Gasproductieput Moddergat-1 langs de Mokselbankwei. Foto: Marcel van Kammen
De kleiner wordende zandkorrels tussen Ameland en Schiermonnikoog zijn vooralsnog niet toe te schrijven aan gaswinning. Dat schrijven deskundigen van de gezaghebbende commissie voor milieueffectrapportage (MER).
Het was een onderzoek dat vorig jaar de tongen losmaakte. Dat de (diepe) bodem daalde, was natuurlijk al bekend. Maar nu bleek ook dat de samenstelling van de zeebodem boven het gaswingebied was veranderd.
Wetenschappers van het NIOZ (Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee) hadden namelijk een verschil in zandkorrelgrootte vastgesteld. In tegenstelling tot elders, nam die boven het onderzochte gasveld af met gemiddeld 1 micrometer per jaar.
De onderzoekers trokken daarop aan de bel. Het fijnere sediment op de gedaalde bodem zou zomaar eens gevolgen kunnen hebben voor het kwetsbare zeeleven, stelden ze. Vanuit de Waddenvereniging klonk meteen een hernieuwde oproep om de gaskraan dicht te draaien.
Geen causaal verband
Hoewel het zuiver gezien nooit zo was gesteld, bleef de zweem hangen dat de ‘krimpende korrels’ rechtstreeks verband hielden met de gaswinning. Maar dat causale verband is inderdaad nooit aangetoond, bevestigen deskundigen van de MER in een nieuw rapport over de aardgaswinning onder de Waddenzee.
De onafhankelijke adviescommissie volgt hierin een rapport dat is uitgevoerd in opdracht van gaswinbedrijf NAM. Dat stelde afgelopen maart dat de oorzaak-gevolgrelatie tussen bodemdaling en bodemsamenstelling, zoals die door de NIOZ-onderzoekers gesuggereerd is, ‘niet zo plausibel is’.
Volgens de betreffende deskundigen van Deltaris en Arcadis rammelt het zandkorrelonderzoek op meerdere punten. Zo merken ze op dat de onderliggende velddata niet is gepresenteerd. Ook zou onvoldoende zijn gekeken naar andere mogelijke oorzaken van het fijner sediment, zoals het baggeren van de vaargeul naar Ameland. Op hun beurt roepen de deskundigen van de MER op om ‘de ontwikkelingen in korrelgrootte goed te volgen’.
De NAM-locatie bij Moddergat. Foto: Marcel van Kammen
Binnen de grenzen
De commissie voor milieueffectrapportage brengt elk jaar verslag uit over de gaswinning in de Waddenzee. Het rapport van afgelopen woensdag ging specifiek over de gasvelden bij Nes, Moddergat, Lauwersoog en Vierhuizen. Uit deze zogeheten MLV-velden wordt sinds 2007 gas gewonnen.
Net als eerdere jaren stelt de MER vast dat de bodemdaling door gaswinning in 2023 binnen de afgesproken grenzen is gebleven. Ook onderschrijft de commissie de conclusie van de NAM dat er geen aanwijzingen zijn dat de gaswinning heeft geleid tot veranderingen in de natuur van de Waddenzee en het Lauwersmeer.
Voor de kombergingen Pinkegat en Zoutkamperlaag (beide tussen Ameland en Schiermonnikoog) bedroeg de gemiddelde bodemdalingssnelheid in 2023 achtereenvolgens 1,52 en 0,77 millimeter. Dat is ruim beneden het vergunde ‘meegroeivermogen’ van respectievelijk 6 en 5 millimeter per jaar.
