Willy Siekman (links) en Mia van Hebel naast het beeld van Sint Franciscus, de heilige naar wie de kerk in Emmerschans is genoemd. Foto: Jari Leijssenaar
Voor katholieken in Emmerschans en omgeving is zondag een droevige dag. Hun Franciscuskerk sluit na 77 jaar de deuren. ,,We zagen het aankomen, maar dat maakt de pijn niet minder. Dit is iets wat we helemaal niet willen.’’
Haar beide kinderen zijn er gedoopt en deden er eerste communie. En toen haar man Gradus in 2013 werd begraven, gebeurde dit ook vanuit de Sint Franciscus. ,,Al met al loop ik hier nu zo’n veertig jaar rond. Deze kerk en de mensen die erbij horen zijn echt belangrijk in mijn leven'’, zegt Mia van Hebel (76).
Nog even en het gebouw op de hoek Schanswal/Boslaan is geen kerk meer. Op zondag 5 oktober is de allerlaatste viering. Daarna gaat het godshuis inclusief pastorie in de verkoop.
Mia van Hebel heeft het er moeilijk mee en dat geldt ook voor de 74-jarige Willy Siekman. ,,Natuurlijk zagen we dit aankomen. Het aantal kerkbezoekers is flink teruggelopen en zeker na corona ging het snel. Op termijn is het ondoenlijk om als parochie op deze manier vier kerkgebouwen in de benen te houden.'’
Siekman had nog even de hoop dat de Sint Franciscus de dans zou ontspringen. ,,We hebben hier een hechte groep vrijwilligers en de parochiebijdrages zijn goed. Maar helaas. Na bijna tachtig jaar is het straks dan toch gedaan met de kerk in Emmerschans.’’
Kerk van karton
Met het besluit verdwijnt niet alleen een vertrouwde plek voor een groep gelovigen, maar ook een kerk met een bijzondere historie. Voordat het huidige pand werd opgeleverd, kwamen de parochianen vier jaar lang samen in een kartonnen gebouw.
Vrijwel alles in die kerk was ook van dat materiaal. ,,Het altaar, de biechtstoel, de sacristie. Het was echt iets unieks. De kerk werd gebouwd in een schuur van boer Harm Kocks. Het dak en de muren van de schuur dienden als bescherming tegen regen en wind.'’
Willy Siekman (links) en Mia van Hebel, trouwe kerkbezoekers en sinds jaar en dag vrijwilliger in de Sint Franciscus. Foto: Jari Leijssenaar
Het was een idee van pastoor Jakobs, die in 1946 was benoemd tot leidsman van de toen nog jonge parochie. Met de kartonnen kerk hield hij de gelovigen in Emmerschans en hoefden ze voor de heilige mis niet naar Barger-Oosterveld. Een paar jaar later, in 1952, kreeg Emmerschans alsnog een stenen kerkgebouw, het pand dat er nu nog steeds staat.
Pastoor Jakobs beleefde er niet lang plezier aan. Nog geen twee jaar na de ingebruikname bezweek hij op 49-jarige leeftijd aan een hartstilstand. Mia van Hebel: ,,Op de plek waar de kartonnen kerk stond werd in 1977 een gedenksteen geplaatst.'’
Overlijden partner
Maar dat was allemaal vroeger. Momenteel is vooral de aanstaande sluiting van de kerk iets dat de parochianen bezig houdt. Willy Siekman: ,,Er zijn mensen die zeggen dat een kerk niet meer van deze tijd is. Dan denk ik: wat is dan wel van deze tijd?’’
Ze werd katholiek nadat ze in Barger-Oosterveld een katholieke jongen tegen het lijf was gelopen. ,,Mijn latere echtgenoot Gerard. Ik ging een keer met hem mee naar de kerk en was meteen onder de indruk, vooral van Maria.'’ Nadat veel later haar man overleed bleef ze naar de kerk gaan. ,,Ik ging niet voor mijn man naar de kerk, maar voor Maria en mezelf.'’
De kerk in Emmerschans staat op de hoek Schanswal/Boslaan. Foto: Jari Leijssenaar
Mia van Hebel en Willy Siekman draaien er niet omheen. De Franciscuskerk is voor hen belangrijk vanwege het geloof, maar ook zeker vanwege de persoonlijke contacten. ,,We hebben hier een heel fijne groep mensen. Dat soort contacten zijn belangrijk, zeker als je door overlijden van je partner alleen komt te staan.'’
Zo Gek Nog Niet
Sinds 2015 maakt de kerk in Emmerschans deel uit van de Goede Herder Parochie, waar ook de katholieke kerken in Emmen, Barger-Oosterveld en Erica bij zijn aangesloten. De verwachting is dat het gros van de katholieke kerkgangers in Emmerschans straks naar de kerk in Emmen gaat.
Willy Siekman (links) en Mia van Hebel. ,,Er zijn mensen die zeggen dat een kerk niet meer van deze tijd is. Dan denk ik: wat is dan wel van deze tijd?’’ Foto: Jari Leijssenaar
De beide vrouwen zeggen ondanks de kerksluiting in Emmerschans de moed erin te houden. ,,Er zijn gelukkig ook positieve ontwikkelingen. Afgelopen zondag zijn er in de katholieke kerk in Emmen vijf volwassenen gedoopt en zeven gevormd. Mensen die er zelf heel bewust voor kiezen. En de cursus Katholiek Zo Gek Nog Niet van pastoor Stiekema slaat aan. Dit jaar was er een extra cursus waar maar liefst vijftien personen aan meededen.'’
Willy Siekman knikt. ,,Wat je ziet, is dat vooral jongere mensen op zoek zijn naar zingeving. In Emmen, maar ook in andere delen van het land.'’