Al jaren presenteert Noord-Nederland zich als één blok in Den Haag (onder meer met een gezamenlijk Prinsjesdagontbijt, hier in 2023), maar het front vertoont scheurtjes. Foto: Phil Nijhuis
Dat Friesland een solokoers gaat varen in de lobby in Den Haag en Brussel, wil niet zeggen dat de provincie ook uit het Samenwerkingsverband Noord Nederland stapt. Maar wat ze nu precies wel wil, weet ze zelf ook nog niet.
Dat wordt duidelijk uit de antwoorden van het Friese provinciebestuur op schriftelijke vragen van de D66-fractie in de Provinsjale Steaten.
Die trok aan de bel nadat Gedeputeerde Staten vorige maand aankondigde dat Friesland weer zelf zijn belangen gaat bepleiten in Den Haag en Brussel. Het provinciebestuur is ontevreden over de noordelijke lobby door het gezamenlijke Public Affairs-bureau van het SNN.
Friesland wil zelf lobbykoers bepalen
Friesland wil weer zelf kunnen bepalen hoe en op welke thema’s het aan de weg wil timmeren in de landelijke en Europese regeringscentra. De inspanningen van het achtkoppige lobbyteam van SNN, met eigen kantoren in Den Haag en Brussel, leveren niet het gewenste rendement op.
Binnen het SNN moet Friesland nu nog over zijn lobbywensen onderhandelen met de buren uit Groningen en Drenthe plus de vijf grootste gemeenten in het Noorden: Emmen, Assen, Groningen, Leeuwarden en Súdwest-Fryslân (Sneek).
Dat zet volgens de Friezen een rem op de slagvaardigheid en effectiviteit van de lobby om geld en belangrijke projecten binnen te slepen. Gesprekken daarover met de SNN-partners hebben de afgelopen drie jaar onvoldoende verbetering gebracht en dus stapt de provincie nu uit het noordelijke lobbyteam.
Hoe het dan wel moet, weet Friesland zelf ook nog niet precies. De provincie wil de 350.000 euro die ze nu nog jaarlijks aan de noordelijke lobby kwijt zijn, steken in een stuk of drie eigen mensen. Maar over wat die precies gaan doen, presenteren GS ‘op korte termijn’ een toekomstvisie aan de Friese Staten.
Partners hoorden het pas toen besluit viel
Dat de Friezen uit de lobby stappen, kregen hun partners pas te horen op de dag dat GS de knoop definitief doorhakten, schrijft het Groninger provinciebestuur in antwoord op vragen van de D66-Statenfractie. Er lag een pakket verbeteringsvoorstellen op tafel voor het onderlinge overleg, maar ook dat was Friesland niet naar de zin.
De drastische stap van het Friese bestuur kwam dan ook als een verrassing op de provinciehuizen in Groningen en Assen. Buurprovincie Groningen kan nog niet overzien of de bijna 4 ton die ze jaarlijks in de lobby steekt, toereikend is om het team en de beide kantoren in de benen te houden, antwoorden GS op de Statenvragen.
„Ongelooflijk”, reageert D66-fractievoorzitter Paula Benjamins. „Die Friezen trekken er zomaar de stekker uit, zonder dat ze kennelijk hebben nagedacht over de gevolgen voor onze gezamenlijke noordelijke belangen of over de impact voor het team en de medewerkers.”
‘Belangrijker dan ooit om één vuist te maken’
De D66-aanvoerster in de Groninger Staten maakt zich zorgen. „Juist nu het kabinet gevallen is en we naar verkiezingen gaan, is het belangrijker dan ooit om als Noorden één vuist te maken. Voor de beeldvorming in Den Haag is het een heel ongelukkig moment om nu op de solotoer te gan.”
Het afscheid van de lobby betekent niet dat Friesland zich ook terugtrekt uit het SNN, benadrukken GS tegenover de Friese Staten. „Het is niet ons doel om uit te treden, er is derhalve ook geen uittredingsplan.”
Het besluit is bovendien niet ingegeven door een gevoel dat Friesland bij de SNN-lobby benadeeld wordt ten opzichte van een dominanter Groningen. In de Friese Staten klonk daarover eerder wel kritiek.
Met name de Fryske Nasjonale Partij vindt dat Friesland er bekaaid afkwam bij het recente akkoord van de inmiddels gevallen regeringscoalitie over de Voorjaarsnota. Daarbij ging bijna 2 miljard naar de Nedersaksenlijn door Groningen en Drenthe, terwijl Friesland ‘slechts’ 375 miljoen voor verbetering van de zeesluizen bij Kornwerderzand.
‘Friesland voelt zich níet benadeeld’
Het Friese provinciebestuur deelt die kritiek echter nadrukkelijk niet. „Friesland heeft geen enkele reden om zich structureel benadeeld te voelen.”
Tot GS eruit zijn hoe ze de lobby zelf gaan oppakken, blijft Friesland ook meedraaien en -betalen aan al afgesproken noordelijke campagnes. En voor de verdere toekomst sluit het provinciebestuur niet uit dat ze in specifieke dossiers nog aanhaakt bij de SNN-lobby.
