Gerben (49) en Jannes (55) leveren 120 landen vanuit Leek refurbished onderdelen. 'Mensen denken soms dat het nieuw is’

De term refurbished kennen veel mensen wel van smartphones en tablets: tweedehands apparaten die grondig zijn schoongemaakt, nagekeken, gereviseerd en opnieuw verkocht. Jannes Cruiming (55) en zijn compagnon, de 49-jarige Gerben Katje, hebben dit principe toegepast op industriële elektronica en daar een schaalbaar bedrijfsmodel van gemaakt. Drives, PLC’s, industriële PC’s en bedieningspanelen (HMI’s) maken ze weer zo goed als nieuw.

Die gaan vervolgens weer de markt op en daarmee bespaart de industrie veel tijd en geld, zegt Katje. „Een productielijn in een fabriek bestaat vaak uit duizenden onderdelen. Gaat er iets kapot, dan is zo’n onderdeel dikwijls niet meer nieuw leverbaar. Je zou dan de hele productielijn, of een groot deel daarvan, moeten vervangen. Dat is duur en bovendien kan dan de productie langere tijd stil komen te liggen. Soms moeten fabrieken zelfs medewerkers opleiden om met een nieuw systeem te kunnen werken.”

JC-Electronics is gevestigd in een modern bedrijfspand aan de Zernikelaan in Leek. Cruiming en Katje hebben het pand in 2017 aanzienlijk uitgebreid. Daarnaast zijn er verkooplocaties in de VS en het Verenigd Koninkrijk. Maar het begon twintig jaar geleden op een zolderkamer in huize Cruiming in Marum. „Ik heb altijd in de techniek gewerkt en ergerde mij eraan dat je vaak een heel apparaat moest weggooien, omdat er iets defect was”, vertelt Cruiming. „Ik begon met het repareren van onderdelen, terwijl Gerben met zijn internationale contacten zorgde dat we dit commercieel konden opschalen.”

Inmiddels heeft het bedrijf circa 250 mensen in dienst en afnemers in ruim 120 landen, veelal in de voedings- en maakindustrie, de bouw en de maritieme sector. JC-Electronics leidt zijn eigen mensen op. Koningin Máxima bracht op 1 april nog een bezoek tijdens een rondgang langs leden van Circulair Groningen Drenthe. Het bedrijf ontving de afgelopen jaren meerdere onderscheidingen, waaronder de titel ‘Beste Leerbedrijf van Nederland’, de Exportparel en de ‘Ondernemersprijs Westerkwartier’.

Veel bedrijven die zich bezighouden met recycling ondervinden tegenslagen, omdat het moeilijk is te concurreren met nieuwe producten. Hoe verklaren Katje en Cruiming het succes van hun bedrijf?

Om te beginnen heeft JC-Electronics een data-gedreven inkoop- en verkoopstrategie en een efficiënte logistieke organisatie, zegt Katje. „Je moet goed weten aan welke onderdelen de industrie behoefte heeft, zodat je die op voorraad hebt en snel kunt leveren en een bedrijf snel weer verder kan.”

Door gegevens te verzamelen en te analyseren ontstaat een goed beeld van wat er stuk kan gaan bij afnemers en wat vervangen moet worden. Cruiming: „Wij sturen dan een refurbished onderdeel. Vaak stuurt de klant het defecte onderdeel naar ons zodat wij het kunnen repareren en het aan een volgende klant kunnen verkopen.”

Daarnaast volgt de afdeling inkoop wat er op de tweedehandsmarkt beschikbaar komt, bijvoorbeeld uit faillissementen of vervanging van productielijnen. Katje: „Wij kopen dan in wat we verwachten nodig te hebben.” Zodoende heeft JC-Electronics ongeveer 300.000 onderdelen en apparaten op voorraad, van merken als Siemens, Allen-Bradley, Schneider Electric, Lenze en Indramat.

Als tweede pijler noemen beide ondernemers hun strakke kwaliteitscontrole. Refurbished onderdelen moeten betrouwbaar zijn. „Onderdelen gaan de deur uit als ze JCertified zijn”, vertelt Katje. „Dat is ons keurmerk en garantiezegel voor kwaliteit.” Cruiming vult aan: „Klanten zeggen wel eens: jullie zouden toch geen nieuw product sturen? Het komt zo schoon uit de doos dat het nieuw lijkt.”

Voordat producten dat keurmerk krijgen, worden ze gereinigd, gerepareerd en uitgebreid getest. Daarvoor heeft het bedrijf eigen testopstellingen ontwikkeld die praktijkomstandigheden simuleren. „We geven altijd twee jaar garantie”, zegt Katje. „Het komt bijna nooit voor dat een klant daar beroep op moet doen. En als er dan toch iets niet werkt, komt dat vaak door onwetendheid bij de klant of foutieve installatie.”

De derde pijler is de menselijke factor. JC-Electronics heeft behoefte aan technici met specialistische kennis. Cruiming: „Wij werken met onderdelen die niet meer geproduceerd worden. Als wij ermee aan de slag gaan, moet je begrijpen hoe het product ooit ontworpen is en hoe het functioneert.”

Dat is een uitdaging in een tijd waarin het techniekonderwijs minder instroom kent. Cruiming: „Daarom hebben we ervoor gekozen om onze eigen mensen op te leiden. Hier kun je zowel een volwaardige mbo- als hbo-opleiding volgen. We trekken studenten van 16 tot 56 jaar, dus ook veel zij-instromers. Zo hebben zelfs iemand opgeleid die eerder als tandarts werkte; passie voor elektronica is daarbij een doorslaggevende factor.”

Omdat er bij klanten regelmatig kennis ontbreekt, biedt JC-Electronics ook ondersteuning. „In veel bedrijven ontbreekt het aan kennis over alle apparatuur die ze in huis hebben. Dat kan komen doordat de oorspronkelijke medewerkers met pensioen zijn of niet meer beschikbaar. Met onze kennis helpen wij fouten te voorkomen.”

Voor de opleidingstrajecten werkt JC-Electronics nauw samen met Firda (voorheen ROC Friese Poort) en NCOI. „De opleiding is volledig geaccrediteerd, dus je haalt hier een volwaardig diploma”, benadrukt Cruiming. „Je kunt wat je leert direct in de praktijk toepassen. Dat spreekt veel mensen aan.”

Ook klantenservice speelt een rol in het succes. Katje: „Als onze omzet in een land een bepaald niveau bereikt, nemen we native speakers aan voor de klantenservice. Dat doen we inmiddels voor onder meer Engels, Frans, Pools, Portugees, Zweeds, Duits, Chinees, Turks, Spaans en Hongaars.”

„Tot slot is de marktontwikkeling richting duurzaamheid en circulariteit een positieve bijkomstigheid”, besluit Katje. „De noodzaak om minder grondstoffen te gebruiken wordt steeds groter. Dankzij onze aanpak zijn er minder schaarse materialen nodig en beperken we de CO2-uitstoot. We hebben berekend dat we jaarlijks ongeveer 3,5 miljoen kilo CO2-uitstoot voorkomen. Dat staat gelijk aan bijna 5400 vluchten van Amsterdam naar New York. Ook voorkomen we twaalf vrachtwagens e-waste en besparen we 1178 kilo aan schaarse grondstoffen, genoeg voor bijna 15.000 smartphones.”