Ruth Sopacua is docent op het Vincent van Gogh en bedacht een paardenmiddel tegen examenstress: de chillpil. Foto: Hilbrand Dijkhuizen
Vrijdag zijn de examens begonnen voor middelbare scholieren. Deze week moeten de leerlingen elke dag los. En dat kan nogal wat stress meebrengen. Drie tips voor elke scholier vanuit het Vincent van Gogh in Assen.
Ja ja, op tijd op bed, goed ontbijten, vooraf gedisciplineerd leren en de vragen zorgvuldig lezen. De standaard tips kennen jullie wel. Maar beste scholieren: met deze drie tips gaan jullie die examens helemaal killen.
1. Besef: je kunt het best
Vier, vijf of zes jaar lang heb je als scholier allerlei lessen en toetsen gekregen. Nu je alles hebt overleefd tot aan de laatste klas, mag je weten: het eindexamen is slechts een herhaling van de lesstof. Docenten hebben al die jaren geprobeerd om je genoeg mee te geven zodat je echt klaar bent voor dit moment.
Om dat nog eens te benadrukken, bedacht Ruth Sopacua iets heel bijzonders. Ze wilde al haar leerlingen een zelfgehaakte stresspil cadeau geven. Als docent Nederlands op het CS Vincent van Gogh in Assen gaf ze dit jaar voor het eerst les aan een examenklas van 17 leerlingen. „Ik wilde daarmee graag mijn geloof uitspreken: ‘jullie kunnen dit’.”
De chillpillen van CS Vincent van Gogh tegen examenstress. Foto: CS Vincent van Gogh
Het hele docententeam werd enthousiast. Sopacua nam een bak garen en haaknaalden mee naar school, en alle collega’s sloegen in de vrije tussenuren en tijdens vergaderingen aan het haken. Op die manier kregen niet slechts 17 leerlingen een stresspil, maar alle 180 eindexamenkandidaten van de vmbo-locatie Salland. Sopacua: „De leerlingen vonden het fantastisch. Ik sprak vrijdag een meisje die de stresspil aan haar sleutelhanger van de fiets had gedaan. Ze zei: ‘Ik heb hem elke dag mee hoor, mevrouw.’”
Bij het presentje zit een bijsluiter met de tekst: ‘Te gebruiken bij: spanning en stress voor een examen, een hoofd dat even leeg lijkt (of juist vol) en huilbuien. Bijwerkingen: het gevoel krijgen: ik kan het!’
2. Even ‘aarden’
Tot zover de mentale voorbereiding. Toch kan de stress tijdens een examen toeslaan. Wat doe je dan?
Daar heeft Sopacua een tip voor die ze altijd met haar leerlingen deelt: even aarden. „Dat wil zeggen: voeten goed op de grond en diep zuchten.” Het is een tip die ze ook bij reguliere toetsen geeft. Met een diepe hap lucht krijgen de hersenen weer wat zuurstof en krijg je de ademhaling weer onder controle.
Krijg je het dan nog Spaans benauwd vanwege een moeilijke vraag? Dan adviseert Sopacua: „Overslaan. Je kunt later altijd weer teruggaan naar die opdracht.”
3. Even uit je hoofd komen
De derde tip komt van gymdocent Christel de Jong van het CS Vincent van Gogh. Zij heeft al 25 jaar mentorklassen, en weet hoeveel spanning de examens bij de leerlingen kan oproepen. „Logisch ook: de lat wordt hoog gelegd. De leerlingen willen niet falen.”
In de eerste plaats benadrukt ook De Jong dat haar leerlingen het echt wel kunnen. Als de stress toch te groot wordt, is haar devies: even ‘uit je hoofd komen’. „Kijk de avond voor je examen een minuutje in de vlam van een kaars. Als je dan de volgende dag in de stress schiet, sluit je je ogen en probeer je die kaars even voor je te zien. Daar ga je even op focussen. Dan ben je niet meer bezig met de stress. Je verlegt je focus. Het werkt echt.”
Voor de duidelijkheid: het hoeft geen kaars te zijn, zolang het maar een beeld is waar je even je hoofd mee kan vullen.