Akkerbouwer Jan uit Odoorn voelt door de droogte de druk oplopen. ‘Voedsel zal opnieuw duurder worden’

Voorzichtig heeft akkerbouwer Jan Reinier de Jong in Odoorn in de omgeving al beregeningsinstallaties zien draaien. Hij hoopt dat de in het weekeinde voorspelde regen daadwerkelijk valt. „Als er echt serieus beregend moet worden, gaat dat in de papieren lopen. Een aggregaat vraagt al gauw 11 liter diesel per uur.’’

Diesel is kostbaar sinds de Straat van Hormuz is afgesloten. Rubertus Clevering, akkerbouwer in Den Andel en voorzitter van LTO Hogeland, zag de prijs de afgelopen maanden oplopen van 1,20 euro per liter naar twee euro (ex-btw). „Dat is fors. Wij hebben een dieseltank staan van 5000 liter. Zeker in het drukke voorjaar gaat die in een week leeg. Om die weer vol te krijgen, ben je nu al gauw 4000 euro meer kwijt.’’

Zowel De Jong als Rubertus is blij met de omstandigheden in het voorjaar. „Aardappels en bieten zijn onder gunstige omstandigheden in de grond gegaan’’, zegt De Jong.

Maar beiden voelen nadrukkelijk ook de gestegen kosten die het gevolg zijn van de oorlog in Iran. Kosten die verder op kunnen lopen als de droogte aanhoudt.

Brandstof is duurder geworden, maar ook kunstmest kost nu gauw 40 procent meer dan in het begin van het jaar. Clevering: „De meeste boeren hadden hun kunstmest al in huis toen de oorlog begon. Die betaalden de hogere prijs nog niet. Maar uiteindelijk heeft iedereen op een gegeven moment weer kunstmest nodig.’’

Landbouwminister Jaimi van Essen wil de sector deels compenseren voor de gestegen kosten. Er is 25 miljoen beschikbaar, vooral bedoeld om de weerbaarheid van de sector te vergroten.

De Jong heeft ‘nul vertrouwen’ in deze aanpak. Een accijnsverlaging op diesel is het enige dat op korte termijn soelaas biedt, denkt hij. „Voor de landbouw, maar ook de visserij. Visserschepen liggen ook aan de wal. Wat gebeurt er voor hen?’’ Eerder deze maand riep LTO Nederland het kabinet op te komen tot met een accijnsvrijstelling voor boeren.

Woensdag meldde het ANP dat wereldwijd de prijzen voor landbouwproducten op het hoogste niveau in twee jaar liggen.

Een verdere stijging van de voedselprijzen is onvermijdelijk, denkt Clevering. „De hoge brandstofprijs heeft op veel meer terreinen effect, denk alleen aan transport. Een landbouwbedrijf is tienduizenden euro’s meer per jaar kwijt in deze situatie. Als de droogte doorzet, zal dat toenemen. Dat zal dan ergens uit de opbrengst moeten komen. Dat is onvermijdelijk.’’