Gemeente Noordenveld wil niks weten van kritiek inwoners op bestuurscultuur

Het gebeurt niet elke maand: een bijna voltallige gemeenteraad die de vergadering verlaat na het indienen van een motie over de omstreden bouw van een schuur aan de Langbroek bij Peize.  

Omwonenden trokken al jaren aan de bel over een recreatiebedrijf dat daar tegen het omgevingsplan in stapje voor stapje wordt gerealiseerd. Jarenlang probeerden zij tevergeefs de gemeente Noordenveld te bewegen om te handhaven.

Heel gek: al begin 2023 ontvingen de initiatiefnemers een duidelijke mail van een ambtenaar met de mededeling dat een recreatiebedrijf op die plek niet kon.

Toch bleven ze bouwen en de schuur uitbreiden. Toch bleef de gemeente, in de ogen van omwonenden, geitenpaadjes zoeken om het recreatiebedrijf wél mogelijk te maken.

Tot verbijstering en frustratie van de andere bewoners van het landelijke streekje: de ‘schuur’ heeft aansluitingen voor gas, licht, vloerverwarming en sanitair. Een recent geplaatst ‘houthok’ en een ‘carport’ hebben aansluitingen voor water. Dit moeten trekkershutten worden, voorzien de buren. Daar was in eerdere plannen van de initiatiefnemers namelijk sprake van.  

De buren dienden keer op keer handhavingsverzoeken in, zonder dat dit leidde tot iets wat ook maar in de buurt kwam van een bouwstop. Ze klopten aan bij het college, bij raadsleden. Maar de bouw ging door. Dat moet anders, vond Christine Stille van eenvrouwsfractie Lokaal Noordenveld in juni.

Haar motie, waarin zij het college opriep te onderzoeken of de initiatiefnemers – ondanks een dreigende boete – gewoon doorgingen met bouwen, zorgde voor ergernis bij andere fracties in de raad. Er werd geschorst en de meeste raadsfracties onthielden zich van stemming door de zaal uit te lopen. 

Nu was er het nodige af te dingen op de motie van Stille. Volgens de andere fracties werd deze laat ingediend en is het politiek-technisch niet mogelijk om op de stoel van de handhaving te gaan zitten. Maar het de raadszaal uitlopen van vrijwel alle fracties, was voor omwonenden opnieuw een teken dat de gemeenteraad hun bezwaren niet wil zien of niet begrijpt.

Dat gevoel speelt breder in de gemeente. Enkele maanden geleden verenigden zich 15 bewonersgroepen (groot en klein) omdat ze af willen van ‘willekeur en onbehoorlijk bestuur’.

Want dat is het gevoel bij een deel van de inwoners van Noordenveld: de een krijgt meer voor elkaar dan de ander. De zaak in Peize staat niet op zichzelf. Op meerdere plekken in de gemeente Noordenveld hebben inwoners naar hun gevoel het nakijken omdat ambtenaren in samenspraak met voor hen vertrouwde bouwers de zaken regelen.  

Zo werd een omstreden bouwplan aan de Turfweg in Leutingewolde uitgebreid voorbereid met de directeur van bouwbedrijf Van der Sluis, die inmiddels een privévilla in het groen heeft gezet. Andere partijen werd gezegd dat hier niets mogelijk was.

Twee buurmannen uit Nieuw-Roden kregen op het stadhuis weinig voor elkaar met hun plannen voor een nieuwe woning en een paar tiny houses. Een van de twee was zeven jaar bezig met zijn bouwplan. Reden voor de Nationale Ombudsman de gemeente op de vingers te tikken. De beide mannen zien verbijsterd toe hoe ontwikkelaar Provestion uit Norg pal naast hun erf wél zijn gang kan gaan.  

Een van de eigenaren van dit bouwbedrijf kreeg van de gemeente Noordenveld toestemming bij de entree van het beschermd dorpsgezicht Westervelde een woonhuis te zetten. Het omgevingsplan kon worden omzeild via de ‘buitenplanse omgevingsplanactiviteit’ (BOPA). In het dorp kijkt men ervan op: qua bouwen kan er eigenlijk niet veel, zo ondervinden zij zelf. 

Het roept bij sommige inwoners de vraag op wie eigenlijk de baas is in de gemeente. Burgemeester en wethouders? Er ligt beleid, er zijn regels, maar als het op handhaven aankomt, lijkt dat bijvoorbeeld in Peize (er spelen meer moeizame handhavingszaken in de gemeente) een probleem dat pas met een rechtszaak en enkele zittingen bij de bezwarencommissie kan worden opgelost. Vorige week besloot het gemeentebestuur eindelijk dat een recreatiebedrijf aan de Langbroek niet mag.

Of zijn het juristen? Het college besloot deze week alsnog te gaan handhaven aan de Langbroek: het houthok en de carport moeten worden afgebroken. Er mag geen B en B in de schuur. Hiervoor waren wel een rechtszaak en een uitspraak van de bezwarencommissie nodig. Ook hebben twee gesprekken met de Commissaris van de Koning plaatsgevonden, in een poging de twee partijen dichter bij elkaar te brengen.

Of zijn ambtenaren de baas, die soms met opmerkelijk enthousiasme bepaalde ondernemers de zaken regelen? Zaken zoals aan de Turfweg, de Langewijk, Westervelde, Langbroek sterken nogal wat inwoners van Noordenveld in de overtuiging dat in deze gemeente veel kan, áls je de ambtenaren op het gemeentehuis maar mee hebt.

Of is toch de gemeenteraad de baas? De raad controleert tenslotte het college en daarmee de ambtenarij. Tenminste, dat is de bedoeling. Aan kritische zelfreflectie lijkt de raad nog even niet toe. Na de publicatie van de eerste verhalen in de serie ‘Netwerk of kliek?’ over de bestuurscultuur in Noordenveld, buitelden de raadsfracties vorige week over elkaar heen om hun afkeuring uit te spreken. Een kritische blik op het eigen functioneren ontbreekt tot nu toe.

Zo noemde Gemeentebelangen de eerste verhalen ‘polariserend en schadelijk’: „Door suggestieve opmerkingen wordt de integriteit van ambtenaren in twijfel getrokken. Daar trekken wij een grens.”

Ook gemeentesecretaris (baas van de ambtenaren) Sebastiaan Ruddijs is ‘erg bezorgd’ over de berichten in de krant. „Het lijkt of we zwaar corrupt zijn en te kwader trouw mensen voortrekken. Daar maken we ernstig bezwaar tegen.”

Burgemeester Klaas Smid stuurde een persbericht naar aanleiding van de artikelen. Verwijzend naar de vele conflicten tussen inwoners onderling en bewoners met de gemeente over allerlei (bouw)plannen en handhavingskwesties, schrijft hij: ‘Er zijn meestal voor- en tegenstanders. Maar alle inwoners en ondernemers hebben gelijke kansen. Dat is ook hoe onze ambtenaren werken. Zij werken naar eer en geweten zonder aanziens des persoons voor iedereen in onze gemeente. Gelukkig zijn er in Nederland juridische mogelijkheden om door de overheid gemaakte keuzes aanhangig te maken’.