Meet de gemeente Noordenveld met twee maten? Illustratie: Gerco van Beek
Terwijl inwoners van gemeente Noordenveld zich in allerlei bochten moeten wringen om hun gedroomde duurzame woning te bouwen, krijgen bouwbedrijven die bekend zijn bij de gemeente vrij spel. Netwerk of kliek in Noordenveld?
Nieuw-Roden, enkele jaren terug. Een bewoner van de Langewijk koopt een oude boerderij en heeft een eenvoudige wens: twintig meter verderop een nieuw huis neerzetten. Kan niet, krijgt hij te horen, tenzij het een kopie wordt van wat er al staat.
Geen modernistische fratsen tussen de historische bebouwing in het groene gebied tussen Nieuw-Roden en Zevenhuizen, luidt samengevat de boodschap vanuit het gemeentehuis in Roden.
Dus zet de bewoner in op een van binnen modern en duurzaam huis, maar van buiten een perfecte kopie van wat er al jarenlang staat. Wel net iets verder van de weg, want dat leeft een stukje rustiger. Zeven jaar is hij met de bouw bezig. Naar zijn zeggen legde de gemeente Noordenveld de afgelopen jaren op elke slak zout.
In de nieuwe boerderij (links) worden jonge vluchtelingen opgevangen. Foto: Marcel Jurian de Jong
Zijn buurman had niet zo lang geleden ook plannen met zijn perceel. Hij wilde graag tiny houses bouwen. Inmiddels heeft hij dat plan laten varen. „De gemeente wil geen kant op”, zegt hij daarover.
Prefabwoning
Wat schetste twee jaar geleden de verbazing van beide bewoners aan de Langewijk? Een van de buren overleed, diens authentieke boerderijtje ging tegen de vlakte en voordat er een kerstfeest overheen was gegaan, keken de twee uit op een door Ecohus opgetrokken prefabwoning.
Over de vormgeving van dit huis kan veel gezegd worden, maar niet dat de woning aansluit bij de historische bebouwing in het landelijk gebied buiten Nieuw-Roden waarop de gemeente Noordenveld de afgelopen jaren zo hamerde bij de bewoner van de Langewijk.
De prefabwoning (links) naast de nieuwe boerderij. Foto: Marcel Jurian de Jong
Maar daar bleef het niet bij. In een ander weiland, ingeklemd tussen de percelen van beide buurmannen aan de Langewijk, komen nog twee woningen. De buurmannen staan paf: in dit weiland heeft nooit eerder bebouwing gestaan en de gemeente staat bouwen in het buitengebied in principe niet toe, maar Noordenveld geeft toch een vergunning af voor de twee huizen middenin het groen.
Bekenden van de gemeente
Wat aan de Turfweg in Leutingewolde gebeurde, zoals deze krant eerder beschreef, lijkt ook hier te gebeuren: waar eerst weinig of niets mag, loopt iemand binnen bij de gemeente die ineens wél van alles voor elkaar krijgt.
Aan de Turfweg bleek de gemeente Noordenveld de rode loper te hebben uitgerold voor de directeur van bouwbedrijf Van der Sluis, een goede bekende op het gemeentehuis. Is aan de Langewijk ook een bekende van de gemeente betrokken?
Jazeker. De ontwikkelaar van beide woningen aan de Langewijk is Provestion. Dit bedrijf is eigendom van de gebroeders Ruud en Bas Wortelboer uit Norg, goede bekenden van de gemeente Noordenveld. Ze werken samen met Henk Bosma, akkerbouwer te Zuidvelde.
Bosma is in het gebied tussen Nieuw-Roden en Zevenhuizen druk met aankopen van grond en het slopen van kippenhokken, varkenskotten en verpauperende paardenstallen. Waarom? Omdat in ruil voor de sloop van dit soort ‘agrarisch vastgoed’ een woning teruggezet mag worden.
De nieuwbouw is aangekondigd aan de Schapenweg in Terheijl. Foto: Marcel Jurian de Jong
Zo zie je overal in Noordenveld huizen in het weiland opdoemen: een villa aan de Turfweg in Leutingewolde, straks twee huizen aan de Langewijk in Nieuw-Roden. Aan de Schapenweg in Terheijl hetzelfde verhaal: ook hier mag een nieuw huis gebouwd worden in een weiland waar sinds mensenheugenis nooit iets heeft gestaan.
Hypermoderne woning tussen Saksische boerderijen
Provestion valt onder dezelfde beheermaatschappij als bouwkundig bedrijf BBAW in Norg. Een familiebedrijf met 25 jaar ervaring. Net als bij Van der Sluis gaat de warme band met de gemeente Noordenveld al een tijdje terug: zo was BBAW bijvoorbeeld betrokken bij het ontwikkelen van elf kavels in Oosterveld te Norg.
