Nieuwe stijging komt op al hoge energierekening, die vanaf 2020 oploopt. Foto: ANP
Nederlandse huishoudens betalen nu gemiddeld 25 euro per maand meer voor energie dan voor het uitbreken van de oorlog tegen Iran. Die stijging, bij al hogere rekeningen afgelopen jaren, lijkt voorlopig niet te stoppen.
De Iran-oorlog zorgt sinds de start op 28 februari voor de elfde week op rij voor gebrek aan aanbod. „De gasmarkt reageert direct op zulke geopolitieke risico’s. Alleen al de dreiging van verstoringen in de aanvoer leidt tot hogere prijzen, omdat handelaren anticiperen op schaarste”, zegt energie-expert Tom Schuitemaker van tariefvergelijker Pricewise over de berekende prijsstijging. In de strategische Golf van Hormuz viel een vijfde van alle gas- en olie-export uit.
Een doorsnee huishouden verbruikt op jaarbasis circa 2430 kilowattuur elektriciteit en 1040 kubieke meter gas. Voor dit verbruik liggen de kosten voor een nieuw eenjarig vast contract nu 300 dollar hoger dan begin maart, toont Pricewise in de nieuwste doorrekening.
Hoge gasprijs
Half maart bereikte de gasprijs een hoogtepunt door de spanningen rond Iran en de dreiging van verstoringen in de Straat van Hormuz. Sinds de piek op 20 maart zakten de totale energiekosten voor een gemiddeld huishouden met circa 35 euro per maand.
Toch betalen huishoudens nog steeds zo’n 25 euro per maand meer voor een nieuw contract dan voor de uitbraak van deze oorlog. De Pricewise-analyse gaat uit van gemiddelde totale kosten inclusief gebruikelijke welkomstpremie, vaste leveringskosten en belastingen voor huishoudens zonder zonnepanelen.
„De prijs blijft dus relatief hoog”, aldus Schuitemaker. ,,Dat komt doordat er nog steeds onzekerheid in de markt zit en vraag en aanbod wereldwijd onder druk staan. Daarbij steeg ook de olieprijs recent tot het hoogste niveau in jaren, door dezelfde geopolitieke spanningen.”
Piekprijs aan de pomp
De Brent-olieprijs is sinds 28 februari 2026 met 38 procent gestegen, van circa 73 dollar naar 101 dollar per vat, met een piek tot 128 dollar. De Nederlandse benzineprijs ging bij 2,646 euro per liter naar zijn record. Het gasverbruik in Europa steeg in dezelfde periode met ongeveer 115 procent, van 32 euro per megawattuur naar circa 69 euro.
De prijsstijging komt bovenop al hogere tarieven. De kosten voor een gemiddeld eenjarig vast energiecontract lagen de afgelopen tien jaar tussen 2016 en 2020 nog laag en stabiel, maar explodeerden tijdens de Oekraïne-crisis in 2022 en 2023. Ze daalden weer in 2024 en 2025 tot nog altijd een gemiddeld historisch hoog niveau, om dit voorjaar door de Iran-crisis opnieuw fors hoger uit te komen.
Oplopende schade
Het International Energy Agency noemt het de grootste verstoring van de wereldwijde oliemarkt ooit. De schade loopt bovendien op: eerdere schattingen van Energievergelijk.nl spraken van een toename van 200 euro per jaar alleen door de Iran-oorlog.
Het kabinet biedt een steunpakket van 1 miljard euro, maar nog geen accijnsverlaging aan de pomp. Daarbij is er wel geld voor versnelde verduurzaming en een steunfonds voor huishoudens die hun energierekening niet meer kunnen betalen.
Een snelle terugkeer naar het oude prijsniveau is onwaarschijnlijk, zelfs als de situatie rond Iran stabiliseert, weet Schuitemaker van eerdere crises. „De energiemarkt herstelt langzaam na dit soort schokken.” Onzekerheid en krapte in het aanbod zorgen via de groothandelsmarkt voor constante druk op de prijs en dus het energiecontract.
