De gemeenteraad van Groningen kan alle ontwikkelingen rond jeugdhulp en de Wet maatschappelijke ondersteuning (wmo) moeilijk behappen. Foto: Huisman Media
De gemeenteraad Groningen kan complexe ontwikkelingen in de jeugdhulp en mensen die ondersteuning nodig hebben vanwege ziekte en ouderdom nauwelijks bijbenen.
Dat heeft te maken met de grote hoeveelheid informatie en de ingewikkelde verdeling van taken. Daardoor is het lastig is om als volksvertegenwoordiging grip te houden op wat er speelt. Dat stelt de Rekenkamer Groningen die onderzocht of de raad nog wel in staat is haar controlerende taak in dit ‘sociaal domein’ goed uit te voeren.
Het Rijk gooit steeds meer taken op dit terrein over de schutting bij de gemeenten. Groningen heeft een aantal in handen gegeven van WIJ Groningen. Deze organisatie houdt zich bezig met de Wmo (wet maatschappelijke ondersteuning) en de jeugdhulp. Tijdens discussies over de kwaliteit van hulp aan jongeren, mensen met een beperking, chronisch zieken en ouderen is niet altijd duidelijk of WIJ Groningen dan wel de gemeente daarvoor verantwoordelijk is.
Volgens de Rekenkamer zien raadsleden regelmatig door de bomen het bos niet meer. Dat is lastig als ze worden geconfronteerd met klachten over de hulp. Onduidelijk is dan wie ze daarop moet aanspreken, terwijl de problemen rond vergrijzing, complexere hulpvragen en personeelstekorten alleen maar toenemen. Sinds 2018 voert WIJ Groningen een deel van de taken namens de gemeente uit.
Informele contacten
In een gesprek met de Rekenkamer erkent wethouder Eelko Eikenaar (SP) dat taken en verantwoordelijkheden niet altijd op te knippen zijn in een deel van de gemeente en WIJ Groningen. „Soms lopen ze door elkaar. Dat maakt het moeilijk voor raadsleden om alles te overzien en daar vat op te krijgen. Maar ook om als college alles over te brengen aan de raad.”
De Rekenkamer benadrukt dat het college genoeg informatie vertrekt, maar dat het totaalbeeld ontbreekt. Om het naadje van de kous te weten maakt een deel van de raadsleden veel gebruik van informele contacten met college, ambtenaren en WIJ Groningen om aan informatie te komen. ‘Informatie die hieruit voortkomt wordt niet altijd vastgelegd’.
Dat leidt volgens de Rekenkamer tot ‘gebrek aan transparantie en navolgbare beantwoording’. Omdat niet alle raadsleden gebruik maken van ‘informele netwerken’ beschikken ze niet allemaal over dezelfde kennis. Het gevolg is dat de gemeenteraad als geheel geen goed beeld heeft van wat er speelt. Te vaak ontbreekt het overzicht en raken ze de weg kwijt in een brei van notities en andere stukken.
De Rekenkamer adviseert bij te sturen in de wisselwerking tussen raad, college en WIJ Groningen. Dat kan door het gemeentebestuur en WIJ Groningen als dat nodig is in alle openheid met wijzigingsvoorstellen en schriftelijke vragen het vuur aan de schenen te leggen.
