De impressie van het Huis van Cultuur en Bestuur met op de voorgrond molen Adam Foto: Gemeente Eemsdelta
Het nieuw te bouwen Huis voor Cultuur en Bestuur in Delfzijl is een grote bedreiging voor het voorbestaan van molen Adam aan het Molenbergplein. Dat stelt organisatie ‘De Hollandsche Molen’ in een brandbrief aan de gemeente Eemsdelta. Ook het Gilde van Molenaars in Groningen maakt zich grote zorgen.
Volgens velen is het nieuwe Huis van Cultuur en Bestuur een schitterend gebouw. Het is een blikvanger pal naast molen Adam. Het complex torent op het hoogste punt 27 meter boven het Molenbergplein uit. Dat heeft een keerzijde: volgens deskundigen verandert het kolossale gebouw de omstandigheden waardoor de molen in gevaar komt.
Belangenclub De Hollandsche Molen is zich rot geschrokken over het plan: „Dit is een groot probleem” zegt woordvoerster Agnes de Boer. Zij denkt dat de molen beschadigd kan raken door ongelijkmatige belasting en slagwinden. Ze vindt bovendien dat de molen met meer respect behandeld zou moeten worden. „Zo’n molen in het centrum van een stad heeft iets bijzonders, het is een blikvanger die je nu nog vanuit alle hoeken kunt zien. Dat is straks voorbij.”
Brandbrief naar de gemeente
De Boer heeft daarom mede namens Erfgoedpartners Groningen, dat cultureel erfgoed beheert, een brandbrief aan het gemeentebestuur van Eemsdelta geschreven. Daarin stelt ze dat de molen onbelemmerd moet kunnen blijven draaien.
„Dit wordt funest voor de molen”, stelt molenaar Willem Huizenga van zustermolen Eva in Usquert over de bouw van het Huis van Cultuur en Bestuur pal naast molen Adam. Hij denkt dat de onderste helft van de 23 meter lange molenwieken veel minder wind zullen vangen dan de bovenste helft. „Het is maar de vraag of de gietijzeren as uit 1894 dat kan hebben.”
Dit wordt funest voor de molen
„Het staat zo lullig, zo’n historische molen naast een ongelofelijk modern gebouw”, vindt Joep Gründemann van het Gilde van Molenaars in Groningen. Hij wijst erop dat de molen momenteel niet kan draaien, omdat de wieken vervangen moeten worden „Daarvoor moet de gemeente als eigenaar van de molen, een rijksmonument, een ton ophoesten. Met nieuwe wieken kan de molen in principe weer volop draaien. Maar dan moeten de omstandigheden wel goed zijn.”
Is verhogen een oplossing?
De situatie in Delfzijl vertoont gelijkenissen met die in Winschoten in 2006, toen molen Edens voor veel geld drie meter werd verhoogd omdat de gemeente er een hoog appartementencomplex naast had gepland. Van zo’n oplossing wil De Boer van de Hollandsche Molen niets weten: „Dat ziet er toch niet uit”? Ook Gründemann van het Gilde van Molenaars ziet zo’n oplossing niet zitten. „Het lijkt me dan beter dat het Huis van Cultuur en Bestuur 20 meter dieper komt te liggen.”
Gründemann stelt vast dat het in Delfzijl lastig zal worden om met succes bezwaar te maken. „In een eerder vastgesteld bestemmingsplan is vastgelegd dat de omgeving van de molen niet beschermd hoeft te worden. Kennelijk vind het college van burgemeester en wethouders molen Adam niet zo belangrijk. Maar uiteindelijk heeft de gemeenteraad het laatste woord.”
Verantwoordelijk wethouder Annamarie Usmany laat weten pas na haar vakantie te reageren.
Het nieuwe Huis van Cultuur en Bestuur in Delfzijl biedt onderdak aan het theater, een filmzaal, een bibliotheek en het gemeentehuis. Onder het complex komen 50 parkeerplaatsen. De bouwkosten worden geraamd op ongeveer 80 miljoen euro. Het is de bedoeling het nieuwe complex in 2028 klaar is.