Het ongeval in Hoogersmilde waarbij vijf militairen gewond raakten. Foto: VOA KMar
Militairen dragen tijdens oefeningen vaak geen autogordels in voertuigen en chauffeurs beschikken lang niet altijd over vereiste rijbewijzen. Dat moet anders, concludeert de Inspectie Veiligheid Defensie na tien ongelukken met zwaar gewonden bij de landmacht.
Een van de ongevallen gebeurde in Hoogersmilde tijdens een oefening van de luchtmobiele brigade bij de kalkzandsteenfabriek Calduran in februari 2023. Een Mercedes-Benz jeep gleed met de lichten uit in een greppel naast de weg. De wagen belandde op de kop in de greppel, waarbij de boordschutter bekneld kwam te zitten. Naast de boordschutter raakten een andere militair zwaargewond en drie militairen lichtgewond.
De Mercedes Benz gleed van een zandheuvel in de greppel bij kalkzandsteenfabriek Calduran in Hoogersmilde. Foto: VOA KMar
Drie militairen van de 43 Gemechaniseerde Brigade uit Havelte raakten gewond bij een ongeval tijdens een oefening in Lohheide, Duitsland. In 2024 gleed hun Fennek-verkenningsvoertuig na middernacht van een houten brug en belandde ondersteboven in een sloot. Het water stond hoog en het voertuig liep snel vol met water. Eén militair kwam onder het voertuig terecht, maar wist zichzelf bevrijden. De chauffeur is door collega’s bevrijd.
Tijdens een oefening in Lohheide, Duitsland, belandde deze Fennek in een sloot vol water. Foto: VOA KMar
De Inspectie Veiligheid Defensie (IVD) onderzocht tien ongevallen met militaire voertuigen van landmacht tussen februari 2023 en november 2024. Daarbij raakten tien militairen zwaargewond, twintig militairen lichtgewond en zeven militaire voertuigen total loss, zwaar beschadigd of onbruikbaar.
Uit onderzoek bleek dat militairen geen autogordel droegen, in enkele gevallen ontbraken die in de voertuigen. Na de eerste bevindingen stuurde de IVD in november 2024 een rapport aan de Commandant der Landstrijdkrachten, waarin ze haar zorgen uitte over de toename en ernst van de ongevallen. De commandant kondigde verbeteringen aan, zoals het gebruik van autogordels stimuleren.
Geen geldig rijbewijs
De IVD constateert bij twee ongevallen dat de bestuurders niet in het bezit waren van een geldig militair rijbewijs of militaire rijbevoegdheid. Daarnaast concludeert de inspectie dat vrijstelling voor het dragen van een autogordel tijdens oefeningen door commandanten verkeerd werd geïnterpreteerd.
Als militaire chauffeurs hun basisrijopleiding hadden gevolgd, ontbrak bij operationele eenheden een gedegen vervolgtraining tot bekwaam bestuurder, schrijft de IVD in haar rapport. „De tijd bij de eenheden was beperkt of het ontbrak aan trainingsmogelijkheden en instructie. Commandanten vroegen nauwelijks vervolgtrainingen aan.”
Voor het eerst veiligheidsadvies
De Inspectie Veiligheid Defensie komt voor het eerst met een veiligheidsadvies voor de Commandant der Landstrijdkrachten en zijn ondercommandanten. De regels voor het dragen van autogordels tijdens oefeningen moeten duidelijk zijn. Vanaf het niveau van bataljonscommandant mag alleen vrijstelling verleend worden voor de gordelplicht. Daarnaast adviseert de IVD de rijvaardigheid van chauffeurs te verbeteren.
Staatssecretaris Derk Boswijk van Defensie schrijft in een brief aan de Tweede Kamer dat militaire chauffeurs het vereiste rijbewijs voor hun voertuig moeten hebben. Ook wil hij bekijken waarom militairen tijdens oefeningen geen autogordel dragen en daarna bepalen of verdere maatregelen nodig zijn.
