Snackbar Smulcorner is bekend in Lewenborg, maar verandert van naam. De reclame van Smulcorner komt goed van pas in het decor van De Wijk De Wereld. Foto: Corné Sparidaens
De Stadsschouwburg in Groningen is van de anderen. Niet van de gemiddelde Lewenborger. Daar brengt theaterproject De Wijk De Wereld verandering in. ,,Dat ik hier nu sta, is een eer.’’
Ze was hoogzwanger toen ze 33 jaar geleden in de Groningse wijk Lewenborg kwam wonen. ,,Dat wilde ik eigenlijk niet, want Lewenborg was destijds best een crimineel wijkje. Maar we hadden geen keus’’, zegt Helena Staal (54). ,,De wijk is daarna schoongeveegd, de criminaliteit aangepakt, het winkelcentrum opgeknapt. De bevolking is een mix geworden. Het is nu een superfijne wijk waar je nooit meer weg wilt.’’
Helena is een van de deelnemers van het theaterproject De Wijk De Wereld van artistiek leider Karin Noeken (54). Die riep (samen met SPOT Groningen) het project jaren geleden in het leven om van de Stadsschouwburg de huiskamer van de stad te maken, waar de verhalen uit de wijken klinken – verteld in de vorm van theater, muziek en dans door de wijkbewoners zelf.
Lewenborgers werken onder begeleiding van professionele dansers en acteurs aan theaterproject De Wijk De Wereld. Foto: Corné Sparidaens
Hoe Lewenborgers zich thuis voelen in de Stadsschouwburg
,,Ik wilde dat het hún feestje werd, dat ze een thuisgevoel kregen in de schouwburg en er na afloop van De Wijk De Wereld gemakkelijker de weg naartoe wisten te vinden’’, zegt Noeken. Ze is vanaf oktober de wijk ingegaan, op zoek naar verhalen, weg van de vooroordelen die aan Lewenborg kleven.
Helena moet even graven naar wanneer ze voor het laatst in de Stadsschouwburg was. ,,Jaren geleden, ik zat nog op school en moest naar een toneelstuk. Het is bijna 40 jaar terug, ik zat op het eerste balkon. Ik vond het een fantastisch gebouw, ik keek er mijn ogen uit.’’
Ze is even stil.
,,En nu sta ik er zelf! Het idee dat ik die trap naar het grote podium op loop: een eer!’’
Buurtmoeders stonden op na dodelijke steekpartij in Lewenborg
Ooit, in haar jonge jaren, was Helena een begeesterd ballerina. Een spierziekte op jonge leeftijd gooide roet in het eten en op haar 33ste werd ze officieel afgekeurd.
Vorig jaar sloot ze zich aan bij de Buurtmoeders in Lewenborg, die op straat contact leggen met kinderen en jongeren. ,,Buurtmoeders is opgericht na een dodelijke steekpartij op een schoolplein in onze wijk, drie jaar geleden. Er is toen iemand opgestaan die net als in Amsterdam en Utrecht samen met anderen als moeders door de wijk wilde gaan, niet als politieagent, maar gewoon als luisterend oor.’’
Eva van Barneveld heeft een documentaire gemaakt over de Buurtmoeders, die deel uitmaakt van de voorstelling door en over Lewenborg. Via Buurtmoeders hoorde Helena voor het eerst van De Wijk De Wereld. Maar om daar nou aan mee te doen? Aan kunst en cultuur?
‘Het is allemaal super professioneel!’
,,Ik deed er lacherig over, maar ik heb me toch opgegeven voor het onderdeel moderne dans. Ik dacht dat we het podium opgeknikkerd zouden worden met een paar geleerde pasjes, maar niets is minder waar. De Wijk De Wereld is super professioneel, we krijgen allerlei choreografieën, er zijn filmopnames van ons gemaakt, het is fantastisch.’’
Helena Staal (achter) is een van de Lewenborgers die meedoet aan het theaterspektakel De Wijk De Wereld. Foto: Corné Sparidaens
Noeken lacht. De dans heeft ze in handen gegeven van Ada Daniele en Shara Maaskant. Ze dansen professioneel bij choreograaf X Yusuf Boss in Groningen. Zo heeft ze ook gekozen voor andere professionals op het gebied van dans, muziek en theater, die serieus aan de slag zijn gegaan met de Lewenborgers.
Die Lewenborgers, dat zijn er naast Helena nog een stuk of zeventig. Ze hebben stuk voor stuk indruk gemaakt op Noeken. ,,Neem Maryam. Ze is een van de bijzonderste mensen die ik heb ontmoet. Ze moet burgemeester worden, zo open is ze, zo’n verbinder.’’
Het koffiemoment in de Kraaiennestflat
Ze noemt Henk, een oudere Lewenborger die ooit barman was in de Tapperij en de reuring van het nachtleven mist. Hij gaat liedjes van Cliff Richard zingen in het theatercafé van de schouwburg. Ze noemt een compleet gezin dat meedoet – vader, moeder en hun drie dochters – ze roemt Biny en Anny: twee dames die tijdens corona met een kan koffie bij de eenzame ouderen in de Kraaiennestflat langs gingen.
Al die kleine facetten van Lewenborg zijn verhaaltjes op zich die tijdens De Wijk De Wereld overal in de Stadsschouwburg verbeeld worden. Het publiek, opgedeeld in zes groepen, slaat ze gade op z’n tocht door de schouwburg.
Helena kijkt uit naar de opvoering. Haar zoon en schoondochter komen kijken, haar vrienden en vanzelfsprekend haar buren. Ja, zegt ze, De Wijk De Wereld is een verrijking voor haar. ,,Niet alleen omdat we iets moois maken, maar ook omdat we in de wijk nu in contact zijn met elkaar. Het is net alsof er een warme deken over Lewenborg is gelegd.’’
Dat is precies wat Noeken zegt. ,,Mensen die hebben meegedaan aan De Wijk De Wereld lopen daarna anders door hun wijk.’’
De Wijk De Wereld
In de zesde editie van De Wijk De Wereld speelt de Groningse wijk Lewenborg de hoofdrol. Na maanden van repeteren vertellen Lewenborgers komende dagen in de Stadsschouwburg de verhalen van hun wijk aan de hand van zang, dans en theater. Er zijn nog kaarten voor de voorstelling van zaterdag. Meer informatie: www.dewijkdewereld.nl
