Schrik en onbegrip bij musea na stopzetten subsidie. 'Ik hoop maar dat we niet de deur hoeven sluiten'

Het water van de Eems klotst op het hoogste punt tegen de voet van de dijk in Delfzijl, het is vloed. Een enkeling trotseert de bittere kou tijdens een wandeling langs het Eemshotel. Op de parkeerplaats van het MuzeeAquarium, onderaan de dijk, staan op de vroege zaterdagochtend maar een paar auto’s. Een fiets leunt tegen de wand bij de elektrische voordeur.

Binnen in het museum is de warmte behaaglijk. Een aantal vrijwilligers staat achter de ontvangstbalie in de ruime foyer van het moderne pand, dat in 2018 heropende na een ingrijpende verbouwing. In de Tweede Wereldoorlog deed het onderkomen nog dienst als munitiebunker. Nu hebben de bommen en granaten plaats gemaakt voor een collectie van schelpen, geologische materialen en scheepvaart-attributen. Uiteraard ontbreken de zwemmende blikvangers niet, zoals exotische vissen en zeepaardjes.

De drie vrijwilligers Siep Cleveringa, Dick Tjaden en Bianca van den Heuvel, spreken er schande van dat het MuzeeAquarium wordt gekort. „Ik vind het een onbegrijpelijke beslissing”, zegt Siep. „Kijk hoe mooi het hier is. Volgens mij hebben die mensen geen idee wat we hier allemaal doen.” Ook Dick beaamt dat. „Wij zitten hier letterlijk aan de rand van de Waddenzee. Dat heeft ook invloed op het aantal bezoekers. Als het museum ergens anders zou staan, zouden we met gemak 50.000 bezoekers trekken.”

Directeur Cinthia Heinen ontvangt het bezoek met een kop koffie. Ze maakt een opvallend opgewekte indruk. „We zijn er met z’n allen wel heel flauw van, maar het heeft geen zin om bij de pakken neer te zetten”, zegt ze. Maar in bezwaar gaat ze wel tegen de beslissing van de Kunstraad. „We mogen alleen feitelijke onjuistheden aanvoeren. Ze schrijven dat de 23.000 bezoekers die we jaarlijks hebben ook voor de VVV komen. Maar de VVV zit hier al een half jaar niet meer. De 23.000 bezoekers kopen echt een kaartje voor het MuzeeAquarium.”

Een man en een vrouw bekijken aandachtig een vitrine met schelpen. Het duo is speciaal uit het Gelderse Dieren komen rijden voor een dagje Groningen, inclusief het MuzeeAquarium. „We hebben een museumjaarkaart”, zegt Dick Nijland. „Ik ben heel enthousiast”, steekt zijn vriendin Esther Nefkens van wal, „ik hou van schelpen en van zeedieren. Scheepvaart is iets minder mijn ding. Maar het is een prachtig mooi opgezet museum. Ik zet altijd foto’s op mijn Facebook. Dat ga ik nu ook doen. Misschien maakt het andere mensen ook nieuwsgierig.”

Precies 5,8 kilometer verderop, in het kloppend hart van Appingedam, is Museum Stad Appingedam gevestigd. Pal voor de voordeur van het museum is het een drukte van belang. Winterwarm Appingedam trekt bezoekers langs kerststallen, foodtrucks en kokendhete pannen met gluhwein.

Museum Stad Appingedam is de trotse bezitter van schilderijen van de Groninger kunstkring De Ploeg en heeft een collectie koperwerk en gereedschappen van Peter Tei Houwerzijl (1927-1993), een van de laatste koperslagers van Nederland.

Margriet Koerts en Nienke Lavooij, twee vrijwilligers, hebben net koffie ingeschonken en zetten kerstkransjes op tafel. Financieel kreeg dit museum de zwaarste tik te verwerken. Als het aan de Kunstraad Groningen ligt, gaat er een streep door 78.000 euro subsidie per jaar.

Wat dat betekent? „We weten het eerlijk gezegd niet”, zegt Nienke, „we wisselen nu elke drie à vier maanden van tentoonstelling. Ik kan me voorstellen dat dat nu ingewikkelder wordt. Daar zijn toch kosten mee gemoeid. Ik hoop alleen maar dat we niet de deur hoeven sluiten. Er is maar één museum in Appingedam.”

Margriet Koerts vindt de beslissing van de provincie krom. „We hebben net een incidentele subsidie van ik meen 100.000 euro gekregen om het museum te vernieuwen, meer te digitaliseren. En dan stoppen ze zomaar ineens met de structurele subsidie!”

Bezoekers druppelen daarna mondjesmaat het historische pand binnen tegenover de Nicolaikerk. Jonge meiden krijgen uitleg over hoe vroeger de kachel werd gestookt op turf. Onno Rijkens en zijn partner Tiny Schoggers uit Appingedam bekijken ondertussen op de bovenverdieping een tentoonstelling. Onno is donateur van het museum. „Ik vind het belangrijk dat Appingedam ook een museum houdt. Als je op vakantie gaat, dan bezoek je vaak verschillende musea. Maar in je eigen woonplaats doe je dat veel te weinig.”