Willy Weerman uut Ies vertelt op schoelen over de oorlog: ‘Wij moet kinder leren de vrede te bewaren’

Bij de veurdeur hangt een Drèents weerstation: een stien an een touwgie op een holten bord met een weerbericht derop: ‘Stien nat? Het regent. Stien giet hen en weer? Het waait.’ Op de deur zit in een sticker: ‘Hier kuj Drèents praoten’. „Ik heb mien leven lang genog Nederlands praot”, zeg de 73-jaorige Willy Weerman. „In 2016 stopte ik met warken en he’k zegd: ‘Ik praot allent nog maor Drèents’.”

Jaorenlang was de inwoner van Ies taolschulte veur het Huus van de Taol in de gemiente Börger-Oring. Ok gaf e rondleidings in het Drèents veur Het Drentse Landschap en het Hunebedcentrum. „Ik zit nou vaak in het RTV Drenthe-programma Drenthe Toen en in de Meertmaond Streektaolmaond lees ik schoelkinder veur”, zeg e.

Kennis overbrengen over de taol, historie en provincie is veur hum het mooiste dat er is. „De Drèentse taol en historie verwatert en ik wil dat het bewaard blef.”

„Hier bij Ies bint twee koelen oet de Tweede Wereldoorlog in de bos”, zeg Weerman. „Ik bin het verhaol derachter gaon oetzuken.” Hij ontdekte dat ze bedoeld waren as massagraf. „Gelukkig bint ze daor nooit veur gebroekt.”

Weerman vernam bij zien zuuktocht dat er in de oorlog rond Ies veul mèensen lid waren van de NSB. „Jaoren leden lag dat gevuliger, maor nou hol ik in samenwarking met de basisschoel en de Historische Vereniging Carspel Oderen ieder veurjaor een biezundere activiteit.”

Weerman vertelt in de klas het oorlogsverhaol van zien femilie. Een verhaol over verzet onderdukers. Daornao giet e met de schoelkinder naor de koelen. „Ze nimt bessems en harken met en met zien allen maak wij alles weer netties. Ok vertel ik heur het verhaal over de oorlog dat zuch daor in de bos ofspeuld hef.”

Hij giet rechtop zitten. „Sinds de bevrijding is der nog aldeur argens oorlog, hè? Wij moet kinder leren de vrede te bewaren.”

Wat zien eigen femilie metmaokte in de oorlog, daor wus Weerman eerder niet veul van. „Mien va pruut daor nooit over. In dizze tied zuj zeggen dat e PTTS (een trauma, red.) har. Mien mamme heurde hum ’s nachts wakker schrikken deur nachtmerries. Zij vertelde me wat mien va metmaakt har. Dat waren arge dingen. Hij hef zuchzölf verdedigen moeten. Daorbij is een landwachter umkommen. Dat raak ie nooit meer kwiet.”

Weerman kwam in contact met het Landelijk Steunpunt Gastsprekers in Herinneringscentrum Kamp Westerbork. „Via heur geef ik nou gastlessen over de Tweede Wereldoorlog op schoelen in hiel Noord-Nederland.” Hij vertelt leerlingen wat zien femilie metmaokt hef en wat de gevolgen van oorlog bennen.

Weerman lat een olde Duutse munt zien. „Mien va kwam nao de bevrijding twee hongerige soldaoten integen die het Duutse leger ontvlucht waren”, zeg e. „Hij wees ze de weg naor Duutslaand en gaf ze zien stoet. As daank kreeg e dizze munt.”

„Je mucht hum niet verpatsen”, har zien va nog zegd. Dat hef Weerman hum beloofd. „In mien testament stiet dat de munt naor mien kinder of kleinkinder giet, mar allent as zij oes verhaal deurvertelt. Aans giet e naor het museum van Herinneringscentrum Kamp Westerbork.”