Cato (27) uit Groningen: ’Zo simpel is het om een computer Gronings te leren, of Drents’

Aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) wordt hard gewerkt aan de ontwikkeling van moderne taal- en spraaktechnologie (met behulp van AI) voor streektalen. Aan een systeem dat niet alleen verstaat wat je zegt, maar zelfs herkent of je uit het Oldambt komt, de Veenkoloniën of een ander deel van Noordoost‑Nederland.

Binnenkort gaat het platform Proaten.nl online. „Sprekers van alle Nedersaksische dialecten kunnen meedoen’’, zegt onderzoekster Cato Piek (27). „Het is helemaal niet moeilijk. Spreek in je eigen lokale variant duidelijk en goed verstaanbaar voorbeeldzinnen in. Door je stem op te nemen help je ons om spraaktechnologie voor het Nedersaksisch te ontwikkelen.’’ Naast inspreken kunnen deelnemers ook opnames van anderen beoordelen. „Opnames waarin iemand bijvoorbeeld Nederlands spreekt in plaats van een Nedersaksische variant, zijn niet bruikbaar.’’

Het Nedersaksisch, in al zijn varianten, is voor veel mensen nog altijd heel belangrijk. Maar digitaal blijft het sterk achter. Spraaksystemen struikelen over een Groningse tongval of Drentse klanken, betogen de onderzoekers.

Die willen iets bereiken wat tot nu toe vooral is weggelegd voor grote wereldtalen: spraaktechnologie die regionale talen en dialecten niet alleen begrijpt, maar ook kan gebruiken. „Want waarom zou AI maar voor een handvol talen in de wereld moeten werken?’’

Waar worden de spraakopnames voor gebruikt? In ieder geval niet om individuele stemmen na te maken.

De onderzoekers gebruiken de data om computersystemen te verbeteren, zoals automatische spraakherkenning voor live‑ondertiteling en tekst‑naar‑spraak die teksten kan voorlezen in verschillende dialecten. Het platform gaat naar verwachting begin maart online.