Commerciële bureau's kosten de gemeente meer en meer geld ANP
Als het aan woonminister Hugo de Jonge ligt, wordt het systeem voor huurtoeslag aangepast. Hij heeft een wetsvoorstel hiervoor ter consultatie voorgelegd. Belangenorganisaties zijn overwegend negatief. Wat is er aan de hand? Vijf vragen.
Wat wil woonminister De Jonge veranderen aan het systeem voor huurtoeslag?
In plaats van te rekenen met de echte huur om de hoogte van de toeslag te bepalen, wil De Jonge gaan rekenen met normbedragen. Voor de meeste mensen wordt dit een huur van 520 euro. Voor jongeren onder de 21 is dit iets lager (442,46 euro) en voor grote gezinnen (meer dan acht personen) en gehandicapten iets hoger: 597 euro. In het nieuwe systeem hebben ook huurders in de particuliere sector soms recht op huurtoeslag.
Wat betekent dat in de portemonnee?
Volgens doorberekeningen van het ministerie gaan ongeveer 1,2 miljoen huishoudens, oftewel 80 procent van de groep die door deze hervorming worden geraakt, erop vooruit. Gemiddeld 63 euro per maand, met uitschieters tot 292 euro. Vooral jongeren profiteren: eerst hadden zij tot 23 jaar minder recht op toeslag, nu tot 21 jaar. Ook voor huurders met een laag inkomen maar hoge huur is dit goed nieuws.
Zo’n 136.000 huishoudens die nu nog geen recht hebben op huurtoeslag zouden die in het nieuwe stelsel wel krijgen. Zij zouden er gemiddeld 151 euro en maximaal 340 euro op vooruit gaan.
Naar schatting 290.000 huishoudens, 20 procent van de geraakte groep, zouden juist minder toeslag krijgen. Dat is het geval als de huur hoger is dan het normbedrag. De daling komt gemiddeld uit op 28 euro per maand en maximaal op 98 euro. Dat gebeurt allemaal overigens niet in één keer: De Jonge wil de maatregel geleidelijk in vijf jaar invoeren.
Wat kosten deze aanpassingen huurtoeslag de schatkist?
Ongeveer anderhalf miljoen huishoudens ontvangen nu huurtoeslag, dat kost zo’n 4 miljard euro per jaar. De Jonge wil er vanaf 2024 jaarlijks 300 miljoen euro extra voor uittrekken. De kosten worden in de perken gehouden doordat iedere huurder 4 euro per maand meer aan eigen bijdrage gaat betalen en doordat servicekosten minder snel worden vergoed.
In de berekeningen is al meegenomen dat De Jonge de sociale huurprijzen per 2024 wil maximeren op €550 voor alle bewoners met een laag inkomen.
Wat is het voordeel?
Vooral dat het systeem makkelijker wordt. Huurders hoeven een verandering in hun huurprijs niet meer door te geven. Nu zijn er honderdduizenden huurders die de toeslag niet durven aan te vragen, uit angst om fouten te maken, of die in de financiële problemen zijn gekomen door een terugvordering. Het nieuwe systeem moet dat verminderen.
Op termijn moet deze versimpeling ook bijdragen aan het vervangen van de deze toeslag voor een eenvoudiger en generieker systeem van inkomensondersteuning, schrijft de minister. De regering wil uiteindelijk het liefst van het hele toeslagensysteem af.
Zeker, en niet van de minste partijen. Ondanks dat vier op de vijf betrokken huishoudens er volgens de berekeningen op vooruit zou gaan, zijn huurdersvereniging Woonbond, corporatiekoepel Aedes én de Vereniging Nederlandse Gemeenten zeer kritisch.
Zij vrezen dat de groep die er juist in koopkracht op achteruit zal oplopen tot 500.000 tot 700.000 huishoudens telt, veel meer dus dan waar de minister van uitgaat, omdat geen rekening is gehouden met nieuwe huurders en verhuizers (die vaak hogere huren gaan betalen). Wie een huur heeft van 550 euro of meer gaat er in het nieuwe systeem op achteruit. Deze alleenstaanden en gezinnen kunnen dit geld niet missen, vrezen de organisaties.
