Deze Groningers en Drenten gaan maandag naar de koning. Kor (60): ‘Dokkum is altijd gezellig, ook al ligt het in Friesland’

Koningshuisgezind? Absoluut, zegt Gerda Kluitenberg-Koerten (85) uit Roden resoluut. Ze zag de Oranjes onder meer op Koninginnedag in Sneek (1993), Koningsdag in Groningen (2018) en meermaals op Prinsjesdag. In 2013 mocht ze zelfs bij de inhuldiging van koning Willem-Alexander zijn.

Kluitenberg-Koerten groeide op met het koningshuis. „In de jaren vijftig schreef ik op de verjaardagen van de prinsessen een ansichtkaart”, vertelt ze. „Ik kreeg een handgetekende kaart terug van Beatrix.”

Hoewel ze al een halve eeuw in Roden woont, groeide Kluitenberg-Koerten op in Sneek en Dokkum. Het koningspaar in haar oude woonplaats kan ze niet laten schieten. Ze gaat in haar eentje met de taxi naar Dokkum. „De kinderen verwennen mij”, zegt ze met een lach. Haar man is vier jaar geleden overleden en de kinderen waren niet in de gelegenheid haar te brengen. De kinderen betalen de taxi dus? „Ik denk het wel, haha.”

En alleen? Is dat wel leuk? Ze maakt zich er niet druk om. Waarom zou je iets wat je zelf graag wilt laten afhangen van anderen? „De mensen die ik in Dokkum kende, zijn overleden of wonen daar niet meer. Ik heb er echt heel veel zin in.”

Casper Faber (17) uit Emmen zag de Oranjes twee jaar geleden in zijn eigen woonplaats. En het bleef niet bij zien alleen, vertelt hij blij. „Ik heb de hele familie de hand geschud”, vertelt hij trots. Toch blijft er iets te wensen over. Met een grijns: „Ja, iedereen, behalve de koning... Het zou fijn zijn als ik hem ook nog de hand kan schudden.”

Koningsdag in Emmen smaakte voor Faber dus naar meer. De Oranjes zijn volgens hem verbindend en horen bij de Nederlandse identiteit. Ze horen erbij. „Het was leuk om te zien wat wij als stad voor de koning hadden geregeld. Dokkum heeft weer andere tradities, dus ik ben heel benieuwd hoe die gekoppeld gaan worden aan het koningshuis.”

Hij gaat deze keer met een vriend. „Als ik de koning de hand wil schudden, zal ik toch weer heen moeten. En degene met wie ik ga was er in Emmen niet bij. Ik denk dat het voor hem ook leuk is om mee te maken. Maar het doel wordt: de hand van de koning schudden.”

De meeste mensen reizen voor een dagje heen en weer. De hotels in en rond de Friese stad zitten bovendien helemaal vol. Daar heeft Kor Renkema (60) uit Lutjegast allemaal geen last van. En hij is het hele weekend in Dokkum. „Wij varen met onze platbodem naar Dokkum en liggen dan het hele weekend in het centrum van de stad”, vertelt Renkema. „Familie en kennissen komen even langs voor een oranjebitter.

Heel erg koningshuisgezind is de schipper niet. „Maar ik ben ook niet anti hoor”, haast hij zich erbij te zeggen. Waarom dan toch naar Dokkum met Koningsdag? „Dokkum is altijd gezellig, ook al ligt het in Friesland”, zegt hij grappend. „Maar daar kunnen zij zelf ook niets aan doen.”

Met zijn vrouw en kinderen waagde Renkema in 2018 ook al een poging om het koningspaar in Groningen te zien, maar met kinderwagens door de menigte was toen geen doen. „We kwamen niet verder dan de Folkingestraat”, zegt hij lachend. Dat-ie juist op deze dag in Dokkum kan liggen, voelt als een cadeautje. „Hier kunnen we anders nooit liggen. De meeste schepen mogen er niet naartoe, maar kotters en platbodems wel. Wij hebben ons aangemeld en zijn direct uitgenodigd. We liggen er tot maandagavond, dan gaan de bruggen weer open.”

Dokkum trekt maandag niet alleen maar oranjefans. Tjeerd Palstra (69) uit Groningen gaat ook naar Dokkum. Alleen niet om te vieren, maar om te protesteren. Tegen de gaswinning, tegen kernenergie en -afval en tegen het koningshuis als instituut.

„Het koningshuis is grootaandeelhouder van Shell, daar hebben we in Groningen nog dagelijks last van”, legt Palstra uit. „En ik ben al heel lang republikein. We hebben het duurste koningshuis van Europa, ze vliegen veel met privévliegtuigen en het is geen democratisch gekozen staatshoofd. Dat past niet meer bij deze tijd.”

Palstra maakt van de gelegenheid gebruik om lokale kwesties aan te kaarten, zoals de dreigende opslag van kernafval in zoutkoepels en de gaswinning. „Ik ben boos op de onbetrouwbare overheid. De koning staat symbool voor de staat.”