Grasnapolsky: vierjarenplan maken, jaarrekening inleveren én voor begin maart het festival organiseren. Foto: Duncan Wijting
Groningse cultuurinstellingen wurmen zich met zweet in de handen door hun nieuwe vierjarenplannen. Die moeten over een week zijn ingeleverd. Subsidievoorwaarden zijn aangescherpt en inflatie knaagt aan de begroting. Wat vaststaat: er gaan klappen vallen.
Dit laatste komt door het beschikbare budget. Daarin zijn forse kostenstijgingen van 20 tot 30 procent, opgelopen in de coronaperiode en door de inflatie, niet geïndexeerd. Robine de Koff is directeur van de Kunstraad Groningen, het orgaan dat de aanvragen uit Stad en provincie beoordeelt en daar bij een positieve uitkomst een bedrag aan hangt. De kaasschaaf blijft straks in de la. De pijn wordt niet verdeeld over alle instellingen, er worden domweg minder aanvragen gehonoreerd. Maar dan wel toereikend. De Koff: ,,Onze boodschap is direct geweest dat we scherpe keuzes zullen maken.”
‘Kom nou niet met allerlei wilde plannen’
Ze benadrukt dat de Kunstraad de gemeente- en de provinciebestuurders ‘slechts’ adviseert en dat die uiteindelijk beslissen, maar al sinds Thorbecke is het goed gebruik dat de politiek alleen in extreme gevallen afwijkt van de adviesraden. Dit om te voorkomen dat kunst voor politieke doeleinden wordt ingezet.
Een van de voorwaarden waaraan instellingen moeten voldoen is het navolgen van de Fair Pay Code: het moet afgelopen zijn met de onderbetaling van personeel in de cultuur. De Koff: ,,Daarop dient een begroting te zijn ingericht. En we zeggen dus ook: kom nou niet met allerlei wilde plannen, want daarvoor is domweg het geld niet.”
De Groningers wisten later waar ze aan toe waren
De Kunstraad Groningen kan niet coulant zijn met 31 januari als einddatum. Deze correspondeert met de ijkmomenten van het het Fonds Podiumkunsten (FPK) en de Raad voor Cultuur (voor rijksbijdragen), waarbij de Groningse instellingen ook landelijke subsidie kunnen aanvragen. Zien ze in Den Haag dat een regio weinig of niets over heeft voor een instelling, dan ligt een afwijzing daar voor de hand. Het tegenovergestelde gaat net zo op. Afstemming qua timing is gewenst dus.
De provincie en de gemeente Groningen namen er een maand langer dan normaal de tijd voor om met een gezamenlijk voorwaardenpakket en een totaalbudget te komen. Pas op 14 december was alles duidelijk. ,,Nee hoor”, zegt directeur Femke Eerland van festival Noorderzon, ,,dat lag niet aan de politieke verschillen tussen een linkse stad en een meer behoudende provincie. Het overleg met en tussen allebei was steeds prima. Ze hadden gewoon tijd nodig.”
Museum Wierdenland in Ezinge. Foto: DvhN
Het was niet echt een relaxte kerstvakantie
Het is ook ingewikkeld. Budget, Fair Pay, inclusie, diversiteit – de tijd dat je er was met alleen een mooi artistiek plan is voorbij. ,,Het is vooral stressen voor kleinere en nieuwe aanvragers”, zegt Eerland, al moet ze zelf voor zowel de Kunstraad, het FPK als de Raad voor Cultuur met toegespitste verhalen komen.
Een van die kleinere aanvragers is Museum Wierdenland in Ezinge. Daar is directeur Elise van Ditmars met haar aanvraagsprint bezig. ,,Het is aanpoten. Ik ging niet echt met een relaxt gevoel de kerstvakantie in.” Het is voor Van Ditmars worstelen met de Fair Pay. ,,We zijn een klein museum, gedragen door een paar schouders, met gelukkig een goed bestuur en goeie vrijwilligers.”
De ‘sterke basis’, ‘thuis in Groningen’ en ‘ruimte voor vernieuwing’, waar de kadernota om vraagt, zal het probleem niet zijn voor Wierdenland. ,,Maar voor Fair Pay moet je wel de middelen krijgen. Ik heb er vertrouwen in hoor. Het contact met de provincie is altijd goed geweest.”
Kunstproject annex voorstelling van WERC op Noorderzon. Foto: Knelis
Oude Groninger Kerken wil ook kijken naar de stad
Bij de Stichting Oude Groninger Kerken had directeur Patty Wageman iemand anders verwacht toen de telefoon ging. ,,Inderdaad, ik wachtte op een telefoontje over de aanvraag”, zegt ze lachend. ,,Voor de laatste hand.” Haar ambitie klinkt niet ‘wild’, waarvoor de Kunstraad waarschuwt, maar die is er wel. ,,Wie geen ambitie uitstraalt, staat stil. Wij willen ons bijvoorbeeld meer in de gemeente Groningen laten zien. We hebben al een educatieprogramma in de Schoolkerk in Garmerwolde. En we programmeren ook de Der Aa-kerk zelf. Verder willen we ook het gebruik van onze mooie kerken bevorderen.”
Daar hoort budget bij, wil Wageman maar zeggen. Ook Mariska Berrevoets blokt op plannen. Op meer dan één dus: voor festival Grasnapolsky én voor het Noordpoolorkest. ,,En dan moet ik ook bij het FPK zijn: dezelfde plannen met aparte bijlagen. De voorwaarden kwamen wel erg laat binnen. En dan moet ik ook de jaarrekening van 2023 al heel snel inleveren; voor alle organisaties is het veel, maar Grasnapolsky is óók nog eens begin maart in Scheemda, dus de organisatie daarvan heb ik er ook nog eens bij.”
‘Welke deadline ook, die stress zal er altijd zijn’
Bij de Kunstraad snapt Robine de Koff de stress. ,,Maar waar er pas half december echt duidelijkheid was van stad en provincie, hebben we de deadline ook later gesteld. Van 6 januari vier jaar terug naar de 31ste nu. Bovendien weten de instellingen al veel eerder waar ze in grote lijnen aan toe zijn. Wanneer die deadline ook is, al zou het op 1 maart zijn, dank denk ik nog dat de instellingen op het laatst zitten te stressen. Zo gaat dat nu eenmaal.
