Lennard (29) uit Tripscompagnie maakt met harkboten rigoureus einde aan vervelende exotenplantjes

Een flinke bruine kever probeert zich uit de voeten te maken. Hij mist zijn onderwaterwereld. Ongelukkig schuifelt hij tussen het ongelijkbladig vederkruid waar hij zojuist nog lekker op uitrustte. Maar hoe gewenst dat kruid voor de kever ook moge zijn, het is een exoot die zich rap vermenigvuldigt en niet thuishoort in de Nederlandse natuur. Daarom is de plant zojuist losgeharkt van de bodem, opgeschept en neergekiept naast deze vijver in een woonwijk in Nieuwe Pekela.

Gelukkig voor dit onderwaterinsect grijpen twee vingers hem vast. Ploep. Daar plonst hij weer in het water.

Lennard Bontjer (29) grijpt tussen diezelfde bult planten een lange sliert vast. Hij kijkt erbij alsof hij een enorme karper aan de haak heeft geslagen. „Dít is echt een mooi voorbeeld”, zegt de eigenaar van het bedrijf LJ Groen-Infra uit Sappemeer. Deze sliert is ongelijkbladig vederblad met een lange pluk wortels onderaan. En dát is nu het punt: die wortels.

Sinds vorig jaar zijn twee boten van Groen-Infra uitgerust met een hark. Die gaat over de bodem en trekt alles los. Zijn onderneming is volgens Bontjer naast Harkboot.nl uit Roden de enige in Groningen en Drenthe die op deze manier werkt.

De 29-jarige ondernemer is daarom druk bezig om de harkmethode te verbeteren en kreeg daar onlangs 80.000 euro subsidie voor van de provincie Groningen. Hij wil een luchtpomp bij de hark maken, waardoor modder beter van de wortels spoelt en het werk vlotter gaat. Hij doet al testjes met een prototype.

„Dit is de toekomst”, zegt Bontjer. Dat komt met name door de Europese normering CWA17916 uit 2022, waarin staat dat de harkmethode een goede manier is om invasieve waterplanten met wortel en al te bestrijden. Het leeuwendeel van de bedrijven maait alleen onder water. Daarmee blijven de wortels zitten en komen er stekjes los die ook gaan wortelen. De woekerende exotenplanten verspreiden zich zodoende alleen maar. „Met die traditionele methode hebben we het aantal planten altijd vermeerderd”, stelt Bontjer. Ook hij deed dat voorheen.

Nu vindt Bontjer het logischer om te harken. „Je maait je onkruid in de tuin toch ook niet?” In deze vijvers en sloten in Nieuwe Pekela zijn het ongelijkbladig vederkruid en waterwaaiers die Bontjer bestrijdt. De soorten komen oorspronkelijk uit tuinvijvertjes en aquaria, maar doen het goed in de wilde natuur. Ze vermeerderen zich explosief en kunnen hele sloten of plassen overwoekeren.

Twee mannen zijn druk bezig met hun waterboten: de één harkt de boel los, de ander schept de losgewoelde planten op. Op hun boordcomputers houden de mannen bij welke stukken ze al hebben gehad. Een van hen is Kishan Asadnia (22). „Het mooiste is de afwisseling van dit werk”, vertelt hij, terwijl hij de groene slierten en leliebladen uit zijn kiepbak op de wal gooit. „Bij het harken moet je goed opletten. Als je verkeerde bewegingen maakt, kan het zijn dat de boot omslaat.”

Door al dat gespit ontstaat slootwater als chocolademelk. Het gevolg: zuurstofloosheid voor vissen. „Dan kun je vissterfte krijgen. De jongens zijn op cursus geweest om dat te herkennen en te weten waar ze mee bezig zijn”, zegt Bontjer.

Het kost Bontjer veel energie om gemeenten en andere opdrachtgevers te overtuigen om harkboten in te zetten. „Het is wel vier, vijf keer zo duur als regulier maaionderhoud. Dat geld hebben ze er vaak niet voor gereserveerd”, vertelt hij. ,,Die investering win je er later mee terug. Het gebied wordt veel schoner: iets wat je weghaalt komt ook niet meer terug.”