Een Waddenambassadeur van de Waddenvereniging gidst jongeren over het Wad. Foto: Jonathan Andrew
Regeneratief toerisme. Dat is waar het Waddengebied op inzet. Het betekent dat de toeristen iets willen toevoegen aan de natuur en het gebied. Die toerist krijgt daarnaast één verhaal voorgeschoteld.
,,Dit gaat een stap verder dan duurzaam toerisme. De toerist wil het gebied mooier achterlaten dan hoe het nu is”, legt Wendy Oude Veldhuis van marketingorganisatie Visit Wadden uit in een etablissement in de haven van Harlingen. Er is nu al veel vraag naar. ,,We zien het vooral bij bedrijfsuitjes, die willen graag iets terug doen.”
Op dit moment gaat het voornamelijk om jutacties en een versnipperd aanbod bij organisaties als Staatsbosbeheer, IVN Natuureducatie of de Waddenvereniging. Visit Wadden gaat dit aanbod met steun van het Waddenfonds uitbreiden (er wordt de komende vier jaar ruim 6,7 miljoen euro geïnvesteerd in het programma Gastheerschap). ,,Wij willen dat gezinnen of individuele bezoekers dit ook kunnen doen.”
Kerken schilderen en bomen snoeien
Het aanbod wordt nog in kaart gebracht, maar er kan bijvoorbeeld gedacht worden aan het schilderen van kerken, het bijhouden van paden of het snoeien van bomen. ,,We richten ons op de juiste toerist, op de juiste plek en op het juiste aanbod. We gaan niet voor massatoerisme, maar voor de lichtgroene bezoeker met ervaring met natuurbeleving. In elk geval een bezoeker die ervoor openstaat wat te leren over het werelderfgoed Waddenzee.”
Wendy Oude Veldhuis. Foto: Mijke Bos
Om dit te bereiken wil Visit Wadden met vijftien partners (zoals de stichting Amelander musea, Ecomare op Texel, het Samenwerkingsverband Waddeneilanden, maar ook het Economic Board Groningen) één verhaal vertellen. Een verhaal dat beter aansluit op de status van Werelderfgoed. Ook dat gebeurt nu nog veel te versnipperd, zegt Oude Veldhuis. Zo worden de komende vier jaar tweehonderd gidsen op dezelfde manier opgeleid en komen er tweehonderd Waddenambassadeurs die hetzelfde verhaal verwoorden.
Natuurwaarden zijn het gouden ei
Wat dat verhaal dan is? Dat kan Renate de Backere van de Waddenvereniging toelichten. ,,Natuurwaarden moeten centraal staan, dat is het gouden ei. Daar moet je respectvol mee omgaan. Natuur en de Waddenzee als uniek getijdengebied, dat is de paraplu waaronder alle verhalen vallen”, zegt ze. Pas als de bezoeker het werelderfgoed beleeft, wil die het ook beschermen, is de filosofie.
Dat moet voorkomen dat activiteiten in het Waddengebied verstorend werken voor ,,de andere bewoners: de vogels, zeehonden en andere dieren”, zegt Oude Veldhuis. De Backere: ,,Er is ontzettend veel aanbod van recreatieve activiteiten. Iedereen doet dat op zijn eigen manier met de beste intenties, maar niet altijd met respect voor de natuur.”
Om het gemeenschappelijke verhaal te laten overkomen moeten verenigingen en ambassadeurs (denk hierbij vooral ook aan natuurbeheerders als Natuurmonumenten, It Fryske Gea en Staatsbosbeheer) dezelfde herkenbare uitstraling krijgen. Wat dat wordt staat nog niet vast. ,,Ze krijgen in elk geval niet allemaal hetzelfde uniform, ze zullen hun eigen kleding willen houden. Maar misschien wel allemaal een herkenbaar embleem”, geeft Oude Veldhuis als een denkbaar voorbeeld.
Zo wil Visit Wadden ook de Erecode voor Wadliefhebbers afstoffen en uitbreiden. Dat is een set van tips hoe je je gedraagt op de Waddenzee, hoe je verantwoordelijkheid neemt voor het werelderfgoed Waddenzee. ,,Maar die is wat vergeten en geldt alleen voor water. Wij willen de erecode uitbreiden naar land.”