Iedereen die een jeugdgroep luidruchtig ziet zwalken over straat, denkt misschien: ‘Wat kunnen we hier nou tegen uitrichten?’. Maar hulpverleners hebben die wanhoop allerminst.
Jongerenwerkers, -coaches, Halt-medewerkers, Jeugdbescherming, jeugdreclassering, wijkagenten, scholen, politie en justitie hebben een overvolle gereedschapskist om problematische jeugdgroepen aan te pakken. Lees puntsgewijs wat ze allemaal (kunnen) doen. En bedenk: dit is slechts een greep uit hun ‘toolbox’:
Contact leggen
· Huisbezoek, waarbij ouders wordt verteld dat er informatie wordt verzameld over een jongere
· Burgemeestersbrief, overhandigd tijdens het huisbezoek, waarin de burgemeester namens alle betrokken vertelt dat een jongere wordt aangemerkt als lid van problematische jeugdgroep
· Vervolghuisbezoek
· Waarschuwingsgesprek; meelopers worden gewaarschuwd: wordt geen deel van de jeugdgroep
· Eindbrief: Leden van een jeugdgroep krijgen een positieve brief als ze geen overlast meer veroorzaken en geen deel meer uitmaken van de jeugdgroep
· Gesprekken tussen school en leerling
· Ouderavonden
· Bemiddelingsgesprekken tussen ruziënde jongeren
Activiteiten organiseren:
· Jeugdsoos
· Sportactiviteiten in de wijk
· Zomerkamp, als vorm van beloning voor een periode van goed gedrag
· Workshops voor jongeren
· Opvang van jongeren onder de 12 jaar na schooltijd in ‘huiskamer’
· Hangplekken voor jeugd
Bevoegdheden burgemeester:
· Gebiedsverbod: jongere mag ergens niet meer komen, op straffe van justitiële vervolging
· Groeps- en samenscholingsverbod
· Preventief fouilleren
· Bevel van burgemeester aan ouders/verzorgers van kinderen tot twaalf jaar: niet zonder begeleiding in bepaald gebied of ’s avonds na acht uur en ’s nachts tot zes uur niet buiten zonder begeleiding
· Burgemeester heeft bevoegdheid incidenteel en kortstond cameratoezicht in te zetten
Repressie:
· Ondertoezichtstelling (OTS): gezin krijgt verplicht hulp van een jeugdbeschermer/gezinsvoogd. De kinderrechter legt dit op, op verzoek van bijvoorbeeld de Kinderbescherming of justitie
· Jeugdreclassering: intensieve begeleiding en controle van jongeren die veroordeeld zijn of verdacht worden van strafbaar feit
· Pandverbod/pleinverbod
· Uithuisplaatsing van jongere in een gesloten of open behandelkliniek
· Gedwongen plaatsing in een justitiële jeugdinrichting; ook wel ‘jeugd-tbs’ genoemd
· Persoonsgerichte aanpak
· Zitting rechtbank
· Jeugdgevangenis
· OM Hoorzitting: Jongere die verdacht wordt van licht strafbaar feit krijgt gesprek met officier van justitie, en hoort direct of er een straf volgt, zonder dat er een rechter bij betrokken is. De OM-strafbeschikking die de jongere dan krijgt kan een taakstraf (werk- of leerstraf) van max 60 uur zijn, toezicht door de jeugdreclassering van max 6 maanden, een geldboete en/of een schadevergoedingsmaatregel.
· Bekeuring
· Reprimande
· (Waarschuwend) Gesprek met leerplichtambtenaar. Als jongere blijft verzuimen, besluit officier van justitie over afhandeling
· Halt-afdoening: buitenstrafrechtelijke aanpak voor jongeren van 12 tot 18 jaar die een strafbaar feit hebben gepleegd
· Onderzoek Raad voor de Kinderbescherming
· Schorsing door school
Via de rechter:
· Rechtbank kan crimineel verkregen geld afpakken of gevaarlijke voorwerpen afpakken
· Rechter kan schadevergoeding opleggen
· Rechtbank kan gedrag beïnvloedende maatregel (GBM) opleggen: trainingen en behandelingen om afglijden van jongere te voorkomen, eventueel in combinatie met nachtelijke detentie of een enkelband
· Nachtdetentie; gedetineerde jeugdige gaat overdag naar school, werk of een instelling voor dagbehandeling en verblijft ’s-avonds, ’s-nachts en in het weekend in een justitiële jeugdinrichting.
Toezicht en signalering:
· Inzet jongerenwerk en jeugdstraatwerk
· Inzet jeugdboa’s
· Inzet politie/wijkagent
· Buurtmoeders
· Groepsscan; politie brengt op basis van gegevens uit de politiesystemen een jeugdgroep in kaart
Hulpverlening en voorlichting:
· Hulpverleningstraject op maat voor gezin of op individuele gezinsleden
· Intensieve jongerencoaching om hen te verleiden tot andere, positievere keuzes in het leven
· Jongeren inzetten als rolmodel
· Weerbaarheidstraining
· Hulp bij verslavingsproblemen
· Voorlichting door Halt over onder meer wapens en geweld, ondermijning, geldezels en online veiligheid
· Ouderavonden
· Psychiatrisch onderzoek via reclassering/rechtbank
· Training voor ouders om een einde te maken aan gewelddadige of destructieve gedrag van hun kind
Verantwoording beeld
De illustraties bij dit verhaal zijn gemaakt met hulp van generatieve AI en Photoshop om de identiteit van geïnterviewden te bewaken. Elke gelijkenis met bestaande personen is toevallig.
