Drukte op de Grote Markt met veel winkelend publiek. Foto: Huisman Media
De Nederlandse economie is in het eerste kwartaal van dit jaar met slechts 0,1 procent gegroeid. Dat is een stuk slechter dan was verwacht. Vooral de export heeft een klap gekregen. Ook de consument trapt hard op de rem.
„Dit is een valse start voor 2026”, zegt hoofd-econoom Peter Hein van Mulligen van het Centraal Bureau voor de Statistiek dat de cijfers donderdag publiceerde. Die cijfers zijn nog voorlopig, maar beloven weinig goeds voor de rest van het jaar. Vooral omdat ook de inflatie weer oploopt. Dat tast de koopkracht van de consument aan en die blijkt toch al zuiniger aan te doen.
„In dit kwartaalcijfer zitten de gevolgen van de oorlog rond Iran nog maar een beetje, die zie je pas vanaf maart. Maar voorlopig zijn we nog niet van die oorlog af”, denkt Van Mulligen. „Al hebben de hogere energieprijzen zeker een rol gespeeld.”
Het Centraal Planbureau voorspelde eerder dit jaar nog een groei van de economie van 1,4 procent voor 2026. Dat lijkt nu nagenoeg onhaalbaar. Dat is een tegenvaller voor het kabinet, dat de begroting mede maakt op basis van de CPB-cijfers.
Financiële sector
Dat de Nederlandse economie nog net niet helemaal stil valt, is onder meer te danken aan de financiële sector. Ook de overheid en de zorg dragen met hun investeringen en uitgaven bij aan de toename van het bbp (bruto binnenlands product).
In de industrie en de zakelijke dienstverlening is het beeld somberder. Daar ging het in het eerste kwartaal slechter dan in de laatste drie maanden van vorig jaar. De economische groei in die periode blijkt ook kleiner uitgepakt dan het CBS eerder nog had berekend: 0,4 procent, in plaats van de eerder gemelde 0,5 procent.
Harde tik voor export
Vooral de export kreeg het afgelopen kwartaal een harde tik. Bedrijven verkochten minderen goederen, zoals machines en transportmiddelen aan het buitenland. Die uitvoer hiervan kromp met liefst 1,2 procent. De export van diensten groeide wel. De invoer bleef gelijk, maar de handelsbalans is dus verslechterd.
Voor het eerst in maanden houdt ook de consument de hand op de knip. Vergeleken met het laatste kwartaal van vorig jaar gaven Nederlanders evenveel uit, terwijl ze tot nu toe juist het geld lieten rollen en daarmee bijdroegen aan de groei van de economie. Mensen besteedden meer aan kleding en eten, maar minder aan vervoer en brandstoffen.