Links molen Adam in de nieuwe verbeelding, rechts de oude versie. Foto: Gemeente Eemsdelta (bewerking DVHN)
De gemeente Eemsdelta heeft de verbeelding van het nieuwe Huis van Cultuur en Bestuur aangepast na onrust over de toekomst van molen Adam. Die leek weg te vallen naast het hoge gebouw. De molen is nu een stuk groter afgebeeld.
Toen de verbeelding van het nieuwe Huis van Cultuur en Bestuur in juli werd gepresenteerd waren er veel lovende reacties op het voorlopige ontwerp. Maar er was ook kritiek. Sommigen vinden het omvangrijke, moderne gebouw met een maximale hoogte van 27 meter niet passen bij het historische karakter van de binnenstad van Delfzijl. Vereniging De Hollandsche Molen die zich inzet voor het behoud van molens, zag zich genoodzaakt een brandbrief naar de gemeente te schrijven.
De vereniging denkt dat de molen beschadigd kan raken door ongelijkmatige belasting en slagwinden. Bovendien zou de molen met meer respect behandeld moeten worden. „Zo’n molen in het centrum van een stad heeft iets bijzonders, het is een blikvanger die je nu nog vanuit alle hoeken kunt zien. Dat is straks voorbij”, zei woordvoerder Agnes de Boer in juli.
Ook Erfgoed in Groningen, dat zich inzet voor het behoud van cultureel erfgoed, vreest de gevolgen van de nieuwbouw voor molen Adam. De organisatie onderschrijft de brandbrief van De Hollandsche Molen.
‘Zorgen zijn niet terecht’
Volgens verantwoordelijk wethouder Annalies Usmany zijn die zorgen niet terecht. Ze stelt dat in de eerste verbeelding van het Huis van Cultuur en Bestuur de nadruk lag op de contouren van het gebouw en dat in de zomer hard gewerkt is aan een nauwkeuriger afbeelding. „De molen is nu beter afgebeeld: hoger en groter, gebaseerd op de werkelijke afmetingen.” Usmany stelt dat nu duidelijker is geworden hoe het gebouw op de locatie komt te staan.
Ze wijst er verder op dat door het afbreken van onder meer de amusementshal Atlantic City meer vrije ruimte komt rond molen Adam: „De gevel van het Huis van Cultuur en Bestuur komt straks verder van de molen af te liggen dan de gebouwen die er nu staan.”
Turbulentie kan gevaar opleveren
Ondanks de wijzigingen is Agnes de Boer van De Hollandsche Molen er allerminst gerust op. „Alles binnen een straal van honderd meter dat hoger is dan de stelling van de molen vormt een probleem. Turbulentie kan dan gevaarlijke situaties opleveren. En bebouwing in een straal tot 400 meter rond de molen kan de windvang beïnvloeden.”
De Boer heeft onlangs een gesprek gehad met wethouder Usmany waarin ze haar zorgen nogmaals kenbaar maakte. „Ze heeft me toen te kennen gegeven dat het nieuwe Huis van Cultuur en Bestuur het uitgangspunt is en dat daar niet aan valt te tornen.”
Volgens De Boer is de gemeente verplicht de omgeving van de molen, de zogeheten molenbiotoop, te beschermen. „Dat is vastgelegd in de omgevingswet. Het is een Rijksmonument waarvoor we zullen blijven strijden.”
Expositiemolen
Wethouder Usmany gaat ervan uit dat de plannen verder ontwikkeld kunnen worden. „Het is ons doel dat molen Adam in volle glorie staat wanneer het Huis van Cultuur en Bestuur en het Molenbergplein klaar zijn. Adam is dan net als voorheen weer in gebruik als expositiemolen die wel kan draaien, maar waarin niet wordt gemaald.”
Voor het zover is moet er groot onderhoud gepleegd worden aan de molen, die al een tijdje stilstaat. Daarvoor moeten de wieken en de kap tijdelijk worden verwijderd.
Wat wordt er ondergebracht in de nieuwbouw op het Molenbergplein?
Het nieuwe Huis van Cultuur en Bestuur wordt gebouwd op de locatie van het huidige theater De Molenberg. Het biedt onderdak aan een grote en een kleine theaterzaal, de bibliotheek, een filmzaal en het gemeentehuis van Eemsdelta. Er komen 330 werkplekken voor ambtenaren, en onder het complex worden vijftig parkeerplaatsen aangelegd.
De kosten van de bouw worden geraamd op 80 miljoen euro. Volgens de gemeente is die investering te verdedigen, omdat het openhouden van de drie oude gemeentehuizen in Delfzijl, Appingedam en Loppersum inefficiënt is. Bovendien zou er veel geld moeten worden geïnvesteerd in het verduurzamen van die gebouwen.