Gaskraan blijft dicht, schade en herstel Groningen blijven zoals ze zijn, Groningenwet komt ongeschonden door Kamer

Minister Pieter Heerma (CDA) van Binnenlandse Zaken maakte er in het Kamerdebat woensdag geen geheim van dat hij het beleid van zijn voorgangers Hans Vijlbrief (D66) en Eddie van Marum (BBB) gewoon wil voortzetten. Zijn collega-minister Stientje van Veldhoven van Klimaat en Groene Groei (D66) was ook weer helder dat de gaskraan dicht blijft.

In de Groningenwet zijn de vijftig afspraken vastgelegd uit Nij Begun, de kabinetsreactie op de parlementaire enquête over de gaswinning in Groningen. Daarin werd geconcludeerd dat de belangen van Groningers jarenlang ondergeschikt zijn gemaakt aan financiële belangen. De Nij Begun-afspraken gelden al sinds 2023 als kabinetsbeleid, maar worden nu ook wettelijk vastgelegd.

Vooral de linkse oppositie vindt de voorgestelde wet te slap. Net als de provincies Groningen en Drenthe en gemeenten wilden Sandra Beckerman van de SP en Julian Bushoff van GroenLinks-PvdA (oftewel Pro) hardere garanties. Die toezegging deed Heerma niet.

Een aantal rechtse partijen wil de gaskraan weer open zetten. Daar is alleen geen meerderheid voor. En met name JA21 maakte een heel punt van de volgens die partij te ruimhartige schadevergoedingen.

Volgens Kamerlid Ranjith Clemminck van JA21 is er nog nooit een gewonde of ander slachtoffer gevallen door de aardbevingen in Noord-Nederland. Hij stelt dat er veel vergoedingen worden uitgekeerd aan mensen die niet of nauwelijks schade hebben. Daar wilden de ministers en andere fracties niets van weten.

De andere partijen wezen erop dat er wel veel ziekte en emotionele schade is door de onzekerheid en eindeloze procedures. Dat blijkt uit wetenschappelijk onderzoek.

Heet hangijzer in het gasdebat is de vraag of er onderzoek gedaan moet worden naar de oorzaak van scheuren in huizen. Volgens critici moet die ‘causaliteit’ beter onderzocht worden.

Zulk onderzoek kost alleen veel tijd en geld. Een aantal Kamerleden wees ook op de schadebureaus die miljoenen verdienen aan dergelijk onderzoek. Eerder bleek ook dat een groot deel van het geld voor schadevergoedingen en versterking naar de zogenoemde overhead gaat, dus ambtenaren, onderzoeksbureaus en schade-experts. Daarom is juist besloten kleinere bedragen snel uit te keren zonder onderzoek naar de oorzaak van scheuren.

Dat leidt er wel weer toe dat de oliebedrijven en de NAM weigeren schadevergoedingen aan de overheid te vergoeden. Minister Heerma gebruikte dat dan ook als argument aan de linkse Kamerleden die coulantere regelingen willen.

Zo is er volgens Beckerman en Bushoff een probleem bij de grens van 60.000 euro aan schade. Bedragen daaronder worden zonder onderzoek uitbetaald maar Heerma wilde het bedrag absoluut niet verhogen omdat dan de grens zoek zou zijn.

Minister Heerma zag ook geen groot probleem in de hoge bedragen die schadebureaus verdienen. Er zijn nu eenmaal weinig bureaus die zulk werk goed kunnen doen en het kost nu eenmaal geld, luidde kort gezegd zijn antwoord.

Een aantal partijen ter rechterzijde wil de gaskraan weer open zetten. Dat zou dan volgens JA21, FVD en Groep Markuszower kunnen als de huizen versterkt zijn. Beckerman wees erop dat dat volgens hun redenering dan pas na 2032 of 2034 kon, want dan pas zijn alle huizen in Groningen versterkt. Bovendien zou na nieuwe gaswinning al het onderzoek naar versterking opnieuw moeten.

Minister Van Veldhoven stelde nog wel dat er gewerkt wordt aan betere gasreserves in samenwerking met andere Europese landen. Ook kijkt het kabinet of het zogenoemde kussengas ingezet kan worden als reserve. Kussengas is gas dat onderin gasopslagen zit om de druk er op te houden.