Te voet van de Eemshaven naar Glasgow? Jan de Vries en Aries Oldenhuis doen het. Ze voeren actie voor het klimaat

Delegaties van allerlei landen reizen eind oktober af naar het Schotse Glasgow om het over het klimaat te hebben tijdens de klimaatconferentie van de Verenigde Naties. Urgenda, een organisatie voor innovatie en duurzaamheid, loopt met een groep die kant op om aandacht te vragen voor het onderwerp. De start is 6 oktober in de Eemshaven. Jan de Vries (76) en Aries Oldenhuis (66) uit Groningen wandelen mee.

Ze hebben hun natte regenkleding uitgestald over de stoeltjes in de Kosterij aan de voet van de Martinitoren. Voor ze de lange reis naar Schotland maken, moeten ze oefenen. Ook in de regen. Laat het hemelwater nu net deze week met bakken uit de lucht vallen. ,,We moeten ook weten of de kleding niet te warm is’’, legt Oldenhuis uit. ,,En waterdicht’’, voegt De Vries toe.

De twee vrienden wonen in de Schilderswijk en kennen elkaar al jaren. ,,Toen onze vrouwen zwanger waren, deden we mee aan zo’n bevallingsklasje waar we met z’n allen leerden puffen’’, zegt Oldenhuis. ,,Nu helpen we elkaar puffen tijdens het wandelen.’’

Oldenhuis is fervent wandelaar en wilde meedoen met de tocht van Urgenda. ,,Ik ben net een week met pensioen. Voor mij is het een soort pelgrimstocht.’’ Hijvroeg De Vries mee, die eerlijk toegeeft zelf niet zo’n loper te zijn. ,,Ja, nou klinkt het net alsof je niet sportief bent, Jan. Dat is hij wel hoor. Hij skeelert, rent, schaatst en fietst. Hij is hartstikke fit.’’

Lopen ze dan mee om het lopen of zijn ze ook geïnteresseerd in het onderwerp? ,,Totaal niet. Wij ontkennen de crisis’’, zegt De Vries lachend. ,,Nee, natuurlijk. Dit onderwerp gaat ons enorm aan het hart.’’

Ze willen op de trommel slaan en ruchtbaarheid geven aan de klimaatverwoesting. Als Oldenhuis eenmaal van wal steekt over de problemen, houdt hij niet gauw op met praten. Met handbewegingen en voorbeelden legt hij uit wat er allemaal gaande is en waarom dat wel of niet goed is. De Vries leunt op die momenten wat achterover in zijn stoel, staart naar zijn nagels en maakt dan droogjes een opmerking die soms compleet het tegenovergestelde is van wat Oldenhuis uitlegt.

,,Alle kleine beetjes helpen. Mensen zeggen weleens: ‘dat is een druppel op een gloeiende plaat’. Nou en? Misschien kunnen heel veel druppels alsnog helpen. We zijn de planeet aan het verwoesten en daar moeten we wat aan doen.’’ De Vries luistert aandachtig en zegt dan: ,,De planeet draait wel door, hoor. De mensen zijn er straks gewoon niet meer.’’

Wat er dan zoal mis is? Oldenhuis las net een artikel van De Correspondent over het milieu. De branden, de hoge temperaturen, de wateroverlast: het artikel is een opsomming van de rampen van de afgelopen tijd. ,,We mogen onze borst wel nat maken voor de toekomst. We hebben er een handje van om pas te reageren als het te laat is.’’

Het duo maakt zich zorgen over het politieke klimaat in Nederland. ,,Het is een heel rare samenleving waarin we terecht gekomen zijn. Mensen zoals Wilders en Baudet houden grote verhalen waarin ze de klimaatcrisis ontkennen. Dan heb je Rutte die bang is kiezers te verliezen als hij te links is. Ondertussen gebeurt er veel te weinig.’’

