Elke woensdag geeft Jelte Olthof, universitair docent Amerikanistiek aan de Rijksuniversiteit Groningen, commentaar op de politiek van de Amerikaanse president Trump. Vandaag aflevering 37.
„De klassieke Trump doet weer eens van zich spreken. De Amerikaanse aanval op Iran lijkt heel erg op improvisatietheater. Hij vergaloppeert zich in zijn eigen leiderschapsstijl. Zo manifesteerde hij zich ook geregeld in zijn eerste termijn, maar toen begon hij geen oorlogen.
Meestal doet Trump maar wat, op basis van bluf en ervaring. Hij houdt ervan om vanuit zijn heup te schieten. Dan ziet hij wel waar het schip strandt. Maar in Iran beweegt hij zich op gevaarlijk terrein.
Er zijn twee soorten oorlogen. Er zijn oorlogen waartoe je wordt gedwongen, omdat je wordt aangevallen of uitgedaagd. Dat gebeurde min of meer na 9/11, toen Amerika Afghanistan binnenviel.
‘Trump heeft de gevolgen niet voorzien’
Er zijn ook oorlogen die landen zelf beginnen. Dat geldt voor Amerika in Iran. In zo’n oorlog heeft een president een grotere verantwoordelijkheid voor de uitkomst ervan.
Je kunt nu al stellen dat Trump de gevolgen van de luchtaanvallen in Iran niet heeft voorzien. Hij heeft er geen rekening mee gehouden dat Iran de Golfstaten ging bombarderen en de Golf van Hormuz voor olieschepen ontoegankelijk maakte. De explosief gestegen olieprijzen vallen rauw op zijn dak.
Het is typerend hoe het Witte Huis onder Trump functioneert. Elke student Internationale Betrekkingen kent het belang van de Straat van Hormuz.
Trump loopt het risico met deze oorlog het kleine beetje geloofwaardigheid dat hij nog heeft, te verspelen. Ook zijn vaagheid over de beweegredenen voor deze oorlog dragen daar aan bij. Het zou onder meer gaan om regimeverandering, maar nu is nota bene de zoon van Khamenei aangesteld tot Opperste Leider.
‘Het gevaar bestaat dat Amerika dieper in de oorlog wordt getrokken’
Trump heeft de situatie niet meer volledig in de hand. Het gevaar is dat Amerika dieper in de oorlog wordt getrokken en niet meer terug kan, zoals het ooit langdurig in Vietnam, Afghanistan en Irak verzeild raakte.
Om de boel te sussen verkondigt Trump nu dat de oorlog bijna klaar is. Daarop verklaarde Iran dat het daar niets van wil weten en doorgaat met bombarderen. Zo heeft Trump het initiatief uit handen gegeven. Het is onvoorstelbaar dat een Amerikaanse president met een gigantisch regeringsapparaat achter hem het zover heeft laten komen. Daar sta ik echt van te kijken.”
