In hoger beroep is woensdag 27 maanden cel geëist tegen de voormalige ‘bankier’ van de Noorse Broeders. De 44-jarige man uit Apeldoorn stal 8 miljoen euro van een aan de Broeders gelieerde stichting uit Nieuw-Buinen.
De voormalige financiële topman van de geloofsgemeenschap Jonathan van der L. werd in maart 2016 aangehouden nadat de gedupeerde stichting Hippo Mundo Charity (HMC) aangifte had gedaan van verduistering van de miljoenen. Bij zijn aanhouding in een vakantiehuisje op de Veluwe lag in de kruipruimte een koffer met daarin meer dan drie ton aan contanten.
Van der L. is dan net drie maanden weg bij de Christelijke Gemeente Nederland, bekender onder de naam Noorse Broeders, die in die tijd hun grote conferenties op Pagedal in Stadskanaal houden. Van der L. zag niets meer in deze zeer vermogende geloofsgemeenschap. Hij verliet niet alleen de broeders en zijn baan, maar ook zijn gezin en leeft vervolgens samen met een ex-callgirl die in dit dossier tot een taakstraf werd veroordeeld voor haar hulp bij de verduistering.
Van der L. krijgt in 2022 een celstraf van 30 maanden opgelegd. Na zijn voorarrest van 5 maanden voorafgaand aan die zitting heeft hij geen dag vastgezeten. Hij ging in beroep om het hof te overtuigen hem ook niet meer terug te sturen naar de cel. „Ik ben helaas in staat geweest hele grote dingen met veel gemak te doen’’, zegt hij woensdag in het gerechtshof in Zwolle over de grote geldbedragen die verdwenen. „Dat betekent dat ik veel vertrouwen had en dat heb ik beschadigd. Maar het geld is terug. Alles.’’
Hij zou stichting HMC in totaal 7,8 miljoen euro terugbetaald hebben. Van der L. sloot in 2020 hiertoe al een geheime overeenkomst met de geloofsgemeenschap. Om te kunnen staven of hij daadwerkelijk alles heeft terugbetaald, wil het gerechtshof in Zwolle die overeenkomst inzien. Jonathan van der L. mag die overeenkomst niet geven, zegt hij, want hij heeft voor geheimhouding getekend. Ook een advocaat die namens HMC aanwezig is, zegt de overeenkomst niet te overleggen.
‘Papa gaat naar de gevangenis’
„Een celstraf zou mijn hele leven vernielen’’, zegt Van der L. gespannen. „Alles wat ik de afgelopen tien jaar heb opgebouwd, raak ik dan kwijt. Toen mijn zoon drie jaar was, moest ik vertellen: ‘papa gaat naar de gevangenis’. En tien jaar later gaat hij elke nacht naar bed met de vraag, gaat hij nu wel of niet?’’ Het Apeldoornse bedrijf waar hij werkt – met bijna tachtig medewerkers – zal stoppen, zegt hij. De onderneming in hairextensions van zijn vriendin zal stoppen. En zijn ex-vrouw zal niet langer alimentatie ontvangen. Hij wil vooral voorkomen dat al die andere mensen schade leiden als hij vast komt te zitten, zegt hij.
De advocaat-generaal, de officier van justitie in hoger beroep, snapt dat een celstraf zwaar is. „Maar u heeft uw werkgever en uw eigen gezin schade toegebracht. En de mensen die gedoneerd hebben.’’ Voor valsheid in geschrifte, witwassen en het achteroverdrukken van 8 miljoen euro van je werkgever worden nu eenmaal celstraffen opgelegd. Hij eist een celstraf van 27 maanden, drie maanden lager dan de straf die Jonathan in 2022 van de rechtbank in Zutphen kreeg. Die ‘korting’ is omdat hij vier jaar heeft moeten wachten op dit hoger beroep.
‘Angst voor de duivel’
Advocaat Martine Luijten legt nadrukkelijk een verband met de psychische stoornis die Jonathan opliep in zijn jeugd binnen de Noorse Broeders. „Hij leefde met de angst voor de duivel, de angst voor de hel. En de angst alles kwijt te raken als hij niet deed wat door de geloofsgemeenschap werd voorgeschreven’’, zegt ze over het leven van haar cliënt bij de gesloten geloofsgemeenschap.
Ze vraagt het hof om de celstraf te beperken tot de 5 maanden die Jonathan al in voorarrest uitzat en hem daarnaast een taakstraf op te leggen van maar liefst 960 uur. In zijn laatste woord vraagt ook Jonathan om hem niet terug te sturen naar de cel. „Zet me niet terug naar een plek waar alles afgebroken wordt, maar laat me verder bouwen.’’
