De ambitie om 16.200 nieuwe woningen te bouwen in Drenthe, raakt steeds verder uit het zicht. Foto: ANP/Sem van der Wal
Stikstof is het grootste knelpunt in Nederland als het om bouwen van nieuwe woningen gaat. Maar Drenthe heeft nog meer specifieke problemen, die de nieuwbouw-ambitie in de wielen rijden. De provincie zit al bijna een jaar op slot.
Met gekruiste vingers zit Yvonne Turenhout woensdag voor de televisie als de uitslag van de Tweede Kamer-verkiezingen de Nederlandse huiskamers binnenrolt. De Drents gedeputeerde, zelf van PvdA-huize, hoopt natuurlijk op een goede uitslag voor ‘haar’ partijleider Frans Timmermans.
Maar bovenal hoopt Turenhout op een verkiezingsuitslag die het mogelijk maakt om snel een stabiel kabinet te vormen, dat voortvarend de wooncrisis aanpakt. „De koe bij de hoorns vatten”, zoals ze het zelf omschrijft.
Wurggreep van stikstofdepositie
Want net als in de rest van Nederland is de woonmarkt in Drenthe compleet vastgelopen. Van de beoogde 16.200 nieuwe woningen tussen 2020 en 2030 zijn er tot nu toe slechts 4000 gerealiseerd. Het afgelopen jaar kwam er helemaal weinig van de grond. Sinds de ‘Rendac-uitspraak’ van de Raad van State zit Drenthe in een wurggreep van de stikstofdepositie.
Omdat Drenthe bijna één groot Natura-2000 gebied is, kan er bijna nergens gebouwd worden zonder natuurvergunning. Daar waar het wel op bescheiden schaal kan, durven projectontwikkelaars niet door te pakken omdat de flink gestegen bouwkosten niet kunnen worden terugverdiend.
Lijst van uitdagingen is lang
Gemiddeld is elke nieuwbouwwoning in Drenthe 32.000 euro duurder dan de verwachte opbrengst, de zogenaamde onrendabele top. Gemeenten passen in enkele gevallen bij, maar zo langzamerhand raakt de bodem van de gemeentelijke kassen in zicht.
De lijst van uitdagingen is nog langer. De woningcoöperaties kunnen op middellange termijn de forse investeringen in sociale huurwoningen niet bekostigen. Liefst 1,2 miljard euro is nodig om de verouderde Drentse woningvoorraad weer toekomstbestendig te maken. Langdurige en taaie bezwaarprocedures vertragen het bouwtempo.
Flexwoningen aan de Groene Dijk in Assen. Foto: Marcel Jurian de Jong
Een ‘nieuwe’ hobbel in het Drentse bouw(hoofdpijn)dossier zijn de spuitzones van 50 meter tussen nieuwbouw en agrarische grond. Dat is nog niet in een wet opgeschreven, maar er is wel jurisprudentie van. In totaal worden 2654 woningen in Drenthe door de spuitzonering geraakt.
Tot slot, maar zeker niet onbelangrijk, kampen veel Drentse gemeenten met een tekort aan ambtenaren en specialistische kennis. Dat leidt tot vertraging in de vergunningverlening.
Veertien Natura 2000-gebieden
Het is kortom nogal een opgave waar Drenthe voor staat. De slogan bouwen, bouwen, bouwen kan beter worden vervangen door wachten, wachten, wachten. Om echte reuzenstappen te kunnen zetten in de bouwambitie, moet het nieuwe kabinet met een drastische maar geborgde oplossing komen voor de stikstofcrisis.
„Nederland moet van stikstofslot af. Dat is prioriteit nummer één. Met onze veertien Natura 2000-gebieden hebben we daar natuurlijk heel veel last van”, zegt Yvonne Turenhout.
Gedeputeerde Yvonne Turenhout: ,,Nederland moet van stikstofslot af. Dat is prioriteit nummer één." Foto: Marcel Jurian de Jong
Drenthe doet wat het kan om de woningmarkt vlot te trekken, meent Turenhout. Qua subsidieverlening per huis scoort Drenthe beter dan de meeste andere provincies. Ook wordt gewerkt aan het versnellen van de vergunningverlening, door meer de samenwerking te zoeken tussen gemeenten en de aanwezige expertise te bundelen.
Diepgaand ecologisch onderzoek bij Kloosterveen
Voor de locatie Havenkwartier in Assen wordt een proef gestart met een zogenaamde ecologisch passende beoordeling. Door ecologisch onderzoek te verrichten naar de gevolgen van het bouwproject voor kwetsbare natuur, kan mogelijk een natuurvergunning worden vermeden.
„Maar het vergt nogal wat van alle betrokken partijen om zo’n diepgaand ecologisch onderzoek op te tuigen”, weet Turenhout. „Bovendien weten we nog niet of het uiteindelijk standhoudt bij de rechter.”
Samen met andere provincies vraagt Drenthe om snelle oplossingen van het Rijk en een investering van 4 tot 5 miljard euro om het probleem van de onrendabele toppen te tackelen. Daarvan zou zo’n 135 miljoen euro in Drenthe terecht moeten komen. „Dan kunnen we wel stappen zetten”, verwacht de gedeputeerde.
