Een volksfeest uit het slop trekken: ga er maar aan staan. Politiek Groningen waagt een poging om Groningens Ontzet nieuw leven in te blazen. Met geld, een vrije dag en misschien een andere datum dan 28 augustus.
Vergistoeristen heetten ze. Zij kwamen jaren nadat Koninginnedag op 30 april was afgeschaft nog uitgedost in het oranje naar Amsterdam om op die laatste dag van april het volksfeest te vieren. Hadden ze gelezen in verouderde reisgidsen of via incomplete berichten op internet. Ze wisten niet dat het volksfeest was verplaatst naar 27 april en was omgedoopt in Koningsdag.
Die verwarring kan ook optreden als het Groningse volksfeest Bommen Berend alias Groningens Ontzet afziet van 28 augustus als vaste feestdatum. Menigeen heeft oren naar een andere datum, omdat 28 augustus onhandig valt.
Niet alleen is het aan het einde van de zomervakantie waardoor de organisatie van het volksfeest wekenlang te kampen heeft met vakantievierende en zodoende afwezige vrijwilligers; ook is er vrijwel altijd concurrentie van festival Noorderzon. Het publiek, zo is het idee, kan z’n goeie geld maar één keer uitgeven.
Vrije dag!
Woordvoerder Allon Hagenus van de Koninklijke Vereeniging voor Volksvermaken – de vrijwilligersvereniging die sinds jaar en dag organisator van het volksfeest is – zegt in te zetten op 28 augustus. ,,Dat is een belangrijke datum sinds 1672. We zouden ook graag de vrije dag ingevoerd zien. Pas als het echt niet anders kan, zijn we geneigd om de viering van Groningens Ontzet te verplaatsen naar het weekend voor of na 28 augustus.’’
Hij is nauw betrokken geweest bij de plannenmakerij van Student & Stad, die er alles aan wil doen om het volksfeest op de rails te krijgen. De afgelopen jaren is het steeds magerder geworden. Het is uitgekleed tot het Peerdespul in de ochtend, hier en daar een flard muziek in de binnenstad, de kermis op de Grote Markt, de Groote Maaltijd in de Akerk en de vuurwerkshow ‘s avonds. De tijden dat de stad werd overspoeld met hordes feestvierende mensen is verleden tijd.
Betere tijden vanaf 2027
Volgens Hagenus is het bestuur van Volksvermaken inmiddels op sterkte met de aanstelling van een voorzitter en secretaris. Wie dat zijn, wordt in maart bekend op de algemene ledenvergadering. Tot die tijd werkt Volksvermaken aan de invulling van het feest van komende 28 augustus. ,,De editie van 2026 zal nog lijken op die van afgelopen jaren’’, zegt Hagenus.
Daarna mikt hij op betere tijden. Zeker als de gemeente Groningen 150.000 euro extra op tafel legt waarvan een projectleider voor het volksfeest kan worden betaald.
‘Het gaat om een sterke inhoud’
,,Gelukkig dat nu eindelijk de discussie over Groningens Ontzet gaande is’’, zegt Sander ten Bosch. Hij is onder anderen directeur van het Bevrijdingsfestival Drenthe en van de Sneekweek en weet zodoende hoe een volksfeest te organiseren. Hij weet ook dat dat niet eenvoudig is voor hardwerkende vrijwilligers, omdat de regels omtrent beveiliging en veiligheid zijn aangescherpt. Vandaar dat hij de 150.000 euro extra van de gemeente ‘een mooi begin’ noemt.
Het idee om de Groningse feestdag op een andere datum te laten plaatsvinden, is geen optie, zegt hij. ,,Bij een goed festival is de datum ondergeschikt: de Sneekweek valt ook in de zomervakantie. 28 augustus is een sterk merk: vroeger bleven de mensen er ook voor thuis. Het gaat het publiek van een evenement erom dat ze er iets kunnen beleven waar ze gelukkig van worden. Zorg voor een inhoudelijk sterk programma.’’
Rol voor gemeente en provincie
Hij zou het wel weten. Wat Groningen in 1672 voor elkaar kreeg was de vijand verdrijven: koppel het verleden aan het heden. ,,Met Groningens Ontzet vier je de vrijheid. Hoe passend is dat in deze tijd? Aanknopingspunten genoeg, van Iran tot de lhbtqi-gemeenschap. En zorg voor vertier en spektakel. Mik op toeristen met kinderen, maak gebruik van de zomerse temperaturen, benut de Diepenring, zorg voor rommelmarkten op de pleinen. Dat trekt publiek.’’
Volgens Ten Bosch is het zaak om tijdig te beginnen met de organisatie van het feest en het te koppelen aan belangrijke organisaties in de stad en de provincie. ,,En je hebt een kartrekker nodig die snapt hoe de hazen lopen. Die weet dat je moet brainstormen met een fles wijn, die weet dat de gemeente en de provincie trots moeten zijn op het feest zodat ze het hele jaar door inzetten op marketing en publiciteit. Want het mag geen mens ontgaan wat er allemaal te doen is op 28 augustus.’’
