Iedereen om 12 uur vrij om Bommen Berend te vieren? Groningen heeft baanbrekend plan nodig. ‘Je hebt minstens 5 ton nodig’

Overal in de binnenstad was iets te beleven, de Turftorenstraat was afgeladen met mensen en als kers op de taart kwam de halve stad naar het vuurwerk kijken, zegt Peter Yspeert (69) als hij verhaalt over de viering van Groningens Ontzet op 28 augustus in de jaren 80 en 90 van de vorige eeuw.

Hij was toen net gevraagd als vrijwilliger in het bestuur van Vereeniging voor Volksvermaken die invulling geeft aan het programma. ,,Het was een gigantisch feest’’, blikt hij terug.

Dat staat in schril contrast met hoe Groningens Ontzet (alias Bommen Berend of 28 augustus) er nu voor staat. ,,We hadden dit jaar een uitgekleed programma. We hebben gebrek aan geld en aan menskracht. Hoe moet dit verder? Hoe wil je dit feest vernieuwen, hoe krijg je mensen op de been?’’ vraagt Yspeert zich af.

Wanneer de klad erin kwam, hij weet het niet precies. Tal van factoren spelen volgens hem een rol. ,,Toen ik begon, was 28 augustus een begrip. Iedereen had een vrije dag. Dat is geleidelijk afgeschaft. Wat misschien ook een rol speelt, is dat Noorderzon heel groot is geworden en vaak tegelijkertijd met 28 augustus valt. Mensen kunnen hun geld maar één keer uitgeven.’’

De stekker eruit trekken is geen optie, zegt Yspeert. ,,Het gaat om de vraag hoe je het feest moet vormgeven. Dat is een zoektocht, want iedereen roept dat het anders moet, maar zodra we iets aan het feest veranderen, is dat ook weer niet goed.’’

Het onderdeel dat elk jaar nog een hoop publiek op de been brengt is het vuurwerk. Dat ligt onder een vergrootglas omdat het niet goed is voor het milieu: afschaffing dreigt.

Een ander probleem is het vinden van vrijwilligers voor de Vereeniging voor Volksvermaken. Beleefde Yspeert daar een hoop lol aan; nu zijn vrijwilligers schaars, net als bij tal van verenigingen. Dat is te zien aan het aantal vacatures bij Volksvermaken dat momenteel zonder voorzitter en secretaris zit. Ook kampt het organisatiecomité met drie vacante voorzittersposten van de commissies stadse activiteiten, sponsoring en educatie.

Geldgebrek speelt Volksvermaken ook parten. ,,We krijgen 76.500 euro van de gemeente, hebben daarnaast sponsoren en vrienden, maar we hebben meer nodig. Als iedere Groninger een euro geeft, zijn we een heel eind’’, zegt Yspeert. Volgens hem denkt de gemeente Groningen overigens hard mee over de vernieuwingsslag.

Gemeentelijk woordvoerder Corien Koetsier zegt dat Volksvermaken dit jaar 30.000 euro bovenop de jaarlijkse subsidie van 76.500 euro kreeg om de aansluiting met jongeren te vinden. Over de toekomst doet Koetsier geen uitspraken. ,,Voor 2026 liggen er weer nieuwe plannen, daar kan Volksvermaken vast meer over vertellen.’’ Ze zegt dat de editie van 2025 geëvalueerd wordt en dat er vooralsnog geen sprake is van extra financiering.

,,Je moet minstens 5 ton hebben om iets te maken van Bommen Berend’’, zegt aanjager van culturele evenementen Gerrit Kamstra (69) uit Groningen. ,,Het zou hét feest van Groningen moeten zijn, van de binnenstad. De gemeente en Volksvermaken moeten grote partijen, die allemaal miljoenen subsidies van de gemeente krijgen, uitnodigen. Daar zit kennis, organisatietalent, pr. Zij kennen artiesten, sprekers. Laat ze allemaal een medewerker leveren voor 1 of 2 maanden per jaar. Dan heb je meteen menskracht in huis.’’

Hij doelt op partijen als het Groninger Museum, Noorderzon, RUG, Hanzehogeschool, SPOT, Forum, Nite. ,,Het gemeentebestuur kan afdwingen dat zij bijdragen aan het feest. Gooi het museum open op 28 augustus, iedereen mag gratis naar binnen. Laat Nite, ons stadstheater, een openluchtspektakel maken. Betrek Marcel Hensema erbij. Het NNO is een doorslaande hit op Lowlands. Plak een internationale artiest aan het NNO en laat ze spelen op de Grote Markt. Maak nieuwe tradities. Geef iedereen vanaf 12 uur ‘s middags vrij’’, somt Kamstra op.

De Stadjer was jarenlang cultuurontwikkelaar bij de provincie Drenthe waar hij aan de wieg stond van succesvolle culturele manifestaties zoals Het Pauperparadijs in Veenhuizen en Jumping Jack in Assen. ,,Ik dacht ook mee over bijvoorbeeld FestiValderAa in Schipborg, het festival van klassieke muziek in Veenhuizen en het Van Goghjaar in Drenthe. Leuk, gaan we doen, we gaan er wat van maken. Het gaat om ideeën, mensen kennen met ideeën en ze dan uitvoeren. Organiseren is een vak.’’

Vroeger was hij altijd van de partij bij de feestelijkheden op 28 augustus. Het feest is hem nu te klein en behoudend geworden. ,,Ik weet dat Volksvermaken z’n best doet met een klein groepje vrijwilligers. De organisatie moet in kwaliteit en omvang groeien. Kies inhoudelijk voor internationale kwaliteit, dan ziet de wereld er direct anders uit.’’

Of hij hecht aan het vuurwerk, dat dreigt te verdwijnen? ,,Wat is de diepere betekenis van vuurwerk? Dat kost een hoop, maar wat voegt het toe? Ik zie meer in kunst, concerten, architectuur, debatten.’’

Of hij voorzitter van Volksvermaken wil worden? Hij denkt even na. ,,Ja. Op voorwaarde dat het gaat op mijn manier en dat ik me overal mee kan bemoeien.’’

Reageren? marijke.brouwer@dvhn.nl