Groningse gemeenten starten een project om scholieren met hulp van een Virtual Reality-bril te waarschuwen voor criminele ronselaars. Commissaris van de Koning, René Paas gaf donderdag de aftrap. Foto: Duncan Wijting
Hoe maak je jongeren bewust van de listen en leugens waarmee criminelen ze proberen te ronselen? Simpel: op een manier die ze aanspreekt. Via een virtual reality-game.
Het begint vaak met een onschuldige vraag van een ‘vriend’. ‘Kun je even wat geld voor mij bewaren?’ Of: ‘Ik heb ff geen tijd, kun jij dit pakje voor me wegbrengen?’ Of: ‘Aaah, toe: stuur me een sexy selfie van jezelf?’
Vaak vinden jongeren die op zo’n vraag ingaan zich binnen de kortste keren terug op het criminele pad. Die aardige vriend is eigenlijk een keiharde schoft, dat envelopje met geld wordt een wapen, het pakje bevat drugs en die sexy foto blijkt een middel om je richting de prostitutie te chanteren.
Virtual Reality Experience moet jongeren bewust maken van de valkuilen
Het overkomt jaarlijks duizenden jongeren en daar hebben begeleiders en hulpinstanties maar weinig zicht op, bleek deze week uit onderzoek van het Centrum tegen Kinderhandel en Mensenhandel (CKM). De overheid gaat in de tegenaanval. Alle gemeenten moeten beleid ontwikkelen om meer greep te krijgen op criminele uitbuiting van jongeren.
Groningen is er al klaar voor. Donderdag lanceerde commissaris van de Koning René Paas een virtual reality-game die jongeren moet wijzen op de criminele valkuilen op hun pad naar de volwassenheid. Via een VR-bril kunnen scholieren virtueel en dus veilig de eerste stappen op het criminele pad zetten om te ervaren hoe snel je daarop kun verdwalen.
CdK Paas ervaart zelf hoe het werk: ,,Je gaat het pas zien als je het doorhebt.'' Foto: DUNCAN WIJTING
Primeur is voor Delfzijl, game gaat na de vakantie op tournee langs scholen door hele provincie
Na de zomervakantie gaat de game ‘op tournee’ langs het voortgezet onderwijs in de provincie, maar de première was donderdag voor het Theda Mansholt College in Delfzijl. Leerlingen zelf verkozen deze tropische donderdagmiddag het strand boven school, maar hun docenten waren een en al oor. Die ‘Virtual Reality Experience’ gaat straks in de klas zeker een rol spelen in de lessen.
Want ook in de Eemsdelta zijn jongeren niet veilig voor uitbuiting door criminelen met een verleidelijk verhaal, weet Tiemen Dijk, docent Burgerschap aan het Theda Mansholt College. ,,Het ís er, al blijft het onder de radar. Op school zie je het niet, maar buiten het hek wordt het een ander verhaal. Als je ziet dat een leerling in dure merkkleding loopt of vaak van school wordt opgepikt in een VW-Golfje, heb je wel je vermoedens.’’
Gesprek bij signalen dat het mis gaat: ‘Niet om te (ver)oordelen, maar om te helpen’
In Delfzijl en Appingedam werken onderwijs, politie en het jongerenwerk nauw samen om zo’n glijvlucht in de criminaliteit in de knop te breken. Dus die leerling van dat snelle Golfje kreeg een persoonlijk gesprek. Net als die brugpieper die de wijkagent dagelijks zag optrekken met veel oudere jongens op een hangplek die bekend staat als trefpunt voor wietdealers. ,,Niet om te (ver)oordelen, maar om te kijken hoe we kunnen helpen’’, zegt school-teamleider Bas Stegeman.
De Virtual Reality Experience is ontwikkeld door het Zorg- en Veiligheidshuis Groningen, een samenwerkingsverband van alle tien Groninger gemeenten met onder meer politie, reclassering, verslavingszorg, jeugd- en kinderbescherming, GGD en geestelijke gezondheidszorg. Op basis van een brainstorm met deze en andere hulpinstanties bouwde het Stadse VRROOM de game.
Voelen hoe het is: snel je pakjes verstoppen als de politie opduikt
Het spel moet jongeren zo levensecht mogelijk laten ervaren hoe ze sluipenderwijs in handen van criminele uitbuiters kunnen vallen, legt gamebouwer Koen Toornvliet uit. Spelers kunnen kiezen uit drie perspectieven: dat van de politie, het slachtoffer of de dader. De game speelt op het perron en in de trein, dé werkplek bij uitstek voor ronselaars. Realistische scenes laten letterlijk voelen hoe dat is, om als drugskoerier of geld-’ezel’ snel je pakjes te verstoppen als de politie opduikt. Of juist omgekeerd als agent verdachte signalen te herkennen.
,,Je gaat het pas zien als je het door hebt’’, citeerde CdK René Paas onze nationale voetbalfilosoof Johan Cruijff donderdag bij de aftrap van het project. Veel jongeren zijn zich simpelweg niet bewust van de gevaren. Niet alleen dat moet de game veranderen, scholieren moeten ook weten dat de school klaar staat om ze te helpen als het erop aankomt. ,,Denk niet dat het jouw fout is’’, aldus Paas. ,,En ook niet dat het jou niet zal overkomen. Maar bedenk wel dat er altijd een uitweg is, hoe belabberd en uitzichtloos de situatie ook is, hoe bang je ook bent.’’
