Met deze boodschap neemt UMCG-topviroloog en OMT-lid Alex Friedrich afscheid van Groningen. Nog één winter doorbijten en dan zijn we verlost van corona
Rector Magnificus Cisca Wijmenga in de traditionele cortège (stoet van hoogleraren) tijdens de opening van het academisch jaar. Foto: Corné Sparidaens
Nog één herfst en één winter en covid wordt een continentale epidemie en uiteindelijk een infectieziekte zoals de griep. Dat voorspelde hoogleraar microbiologie Alex Friedrich maandag in zijn toespraak tijdens de opening van het academisch jaar van de Rijksuniversiteit Groningen in de Martinikerk.
Rector magnificus Cisca Wijmenga introduceerde de vertrekkend microbioloog als een van de meest kritische stemmen tegen het regeringsbeleid. ,,Meer dan ooit vraagt de samenleving ons als wetenschappers om antwoorden op de grote bedreigingen van deze tijd zoals klimaatverandering en het coronavirus’’, begon Wijmenga haar Engelstalige toespraak.
,,En meer dan ooit wordt van ons gevraagd ons te mengen in maatschappelijke discussies. Dit leidt alleen ook tot veel kritiek op de academische gemeenschap. Sommigen van ons kregen persoonlijke bedreigingen en zijn gevraagd hun persoonlijke meningen te veranderen. Laat me duidelijk zijn: universiteiten moeten plaatsen blijven waar academici in vrijheid kunnen werken. We kunnen en moeten niet toegeven aan druk van buitenaf.’’
Chaotische taferelen in Lombardije
Friedrich begon over het schokkende begin van de coronacrisis. ,,Ik zal nooit vergeten hoe ik 48 uur na de eerste covid-19 infectie in Noord-Italië tijdens een teleconferentie met Italiaanse collega’s getuige was van de chaotische situatie op de spoedhulpen van ziekenhuizen in Lombardije.’’
Hij stelde vast dat we anderhalf jaar later weliswaar nog steeds in een pandemie zitten maar de vaccins een zijn. Nog één winter en dan zullen onze lichamen en de samenleving aangepast zijn aan het nieuwe coronavirus.
Maar hij zei daarna te hopen dat er ook na de coronacrisis geluisterd blijft worden naar de wetenschap. ,,De pandemie heeft onze levens veranderd en ik hoor niet bij degenen die hopen dat we teruggaan naar onze gewoontes van voor de pandemie. De pandemie heeft de kracht van samenwerking aangetoond in plaats van competitie.''
,,De crisis heeft ook de maatschappelijke waarde van gezondheidszorg duidelijk gemaakt. Het is niet zomaar een sector zoals alle andere maar een sleutel-infrastructuur. Het heeft ook duidelijk gemaakt dat over-efficiëntie een risico kan vormen voor onze burgers, als er een tekort komt aan verpleegkundigen of intensive care-bedden.’’
Meer Europa nodig
Misschien moeten er meer ziekenhuizen en medisch personeel komen, vond Friedrich. Maar dat kan ook door meer Europees samen te werken. ,,We hebben meer Europa nodig. Want waar was Europa aan het begin van de crisis. De grenzen gingen dicht in plaats van dat heel Europa voorzien werd van testmateriaal en mondmaskers.’’
Friedrich zelf vertrekt in oktober naar het Duitse Münster, om als topman van het universitaire ziekenhuis daar in zijn woorden te werken aan Europese samenwerking. ,,Maar mijn hart blijft altijd in Groningen.’’