Opmerkelijk is de rel in 2017 rond een woning die de toenmalige directeur van BBAW bouwde in de Steeg in Norg. De gemeente werkte mee aan de zeer omstreden wijziging van een bestemmingsplan die de bouw van een pand met een grote glasgevel mogelijk maakte in deze straat met louter historische, Saksische woningen.
Aanhoudende protesten van omwonenden en de Bond Heemschut, die vonden dat dit moderne huis niet paste in de historische straat, sloeg de gemeente Noordenveld in de wind. Resultaat: er staat inmiddels een hypermoderne woning tussen de Saksische boerderijen.
Bij het hunebed
Deze bereidwillige medewerking van de gemeente Noordenveld is vandaag de dag weinig anders. Zo vertellen inwoners van het even verderop gelegen Westervelde dat er in hun in de tijd gestolde dorp weinig kan en mag.
In 2022 stuurt een bewoonster van Westervelde een bezorgde mail aan het gemeentebestuur. ‘Er gaan geruchten dat op het terrein van de voormalige manege, bij de entree van het dorp, een woning wordt gebouwd’. In een beschermd dorpsgezicht, zo’n beetje bovenop het hunebed.
Kan dat zomaar, vraagt de bewoonster van het dorp zich af. ‘Wij hebben enorm veel moeite moeten doen om onze eigen boerderij weer op te bouwen. Geen enkele wijziging was mogelijk, maar nu gaan er geruchten (...) dat dit terrein wordt volgebouwd’, schrijft ze in een brief aan de gemeente.
De nieuwe villa (links). Tussen de hoge bomen (rechts) is het hunebed van Westervelde. Foto: Marcel Jurian de Jong
Inderdaad staat het perceel koud twee jaar later vol met bebouwing. Langs het weggetje naar het hunebed staat staat nu een villa. Eigenaar? Bas Wortelboer van BBAW en Provestion.
,,Zomaar een huis, bijna bovenop het hunebed, in een beschermd dorpsgezicht als Westervelde”, vat de dorpsbewoonster het samen. ,,De bouwers zijn de ambtenaren de baas. Je bent machteloos.”
Nationale Ombudsman
Terug naar de Langewijk en het groene gebied tussen Nieuw-Roden en Zevenhuizen. Wordt er met twee maten gemeten, waarbij een met de gemeente bevriende aannemer wordt bevoordeeld?
In de vorige aflevering beschreven we dat een ambtenaar zijn collega’s maande voort te maken met een procedure omdat de opdrachtgever (de directeur van bouwbedrijf Van der Sluis) ‘een strakke bilnaad’ kreeg. Schril contrast met de manier waarop de bewoner van de Langewijk werd bejegend. Zijn aanvraag bleef meer dan een jaar liggen. Pas na een vernietigende uitspraak van de Nationale Ombudsman (die de gemeente Noordenveld onbehoorlijk handelen verweet) wist hij zijn project vlot te trekken.
tekst gaat verder onder kader
‘Er worden aannames gedaan’
,,Niet alles gaat goed, zo eerlijk moeten we zijn”, zegt wethouder Robert Meijer als hem gevraagd wordt naar de tik op de vingers van de Ombudsman. ,,Maar we meten niet met twee maten, alles wordt op zijn merites beoordeeld. Er worden aannames gedaan dat bepaalde ontwikkelaars veel meer kunnen dan anderen, dat klopt niet. Bepaalde ontwikkelaars kennen de regels beter dan anderen.” Mensen met veel grond, met daarop oud agrarisch vastgoed, kunnen door de ‘ruimte voor ruimte’-regeling heel veel voor elkaar krijgen, erkent de gemeente. ,,Maar het is een groot voordeel dat je met deze regeling het verwijderen van oude en vervallen gebouwen stimuleert. Daarmee verdwijnt veel rommel van het platteland.”
Toch veegde de Raad van State, net als aan de Turfweg, alle bezwaren van tafel. De twee woningen die Provestion mag bouwen vallen binnen de ‘ruimte voor ruimte’-regeling en zijn dus toegestaan.
Bijzondere juridische situatie
En zo zie je aan de Langewijk een bijzondere juridische situatie in de praktijk: aan de ene kant van het weggetje mag een eigenaar alleen een kopie van zijn boerderij bouwen, aan de andere kant mag een andere eigenaar volgens andere regels twee woningen in een weiland zetten op een plek waar nooit een gebouw heeft gestaan.
Volgens de Raad van State mag het allemaal, maar dan is er nog de bejegening: de ontwikkelaar die de weg weet wordt soepeltjes gefaciliteerd door het gemeentehuis, de eigenwijze inwoner die op eigen kracht een nieuw huis wil bouwen, krijgt geen centimeter ruimte en ziet zijn procedure getraineerd.
Volgens de buurmannen aan de Langewijk is het zonneklaar: de gemeente Noordenveld meet met twee maten.
