Deze sociale tandartsen in Drenthe helpen patiënten gratis. ‘We zien veel schaamte en angst’

Lien Ay Tan (69) is net terug uit Kenia. Elk jaar gaat ze met een groep tandartsen naar het Afrikaanse land om aan de lopende band gebitsproblemen te verhelpen bij de armste bewoners. Kiezen trekken, gaatjes vullen, voorlichting geven. En door naar de volgende patiënt.

Zo zet Tan haar enorme ervaring als tandarts in voor de mensen die mondzorg het meest nodig hebben, maar het zich niet kunnen veroorloven.

Hoewel de situatie zich niet laat vergelijken met Kenia, hebben we ook in ons land patiënten die de tandarts niet kunnen betalen. Tandheelkunde is gratis voor minderjarigen, maar voor volwassenen is het geen onderdeel van het basispakket van de zorgverzekering. En ook als je aanvullend verzekerd bent, wordt vaak maar een deel van de behandeling vergoed.

Het betekent dat je zelfs voor het verhelpen van het simpelste gaatje dik 55 euro kwijt bent. Een periodieke controle kost je zo’n 28 euro. Het zijn bedragen die minima vaak niet kunnen missen, waardoor een bezoek aan de tandarts wordt uitgesteld tot er niks anders meer op zit dan trekken.

Er zijn tandartsen die vanuit sociaal oogpunt wel eens een paar uurtjes hun praktijk openen voor deze patiënten. Maar een praktijk die zich helemaal op gezinnen die de tandarts mijden vanwege de kosten, daar zijn maar heel weinig voorbeelden van. Want hoe organiseer en financier je dat?

Het is een vraag die tandarts Bernard Harmsen (81) uit Hoofddorp en zijn dochter Fiona, die cultuursocioloog is en in Amsterdam woont, al jaren bezighoudt. Wat als we meer gepensioneerde tandartsen kunnen vinden, die zich aan ons initiatief willen verbinden, bedacht Fiona. Die praktijk moest in de buurt van Havelte komen, waar Harmsens broer Edu tandtechnicus is.

Zo kwamen ze in contact met Lien Ay Tan, die acht jaar geleden naar Wapserveen verhuisde en afkomstig is uit Nieuw-Vennep. Harmsen en Tan kenden elkaar nog uit de Haarlemmermeer. „Dit sluit helemaal aan bij mijn streven om er te zijn voor mensen die uit geldgebrek en schaamte de tandarts mijden”, zegt Tan.

Ook al werken de tandartsen om niet, kosten zijn er wel degelijk. Voor de huur van het pand, de inrichting en al het materiaal bijvoorbeeld. „We zijn heel blij dat we fondsen hebben gevonden die ons financieel willen steunen”, zegt Fiona. „En ook veel andere professionals die ons kennen, steunen ons en brengen vaak niet alles in rekening. Daar zijn we heel dankbaar voor.”

Halverwege vorig jaar kon praktijk Bij Nader Inzien de deuren openen. Officieel richten ze zich hier op gezinnen die de tandarts niet kunnen betalen. Er zijn inmiddels zo’n honderd patiënten geweest, vooral afkomstig uit de buurt, tot Meppel en Steenwijk aan toe. Uitgangspunt is dat ze nooit een rekening krijgen voor het verzette werk.

„Sommigen zijn ook alweer teruggeweest en bij hen heb ik echt al van alles kunnen verbeteren”, zegt Tan. „Dan zeggen ze: ik had echt niet verwacht dat het weer zo mooi zou kunnen worden. We geven mensen een beetje van hun vertrouwen en zelfvertrouwen terug. Daar doe ik het voor.”

Vader en dochter Harmsen krijgen naast Tan ook hulp van assistente Cynthia Harmsen en tandtechnici Stephan Reinke en Edu Harmsen. Zo kunnen ze al een flink aantal behandelingen aanbieden. Fiona: „Ons uitgangspunt is om tandheelkunde te bieden zoals je die zelf ook wilt. Daar slagen we heel goed in.”