In plaats van een simpele schuur bouwen de bewoners van Langbroek 7/9 in Peize recreatieverblijven op hun erf. Foto: Marcel Jurian de Jong
In Peize is voor een illegaal recreatiegebouw pas na de bouw een vergunning aangevraagd door de eigenaren. Aan de gemeenteraad van Noordenveld de vraag om dat te accepteren, of op de rem te trappen.
De frustratie en het gevoel van onmacht in de buurt rondom het perceel aan de Langbroek 7/9 groeit iedere week. Al anderhalf jaar lang zien omwonenden dat hier geen vergunningsvrije schuur wordt neergezet, maar een recreatiegebouw van 150 vierkante meter met aansluitingen voor toiletten, wasbakken, douches en warm en koud water. De buurt vreest dat dit het begin is van een groot recreatiebedrijf.
De initiatiefnemers hebben, nu het gebouw bijna klaar is, alsnog een vergunning aangevraagd om van de schuur een bed & breakfast te maken. Gemeenteraadsleden komen woensdagavond bij elkaar om over de kwestie te praten.
Aanpassing op papier
Het begint allemaal in 2020, als de eigenaren van Langbroek 7/9 voor het eerst bij de gemeente aankloppen met plannen voor een minicamping met recreatiegebouw, inclusief groepsruimte en twee appartementen. Omdat daarvoor vergunningen nodig zijn en de kans op toestemming klein lijkt, wijzigen de initiatiefnemers de bouwtekeningen. Het recreatiegebouw verandert op papier in een doodgewone schuur.
De gemeente gaat hiermee akkoord, maar omwonenden zien eind 2022 dat de plannen in de praktijk niet gewijzigd zijn en ook de initiatiefnemers geven dit in een brief aan hen toe. Keer op keer waarschuwt de buurt de gemeente, maar die blijft volhouden dat het hier om een gewone schuur gaat. Pas na anderhalf jaar van bezwaarcommissiezittingen en brandbrieven van omwonenden komt Noordenveld na een inspectiebezoek zelf ook tot de conclusie dat er meer aan de hand is en het hier inderdaad om een toekomstige b&b gaat. De initiatiefnemers wordt een voorgenomen last onder dwangsom opgelegd: het recreatiegebouw moet weer schuur worden.
Waarom moeten omwonenden anderhalf jaar om hulp schreeuwen voordat de gemeente ingrijpt? Volgens wethouder Robert Meijer (VVD) kon pas na de bewuste inspectie formeel worden vastgesteld dat inderdaad sprake is van een B&B in oprichting. Omdat er nooit eerder een officiële aanvraag is gedaan voor een bestemmingswijziging door de initiatiefnemers, kon de gemeente nog niet in actie komen.
‘Ingrijpen had eerder gekund’
Verschuilt de gemeente zich daarmee achter formaliteiten? Ingrijpen en het bijsturen van de initiatiefnemers, om daarmee de rust in de buurt terug te laten keren, had veel eerder gekund. Dat ziet hoogleraar bestuursrecht Herman Bröring van de Rijksuniversiteit Groningen als hij de casus bekijkt.
„Iets is een schuur of niet, zo moeilijk is dat niet”, zegt hij. „Als hier sprake is van een recreatieve voorziening in oprichting, en dat mag niet volgens het bestemmingsplan, dan moet je handhaven. Zeker als de omgeving je daar op wijst. Als de gemeente dat niet doet, zoals in dit geval, wordt iets kleins vanzelf heel groot.”
Volgens Bröring lijken de bouwers, die overigens niet willen reageren op vragen van deze krant, bewust een risico te nemen. „Je krijgt de indruk dat zij ervan uitgaan dat alles op een later tijdstip toch wel wordt goedgekeurd. Als je als raad inderdaad achteraf gaat legaliseren, moet je goede inhoudelijke argumenten geven om de bezwaren van de buurt weg te wuiven. En wat betekent dat voor toekomstige aanvragen in de gemeente? Je schept een precedent, dat moet je meenemen in je afwegingen.”
Worsteling zichtbaar bij raadsleden
De gemeenteraad worstelt zichtbaar met de kwestie. Een motie van Lokaal Noordenveld, waarin zij het college opriep te onderzoeken of de initiatiefnemers – ondanks de last onder dwangsom – gewoon doorgaan met bouwen, zorgde voor paniek. De burgemeester, eigenlijk geen partij in de discussie, bemoeide zich ermee, er werd geschorst en omdat de meeste raadsfracties zich geen raad wisten met de motie, onthielden zij zich van stemming door de zaal uit te lopen.
Het was voor omwonenden opnieuw een teken dat de gemeenteraad hun bezwaren niet wil zien of niet snapt. Want waarom zou je, na anderhalf jaar aanhoudende klachten vanuit de buurt, het college niet willen oproepen om in actie te komen? Waarom laat je een buurt spartelen, terwijl je ook een signaal kunt afgeven dat de regels in Noordenveld voor iedereen gelden?
Een slordigheid, op z’n minst
Dat vraagtekens gezet kunnen worden bij het handelen van de gemeente, staat vast. Zo staat in stukken, opgevraagd met behulp van de Wet open overheid (Woo), onder andere dat een ambtenaar akkoord ging met bouwkosten van 20.000 euro. Op basis van dat bedrag worden de af te dragen gemeentelijke leges berekend. Later stelt een andere ambtenaar vast dat deze kosten niet in verhouding staan tot zo’n groot gebouw. Wellicht is er een nulletje vergeten?
Het bespaart de bouwers hoe dan ook veel geld. Voor de buurt is het een teken dat de initiatiefnemers hulp krijgen van het ambtenarenapparaat. Als ook de welstandscommissie een schuur goedkeurt die eruit ziet als een woning, roept dat bij omwonenden nog meer vragen op.
Met het indienen van de vergunning, een zogenoemde buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA, zie kader), is een periode van 26 weken ingegaan, waarin het college een besluit moet nemen om aan de raad voor te leggen. Zien de raadsleden, ondanks de grote tegenstand van de buurt, toch inhoudelijke argumenten om een recreatiebedrijf in oprichting goed te keuren? Wil je het niet volgen van wettelijke procedures stimuleren door hiermee akkoord te gaan? Aan de raadsleden van Noordenveld de taak om die vragen te beantwoorden.
Wat is een BOPA?
Als een activiteit, in dit geval het bouwen van een recreatieschuur, niet mogelijk is op basis van het omgevingsplan, kan een initiatiefnemer een ‘buitenplanse omgevingsplanactiviteit’ (BOPA) aanvragen. Het gemeentebestuur kan vervolgens de BOPA wel of niet verlenen.
In dit geval heeft de gemeente Noordenveld na vragen van het CDA aangegeven dat de gemeenteraad het laatste woord krijgt in deze kwestie en daarmee bindend adviesrecht heeft.