De maatschappij is volgens de heren te veel gericht op groei en geld. Niemand neemt de verantwoordelijkheid voor de problemen. Mensen wijzen alleen met vingertjes naar elkaar en het egoïsme groeit. ,,Ruimtevaarders staan erom bekend dat als ze eenmaal de aarde vanaf een afstand hebben gezien, ze opeens het besef hebben hoe kwetsbaar de planeet is. Dat zag je bij André Kuipers en bij Wubbo Ockels. Maar we kunnen moeilijk iedereen de ruimte in sturen. Dat besef moet er op een andere manier komen.’’

De twee zijn beide de 60 gepasseerd. Ze zouden hun schouders op kunnen halen en het aan de volgende generatie over kunnen laten. ,,Dat kan’’, zegt Oldenhuis. ,,We kunnen ook zeggen: ‘we schamen ons voor ons verleden en we proberen de puinhoop die wij ervan hebben gemaakt op te lossen’.’’

De Groningers proberen naast de wandeling ook in het dagelijks leven een steentje bij te dragen. De Vries en zijn gezin eten minder vlees en gaan vrijwel niet op vliegvakantie. Oldenhuis heeft onder meer zonnepanelen, een hybride auto en hij heeft bijvoorbeeld meegeholpen met de opruimacties na de containerramp van de MSC Zoe. ,,Het hele strand van Rottumerplaat lag bezaaid met troep. Van My Little Pony’s tot prut. Het ergste is, dat microplastic kun je niet eens opruimen.’’

Heel even kijken ze heel somber. De Vries kijkt uit het raam van De Kosterij naar de Grote Markt. Oldenhuis staart naar zijn kop thee. Hebben ze wel hoop? ,,Nee’’, geeft De Vries toe. ,,Ach jawel’’, roept Oldenhuis dan. ,,Als je ziet waar wij als mensen toe in staat zijn, dan moet het mogelijk zijn om een oplossing te vinden. Kijk naar de coronacrisis. Binnen een jaar hebben we een prachtig vaccin waarmee we levens redden. Daar put ik hoop uit, die creativiteit.’’

Op de site van The Climate Miles - zoals het wandelproject van Urgenda is genoemd - staat de dringende oproep dat nu toch echt wat moet gebeuren. ‘Het jaar 2030 leek zover weg, maar inmiddels hebben we nog maar 9 jaar om de opwarming van onze aarde onder de 1,5 graden te houden en onze uitstoot naar netto nul te brengen. Op dit moment zien we wereldwijd al wat er gebeurt met een opwarming van ongeveer 1,1 graden. Alleen met een crisisaanpak en een enorme versnelling kunnen we onze planeet leefbaar houden.’

,,Er lopen meer dan zestig mensen mee vanaf de Eemshaven’’, zegt Marjan Minnesma van Urgenda. Ongeveer de helft daarvan loopt de hele route. ,,In totaal hebben ruim 450 wandelaars zich al aangemeld en er komen elke dag meer bij.’’ Sommigen lopen een deel, anderen lopen het helemaal. Op verschillende punten vertellen gasten iets over onderwerpen zoals waterstof of er zijn optredens van bijvoorbeeld zangeres Nynke Laverman. ,,We beginnen in de Eemshaven omdat hier heel veel energiestromen bij elkaar komen. Hier komt ook steeds meer elektriciteit binnen van windturbines op zee, waarmee we straks waterstof gaan maken en de industrie vergroenen. Daar maak ik onderweg een podcast over met mensen van Gasunie, die me vertellen hoe dat werkt en hoe die waterstof dan bijvoorbeeld bij Tatasteel komt.”

Oldenhuis en De Vries lopen helemaal mee naar Glasgow, maar slaan af en toe een etappe over. ,,We zijn wel goed, maar niet gek. Het is geen prestatietocht. Het moet wel leuk blijven.’’

De regenkleding op de stoeltjes is inmiddels uitgedrupt. Het was een goede test, besluit het duo. ,,Ik twijfel toch of ik geen andere schoenen moet’’, zegt De Vries terwijl hij met zijn duim op zijn grote teen drukt. ,,Al is daar nu nog weinig tijd voor.’’