Aan de Turfweg in Leutingewolde mocht niks op het weiland gebouwd worden. Toch staat daar nu een villa

Even zakt Max Uitham de moed in de schoenen. Is hij van Leutingewolde helemaal naar Den Haag gegaan om bij de Raad van State uit te leggen waarom in zijn ogen de buurman geen huis zou mogen bouwen in een weiland aan de Turfweg 10 waar nooit een huis heeft gestaan, is het eerste wat de rechter vraagt: ‘Hebben we hier niet gewoon te maken met een jaloerse buurman?’ 

Als dat zo is dan zijn er nogal wat ‘jaloerse buren’ in ruzies waarbij de gemeente Noordenveld betrokken is. Vrijwel allemaal gaan ze over bouwprojecten. Stuk voor stuk stellen de ‘jaloerse’ buren gedupeerd te worden door de gemeente Noordenveld. Hoe? Of de gemeente vertikt het op te treden tegen overduidelijk illegale activiteiten, óf de gemeente speelt onder een hoedje met ondernemers die al een warme band hebben met de gemeente Noordenveld. Valt althans inwoners op die zich gedupeerd voelen. 

Terug naar de Turfweg 10 in Leutingewolde, terug naar oktober 2021. Voorafgaand aan de begrotingsbehandeling wijst een bewoonster van de Turfweg raadsleden op de gang van zaken rond een bouwproject aan de Turfweg. Ze kijkt iedere dag recht op het bouwproject uit. Een tikje achter de adem van de zenuwen, zegt ze tegen de leden van de gemeenteraad: ‘Voor ondernemers die via de achterdeur bij de gemeente Noordenveld binnenkomen, gelden andere regels dan voor gewone burgers die met de wetgeving in de hand via de voordeur binnenkomen.’ 

De inspreekster en Max Uitham zijn buren aan de Turfweg. Ze zien in 2021 met verbijstering toe hoe een weiland, waar ooit een paardenstal stond, wordt bebouwd. Er verrijst een villa aan het landelijk gelegen streekje. 

Uitham snapt er niks van: toen de eigenares van het weiland in 2018 overleed, kwam hij in gesprek met de dochter over de aankoop van het perceel. Hij had er wel belang bij, aangezien hij wat Schotse Hooglanders om huis heeft lopen. De dochter benadrukte dat er niks op het weiland mag, qua bebouwing. De koop ketste af. Ook een agrarisch makelaar informeerde of er gebouwd kon worden. Ook hij kreeg nul op het rekest.  

Administrateur Marinus Rozema die de nalatenschap van de overleden eigenares afhandelde, informeerde bij de gemeente naar de mogelijkheden op het perceel. „Ze vertelden mij dat er niks kon. Achteraf bleek dat er een spelletje is gespeeld”, aldus Rozema. 

In november 2019 bleek Marc Popkema het perceel te hebben gekocht. Tot verbijstering van de buren kwam hij aan met een plan voor die villa. En erger, voor de buren: waar de gemeente Noordenveld eerdere geïnteresseerden afhield, ging de rode loper uit voor Popkema. 

Uitham vond het zaakje stinken en vroeg via de Wet open overheid bij de gemeente alle stukken op die te maken hadden met de Turfweg. Wat bleek? Waar Uitham en een agrarisch makelaar en Rozema de neus stootten aan de afhoudende ambtenaren, gingen diezelfde ambtenaren op het gemeentehuis al uitgebreid in gesprek met Popkema over zijn plannen met de Turfweg. Al een jaar vóórdat Popkema het perceel kocht.  

Nu is Popkema geen onbekende op het gemeentehuis. Hij is directeur van bouwbedrijf Van der Sluis. 

Dat bouwbedrijf en de gemeente Noordenveld doen al jaren zaken. Van der Sluis vervangt de verzakte woningen aan de Oudgenoegstraat voor de gemeente Noordenveld. Eerder mocht Van der Sluis een reeks woningen bouwen aan de rand van Nieuw-Roden. En ook is het bedrijf kind aan huis vanwege de talloze bouwaanvragen voor particuliere opdrachtgevers, die hun woning uit willen bouwen en andere bouwgerelateerde zaken willen regelen. De lijntjes zijn kort, de samenwerking gaat gesmeerd. 

Popkema maakte handig gebruik van een rijksregeling die voorziet in de sloop van leeggekomen boerderijen, stallen en schuren die vervangen mogen worden voor woningen. Hij sloopte de paardenstal op het perceel aan de Turfweg. Een paar honderd meter verderop aan De Ring sloopte hij ook een paar schuren bij een varkenshouderij. Via de regeling ‘ruimte voor ruimte’ kon hij in ruil voor de gesloopte stallen en schuren twee woningen terugbouwen: aan De Ring en aan de Turfweg. 

Dat er aan de Turfweg nooit een huis heeft gestaan, maakt voor deze regeling niks uit. Het meedenken op het gemeentehuis gaat ver. Erg ver. Zo maant een ambtenaar collega’s in een mail tot spoed, want Popkema ‘krijgt een smalle bilnaad ten aanzien van de planning’.  

Als omwonenden zienswijzen indienen op het plan van Popkema, beantwoordt het gemeentebestuur die pas na uitvoerige consultatie van het bureau dat Popkema begeleidt bij de bouw. Alle bedenkingen van omwonenden worden van tafel geveegd.  

De Raad van State liet trouwens weinig heel van de bezwaren van Uitham. De plannen voldoen aan de regels. Dat er uitgebreid overleg voorafging aan het project en dat andere belangstellenden buiten de deur zijn gehouden is juridisch niet zo relevant.  

Maar is het politiek relevant? Vindt de gemeenteraad het wel prima dat de gemeente bevriende ondernemers helpt en anderen buiten de deur houdt? 

Toen Uitham en zijn buurvrouw tijdens hun inspraakbeurt voorafgaand aan de begrotingsbehandeling in november 2021 de gang van zaken rond de villa aan de Turfweg uit de doeken hadden gedaan, had geen van de leden van de gemeenteraad een vraag. Alleen het raadslid Hendrik Smeenge (tegenwoordig Statenlid voor de BBB in Drenthe) zei dat hij een ‘naar gevoel’ kreeg van het verhaal van Uitham. Hij zei ‘heel veel moeite’ te hebben met de suggestie van de insprekende overbuurvrouw die stelde dat ondernemers die door de achterdeur binnenkomen, meer voor elkaar kregen dan gewone burgers. 

Volgens de gemeente Noordenveld kon de bouw van de villa aan de Turfweg doorgaan vanwege de ‘ruimte voor ruimte’-regeling. ,,Dat is een creatieve manier om er alsnog wat te realiseren”, zegt wethouder Jos Darwinkel. ,,Je kan daarmee oude schuren opruimen en er iets nieuws voor terugzetten. Als de andere gegadigden met deze oplossing waren gekomen, hadden ze dat op deze plek ook voor elkaar kunnen krijgen. In die zin is er geen onderscheid tussen de buren en de aannemer.” 

Volgens de ‘ruimte voor ruimte’-regeling hoeft een nieuw gebouw niet op dezelfde plek te komen als de gesloopte oude gebouwen. De gemeente vindt niet dat daardoor op de meest gekke plekken ineens woningen verschijnen. ,,Er wordt altijd gekeken naar wat ruimtelijk passend is en of een plan een gebied versterkt”, zegt wethouder Robert Meijer. ,,We willen echt niet zomaar overal woningen hebben. En of iets passend is, daar wordt door onafhankelijke stedenbouwkundigen naar gekeken.”