Een lasser bij SRI in Veenwouden brengt de laatste titaniumlas aan. Op de achtergrond kijken Tom van Aken (links) en Anco Blokzijl van SRI toe. Foto: Marcel van Kammen
Technologiebedrijf Avantium heeft de problemen rond zijn fabriek in Delfzijl opgelost. Ruim anderhalf jaar na de opening verwacht CEO Tom van Aken dat, na een periode van testen, in het najaar de eerste ladingen FDCA de fabriek verlaten.
Avantium zet plantaardige suikers om in FDCA, een grondstof voor bioplastic PEF. Dit plantaardige plastic kan eindeloos gerecycled worden. Klanten als Louis Vuitton, Carlsberg en Albert Heijn willen het afnemen.
De bouw van de fabriek in de Delfzijl startte exact vier jaar geleden. In het najaar van 2024 was de bouw afgerond. Koningin Máxima kwam langs om de opening te verrichten.
Daarna startte een periode van inregelen en testen. „Het eerste deel van de fabriek is al opgestart. Daar kwamen we enkele problemen tegen die we konden oplossen, zegt Van Aken.
Titaniumlassen zijn niet goed
In de zomer van vorig jaar stuitten medewerkers op een veel groter probleem. Om de suikers om te kunnen zetten wordt onder meer azijnzuur ingezet. Dat gaat door de fabriek heen in titanium buizen die met titaniumlassen aan elkaar zijn gelast. De titaniumlassen bleken niet goed te zijn.
„Dat moet absoluut wel goed zijn’’, zegt Van Aken. „Je kunt niet hebben dat er met azijnzuur ongelukken gebeuren. Dat kunnen voor de medewerkers direct fatale ongelukken zijn. In de chemie is het duidelijk: als het niet veilig kan, kan het niet.’’
Koningin Máxima opent de fabriek in Delfzijl. Foto: ANP/Siese Veenstra
Het betekende dat de pas afgebouwde fabriek deels ontmanteld moest worden. De buizen zaten ingepakt in isolatiemateriaal en moesten vervolgens op transport naar een bedrijf dat de titaniumlassen opnieuw kan aanbrengen.
Fries bedrijf brengt redding
Dat was een volgend probleem, „want vind maar eens technici die dat kunnen’’, kijkt Van Aken terug. „Er zijn niet zoveel titaniumlassers.’’ De reddende engel vond Avantium in Friesland. „SRI in Veenwouden zei ‘kom maar op’.’’ Van Aken is onder de indruk van de Friezen. „Ze hebben speciaal voor ons mensen vrijgemaakt en opgeleid om 3000 titaniumlassen uit te voeren. Een las maken duurt zes uur.’’
Voor Avantium betekende de tegenvaller naast een schadepost van 7 miljoen uitstel van productie. De financiële problemen groeiden. Om te overleven gaf het bedrijf vorig jaar extra aandelen uit. Het ministerie van Klimaat en Groene Groei deed daar in mee voor 15 miljoen.
Donderdag werden in Veenwouden de laatste lassen uitgevoerd. De fabriek is nu ‘opnieuw’ klaar. Na een periode van testen denkt Van Aken in de zomer op te kunnen starten.
Grotere fabriek mogelijk ook in Delfzijl
Vanaf dat moment wordt er PEF geleverd aan de 23 klanten die zich bij Avantium hebben gemeld. Het bedrijf verwacht in 2027 quitte te draaien. In totaal kan het op jaarbasis 5000 ton PEF produceren. Gezien de vraag, kijkt Van Aken voorzichtig vooruit naar een tweede en grotere fabriek. „Die kan overal komen, maar we kijken zeker ook naar de mogelijkheden in Delfzijl.’’
Daarnaast wil Avantium de technologie in licentie verkopen, bijvoorbeeld aan partijen in Europa, Azië en de Verenigde Staten. „Voor iedere kilo PEF die zij produceren, krijgen wij geld’’, zegt Van Aken. „Maar dat is allemaal voor de toekomst. Het kan pas als de fabriek in Delfzijl draait.’’
