst”. Franck kijkt Dino nog eens diep in de ogen en lacht tevreden. Dino antwoordt met een liefdevolle lebber over Francks wang. Dat is nog eens ‘une belle histoire’.
Ten zuiden van de monding van de Gironde, in de departementen Gironde en Les Landes, komen natuur, bossen, meren, oceaan, duinen en strand samen.
l'herbe
Het is een regio met veel ruimte die nog niet is platgewalst door toeristen en vormt daardoor een ideale plek voor ‘slow travel’. Een paar tips van reisredacteur Sybylle, van noord naar zuid: