De Nederlandse belastingdienst heeft terecht de goede doelenstatus ingetrokken van een Drentse stichting die onderdeel is van de Brunstad Christian Church, ook wel Noorse Broeders genoemd. Stichting Hippo Mundo Charity uit Nieuw-Buinen verliest met terugwerkende kracht de zogeheten ANBI-status.
Dat bepaalde de Hoge Raad in cassatie deze week. Cassatie is eigenlijk het beroep bij de Hoge Raad tegen de beslissing van een lagere rechter. Voorzitter van Hippo Mundo Charity (HMC) is David Nooitgedagt. Hij noemt de uitspraak in het cassatieberoep ,,zeer teleurstellend” en ,,onbevredigend”.
HMC heeft zichzelf altijd neergezet als een goede doelen-stichting en sinds 2008 beschikte de Drentse kerkstichting ook over een ANBI-status. ANBI staat voor Algemeen Nut Beogende Instelling. Met zo’n status kreeg de goede doelenstichting van de Noorse Broeders tal van belastingvoordelen.
De Noorse Broeders in Nederland verkeren al jaren in zwaar weer met verhalen over miljoenenfraude, oplichting, leden die corrupte politieagenten inhuren om oud-leden te bespioneren en bedreigingen van kerkleden.
Die ANBI-status is met deze cassatie-uitspraak met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2010 ingetrokken. Eerder vonden de rechtbank en het Gerechtshof dit ook al. HMC voldoet namelijk niet aan de voorwaarden dat zij geen winstoogmerk hebben. Ook mag er geen vermogen worden opgepot. Maar alleen al tussen 2008 en 2016 nam het eigen vermogen met ruim elf miljoen euro toe.
Terwijl een ANBI sec inhoudt dat alleen instellingen die status kunnen krijgen als ze zich inzetten voor het algemeen belang. Maar dat gebeurde amper bij HMC.
De zaak begon in 2017 na onderzoek van de belastingdienst, maar heeft overduidelijke lijnen naar de voormalige financiële topman van de kerkbeweging. Deze Jonathan van der L. werd vorig jaar veroordeeld tot een gevangenisstraf voor het achterover drukken van miljoenen euro’s van stichting Hippo Mundo Charity, valsheid in geschrifte en oplichting.
Orthodox-christelijk
HMC - bestuurd door leden van de Noorse Broeders - deed daarop aangifte tegen Van der L. toen hij na de diefstal plotseling uit de geloofsgemeenschap van de orthodox-christelijke Christelijke Gemeente Nederland (CGN) was getreden en met enkele miljoenen met de noorderzon vertrok. CGN opereerde jarenlang vanuit Stadskanaal.
Leden van CGN worden ook wel Noorse Broeders genoemd omdat het internationale hoofdkantoor van de Brunstad Christian Church (BCC) in Noorwegen staat. Kerkgenootschap CGN heeft recent de naam veranderd en gaat nu als Brunstad Christian Church (BCC) Nederland door het leven.
In 2020 werd Van der L. in een civiele procedure ook al veroordeeld dat hij acht miljoen euro terug moest betalen aan de Drentse stichting HMC, die banden heeft met CGN.
De fiscus ontdekte ook dat een van de hoogste Noorse leiders privé een lening van 1,6 miljoen euro kreeg van de stichting. Rente werd er niet betaald, die was opgenomen bij de vorderingen, schreef NRC al eens. Alleen al in 2015 verstrekte HMC leningen van ruim 23,5 miljoen euro.
Rectificatie/aanpassing
Op 22 november 2023 is het artikel op onderdelen aangepast. Niet de ANBI-status van kerkgenootschap CGN (of BCC Nederland) is afgepakt, maar die van stichting Hippo Mundo Charity (HMC). Ook heeft stichting CGN of BCC Nederland geen aangifte gedaan tegen Jonathan van der L.. De aangifte is gedaan door HMC.
