De bietencampagne is gestart; honderden vrachtwagens rijden de komende maanden op en af met suikerbieten. Foto: Jan de Boer
Het chauffeurstekort blijft. Helemaal in de Bietencampagne, waar gedurende 135 dagen achtereen zo’n driehonderd vrachtwagens 24 uur per dag continu af- en aanrijden in Hoogkerk. Maar ondanks het tekort blijft er geen biet op het land liggen. „Uiteindelijk redden we het altijd weer”, zegt Corine Haveman van transportbedrijf Post&Haveman. Het geheim? Het ‘bietenvirus’ dat rondgaat onder de chauffeurs.
Post&Haveman rijdt al zo’n vijftig jaar lang de bieten voor Cosun Beet Company, de vroegere Suikerunie, van het boerenerf naar de fabrieken in Dinteloord en Hoogkerk. Van de totale vracht van 7,55 miljoen ton bieten wordt ongeveer de helft verwerkt in Groningen.
„Het blijft een enorme, maar mooie uitdaging om dit op te tuigen”, weet Corine Haveman inmiddels. Het is voor het bedrijf elk jaar weer een flinke opdracht. „We zijn hier op kantoor met drie man aan het plannen met de campagne. Nu je het zegt, zullen dat er eigenlijk wel vier zijn. We weten inmiddels hoe het werkt, we zijn er ingegroeid. Maar zou je deze opdracht nu krijgen, dan zou je niet goed weten waar je moest beginnen.”
De bieten worden gelost bij Cosun, de suikerfabriek in Hoogkerk. Foto: Corné Sparidaens
De planners proberen het optimale voor elkaar te krijgen voor de ongeveer vijftig vrachtwagens die het bedrijf gedurende de campagne inzet. „Dat zijn eigen vrachtwagens, maar ook charters van andere bedrijven. Doordat de auto’s 24 uur per dag rijden, zijn er per auto tijdens de campagne twee á drie mensen extra nodig.” Door de bank genomen komt dat neer op een continu inzet van 180 tot 200 chauffeurs, machinisten en monteurs. „95 procent is bij ons in dienst, de rest gaat via een uitzendbureau.”
De bietencampagne is elk jaar weer een feest der herkenning: Goh, die is er ook weer bij. Het is een heel sterke cultuur met een lange geschiedenis
Hoe het kan dat er elk jaar weer genoeg bietenrijders zijn om de immense klus te klaren, is volgens Haveman te danken aan de sfeer rondom de campagne. „De bietencampagne is elk jaar weer een feest der herkenning: Goh, die is er ook weer bij. Het is een heel sterke cultuur met een lange geschiedenis. Iedereen wil weer meedoen. En iedereen heeft iets van: vier maanden lang met elkaar de schouders eronder.”
Ze zijn besmet met het virus, zetten de schouders eronder door weer en door wind, zij zorgen dat het werk gedaan wordt
Femke Hogenhout van uitzendbureau Werff Talent – dat voor een ander transportbedrijf dan P&H chauffeurs zoekt – spreekt zelfs van een ‘bietenvirus’. „Chauffeurs die elk jaar weer willen meedoen, die met z’n allen ervoor willen gaan. Ze zijn besmet met het virus, zetten de schouders eronder door weer en door wind, zij zorgen dat het werk gedaan wordt.”
De bietenrijders zijn vooral trouw, merkt Haveman. In Dronten putten ze uit een vaste groep chauffeurs die zich elk jaar weer beschikbaar stelt. „Wij hebben mensen die soms al veertig jaar in de bieten werken”, aldus Haveman. „We hebben jongens aan het werk van wie de opa ook al bieten reed. Prachtig toch?”
Puzzel
Die loyaliteit zorgt ervoor dat er in de hele bietencampagne geen suikerbiet op het land blijft liggen. „Het is een enorme puzzel die elke keer weer gelegd moet worden”, weet Hogenhout.
Oogstwerk, zoals de bietencampagne, is een tijdelijk project. Haveman ziet dan ook veel mensen langskomen die een deel van het jaar een ander beroep hebben. „Dit past mensen die werkzaam zijn in een branche die tegenovergesteld is aan de onze”, zegt Haveman, die boeren, loonwerkers en mensen uit de evenementensector tegenkomt in de bieten. „Een mooi voorbeeld is een bietenrijder die in het voorjaar prachtige tuinoverkappingen maakt, maar in de winter graag bij ons in de auto stapt.”
Vrachtwagens uit het hele land voeren suikerbieten aan tijdens de bietencampagne. Foto: Corné Sparidaens
„Ook gepensioneerde chauffeurs zijn een onmisbare schakel in onze planning”, vervolgt Haveman. „Een vaste baan heb je niet aan de campagne, dus moeten wij het in de oogst hebben van deze grote groep trouwe mensen die hun jaar op deze manier opdelen.”
Meerdere uitzendbureaus vragen ook tijdens de campagne om chauffeurs. „Ja, er is een tekort, maar uiteindelijk redden we het altijd weer”, zegt Jelke Koops van AB Vakwerk.
Koops zoekt voornamelijk naar chauffeurs die fulltime inzetbaar zijn. Op die manier kunnen de schema’s zo worden gemaakt, dat een vrachtwagen met drie chauffeurs 24 uur per dag bemand blijft. „De hele campagne door staat zo’n vrachtwagen niet stil”, zegt Koops. Alleen op zondag wordt de rust zoveel mogelijk gerespecteerd.
Forse salarisstrook
Door die vele onregelmatige uren kan een bietenchauffeur in korte tijd rekenen op een redelijk forse salarisstrook. „Ga maar na”, rekent Koops voor. „Ze werken 10,5 uur per dag, vijf dagen lang. Alles boven de 40 uur wordt gezien als overwerk, waarvoor ze extra betaald krijgen. Dat geldt ook voor toeslagen voor bijvoorbeeld de zondag. Al met al telt dat aardig op.”
De bietenrijders stappen dagelijks op bij een vaste standplaats. Die zijn – langs de A7 – bij Zeewolde, Dronten, Bant, Lemmer, Heerenveen, Drachten, Leek en Marum. Via whatsapp-groepen houden de chauffeurs onderling contact over de wisselmomenten. Koops: „Soms komt het voor dat ze wél hebben kunnen laden bij de boer, maar niet meer kunnen lossen bij de fabriek. Dan worden ze op de standplaats afgewisseld met de volgende chauffeur. Die begint dan met lossen.”
