Blinden lopen al anderhalf jaar door rood bij de Europaweg in Groningen. ‘Als het misgaat, ben je dood’

„Is hij al groen?” Klaas Knol staat op de oversteekplaats bij de Europaweg ter hoogte van de zuidelijke ringweg. Het stoplicht staat inderdaad op groen, maar Knol is nagenoeg blind, dus dat ziet hij niet. Hij moet vertrouwen op de rateltikkers, de tikkende geluiden bij verkeerslichten die aangeven of het licht op rood of groen staat. Een snel tikkend geluid betekent groen, langzaam is rood.

Het probleem: er is geen rateltikker. Althans, niet voor deze rijbaan. De Europaweg bestaat uit drie wegdelen, met aan beide zijden rijbanen voor regulier verkeer en in het midden een weggedeelte voor bussen en hulpdiensten. Op die middelste baan ontbreken de tikkers.

Als alles tegelijk op groen zou staan, zou dat geen groot probleem zijn. „Dan zou je, als je goed luistert, de rateltikkers voor de andere wegdelen kunnen horen.” Maar ook dat is niet het geval. „Soms staat alles op groen, behalve de busbaan. Als blinde hoor je dan dus wel de tikkers, maar loop je zo door rood.”

Het viel Knol zo’n anderhalf jaar geleden voor het eerst op. Hij woont zelf in de Oosterpoortbuurt en gebruikt de oversteek als hij naar de bouwmarkt of het Sontplein wil. „Of als ik met de bus naar familie ga.”

In anderhalf jaar tijd deed hij vier meldingen, waarvan de laatste afgelopen september. „Want het is echt een gevaarlijke situatie. Hulpdiensten met sirene hoor je nog wel aankomen, maar die elektrische bussen zijn erg stil. En die komen geregeld met een flinke vaart voorbij. Als het misgaat, ben je dood.”

Ook elders in de stad ontbreekt het tikkende geluid op de middenberm, het stoepje tussen twee rijbanen. De gemeente Groningen liet eerder al weten dat dat te maken heeft met de verkeersdoorstroming. De kruispunten zijn anders ingericht, waardoor je als wandelaar niet altijd in één keer kunt oversteken, maar soms halverwege moet wachten. „Omdat een rateltikker niet aangeeft welke kant groen is, hebben we ervoor gekozen om die alleen aan de buitenkant van een oversteek te plaatsen”, zei wethouder Philip Broeksma eerder al.

De Oogvereniging wil de tikkers graag terug. Daarvoor voerde de vereniging in oktober samen met de Werkgroep Toegankelijk Groningen al actie bij het Overwinningsplein. „We oriënteren ons op het geluid in de middenberm”, zegt Geert de Breucker, voorzitter van de Oogvereniging. „Door het geluid weet je in welke richting je moet lopen.” Laatst was hij bij het kruispunt bij het Emmaviaduct zijn oriëntatie kwijt door het ontbreken van het tikkende geluid. „Ineens stond ik midden op het kruispunt. Dan moet je als blinde maar hopen op hulp.”

Het resultaat is dat blinden en slechtzienden bepaalde routes vermijden, weet hij. „In sommige gevallen kan je prima omlopen, maar we willen gewoon een toegankelijke stad, ook voor mensen die hun ogen niet kunnen gebruiken.”

De gemeente is inmiddels voornemens de situaties aan te pakken. „Met als doel de oversteekbaarheid voor slechtzienden te verbeteren en de doorstroming van het verkeer te optimaliseren.” Op het Overwinningsplein staan de rateltikkers inmiddels weer aan. Andere kruispunten, waaronder ook die van de Europaweg, moeten nog aangepast worden. Wanneer die oplossing er moet komen, is nog niet bekend.

Voor blinden als Knol kan die oplossing niet snel genoeg komen. Knol: „Moet er nou serieus eerst iemand onder een bus komen voor dit verholpen wordt?”