Zorgen over afname aantal coffeeshops in Groningen: 'Meer overlast op straat'

Dat staat in een brandbrief namens een groot deel van de coffeeshophouders van de stad. Ook Theo Buissink, een van de eerste coffeeshophouders in Stad) stuurde een brief naar alle raadsleden om zijn zorgen te uiten.

Zij zien dat ze het steeds drukker krijgen, terwijl het aantal vergunde shops rap daalt, staat in de brief. ‘Daardoor komen de openbare orde en veiligheid en ook het Experiment Gesloten Coffeeshopketen in het gedrang. Er moet snel een oplossing komen voor dit probleem’, schrijft Marjola van den Brand namens de coffeeshopshouders. 

Wat is er precies aan de hand? Hiervoor is de geschiedenis belangrijk. 

Buissink: „Jongerencentra mochten na de aanpassing van de Opiumwet in 1976 onder toezicht van het lokale bestuur cannabis verkopen. Daarmee wilde de overheid de verkoop van wiet en hasj uit het criminele circuit trekken. Dat lukte. Overal in het land verschenen verkooppunten, ook in Groningen.”

Vera werd het verkooppunt van cannabis in Groningen. In de loop der jaren kwamen er meer verkooppunten bij. „Op het hoogtepunt waren er zeker 35 plekken waar wiet werd verkocht, denk aan boten, oude pakhuizen, winkels, cafés en thuisdealers”, meldt Buissink.

In 1992 besloot Groningen te reguleren. Er werd afgesproken dat Groningen 14 coffeeshops kreeg. Buissink: „Uit berekeningen bleek dat dat aantal toereikend was voor een stad met 190.000 inwoners.”

Belangstellenden die een shop wilden openen, konden zich op het politiebureau inschrijven voor een van de 14 vergunningen. Er bleken veel meer belangstellenden te zijn. Daarop werd besloten dat degene die zich als eerste meldde de vergunning kreeg.

De rest belandde op de wachtlijst. Buissink: „Als er eentje wegviel, om wat voor reden dan ook, dan werd de vergunning gegund aan de volgende op de lijst. Zo heeft Groningen jarenlang 14 shops gehad.”

Tot de laatste jaren. Plots verdween de ene na de andere shop. De ene keer omdat de eigenaar een te grote hoeveelheid drugs of wapens in huis had. De andere keer omdat de uitbater er klaar mee was, zoals in het geval van Taveerne Oasis. In tegenstelling tot eerder werden de vrijgekomen vergunningen niet opnieuw verleend. 

Volgens het stadhuis werd er gewacht met het uitgeven van vrijgekomen vergunningen tot de uitrol van het wietexperiment. Daarover werd voor het eerst in 2018 gesproken. In dat jaar werd in de Tweede Kamer met grote meerderheid een wetsvoorstel voor het wietexperiment aangenomen.

Het idee achter de nieuwe wet is simpel. Shops mochten wiet verkopen, maar geen wiet inkopen en maximaal 500 gram op voorraad hebben. Dat was in de praktijk geen doen. Dat moest veranderen.

Het duurde tot 2024 voordat de proef echt van start ging in tien steden, waaronder Groningen. Al die tijd werden vrijgevallen vergunningen niet opnieuw verleend waardoor het aantal shops in Stad slonk. 

In 2023 keken Groningse shops uit naar de start van het wietexperiment. Eindelijk werden ze uit de criminele wereld getrokken.

„Wij deden er alles aan, van opleidingen tot investeringen, om het experiment goed in te gaan”, stellen de shophouders. „Er werd door de gemeente in 2022 zwart op wit beloofd dat de vergunning overdraagbaar zou zijn, waarmee de investeringen veilig waren, maar die belofte is door oud-burgemeester Schuiling plots ingetrokken.”

Met de aangekondigde verplichte sluiting van Dees en De Driemaster zijn er nu nog maar 7 shops over. Daarnaast naderen een aantal shophouders de pensioengerechtigde leeftijd, waardoor eerdaags nog meer shops verdwijnen. En die vergunningen verdwijnen.

Want er veranderde nog iets. Eerder zei de gemeente: geen nieuwe vergunning totdat het experiment begint. Nu is het: geen nieuwe shops tijdens het experiment. Het experiment loopt zeker nog 4 jaar door. 

Dat betekent dat Stad het tot 2029 met maximaal 7 shops moet doen.

De gevolgen van dit beleid zijn zichtbaar op straat en bij de shops die nog open zijn. Het zijn geen gezellige verblijfplaatsen meer, maar drukke afhaalpunten. Risico is dat de straathandel weer toeneemt, zoals voor 1972, omdat de shops niet meer toereikend zijn, aldus de coffeeshophouders.