Lelietelers gebruiken veel minder gewasbeschermingsmiddelen dan vier jaar geleden. Foto: HLB
De verduurzaming in de lelieteelt werpt zijn vruchten af. Het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen bij de teelt van leliebollen is in de afgelopen vier jaar meer dan gehalveerd. Dat blijkt uit cijfers van het CBS.
In 2020 werd 114 kilo per hectare aan gewasbeschermingsmiddelen gebruikt in de lelieteelt. Daarmee torende de leliesector ver boven andere landbouwgewassen uit. In 2024 is de hoeveelheid bestrijdingsmiddelen met bijna 60 procent gedaald tot 47 kilo per hectare, volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
De leliebollenteelt is daarmee de discutabele koppositie kwijt als grootverbruiker van pesticiden. Rozen in de kas (76 kilo) en chrysanten onder glas (50 kilo) gebruiken nu per hectare meer chemische producten dan de lelieteelt.
Pootaardappelen, appels en peren gebruiken ook relatief veel gewasbeschermingsmiddelen. Zetmeelaardappelen en een aantal soorten uien gebruiken de minste bestrijdingsmiddelen. Minder dan 8 kilo per hectare.
Paraffine-olie
De grootste winst bij de lelieteelt werd behaald in de reductie van minerale olie. Lelietelers gebruiken inmiddels 220.000 kilo minder paraffine-olie om bladluizen te bestrijden. Het schimmelbestrijdingsmiddel mancozeb is zelfs compleet verdwenen uit de lijst, want dat mag niet meer worden gebruikt. In 2020 werd nog 114.000 kilo van dat middel toegepast bij de leliebollen.
Een kist met pas geoogste leliebollen, bestemd voor de export. Foto: DvhN
De donderdag gepubliceerde CBS-cijfers zijn gebaseerd op het landelijk gemiddelde in de sector. Voor Drenthe ligt het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in de lelieteelt al jaren een stuk lager, momenteel zo’n 20 kilo per hectare, zo meldde het Hilbrands Laboratorium in Wijster onlangs in DVHN.
Schone en vruchtbare grond
Dankzij de relatief schone en vruchtbare zandgrond in Drenthe en de initiatieven van de achttien lelietelers in het project Duurzame Bollenteelt Drenthe zijn grote stappen gezet in de beperking van bestrijdingsmiddelen.
Maar ook in andere delen van Nederland waar lelies geteeld worden, zoals Noord-Holland, Brabant, Limburg, Friesland en Flevoland, is het verduurzamingstraject succesvol ingezet. Wel onder grote maatschappelijke druk. Bij milieu-organisaties en omwonenden van leliepercelen groeide het verzet tegen het ‘vergif’ in de lelieteelt.
Negatieve tendens in aardappelteelt
De landbouwsector gaat in zijn geheel zuiniger om met middelen om onkruid, schimmels en insecten te bestrijden, zo blijkt uit de CBS-gegevens. De totale hoeveelheid chemie is sinds 2020 met ongeveer een vijfde teruggebracht. Per hectare gebruikt de landbouw 5,6 kilogram gewasbeschermingsmiddelen. Vier jaar geleden was dat nog 7,6 kilo.
In de aardappelteelt viel een negatieve tendens op. Het middelengebruik van de akkerbouwers steeg bij de aardappelen met 23 procent naar 445.000 kilo. 2024 was een nat jaar voor de aardappel. Daarom werden meer middelen tegen schimmels en bacteriën op het land gespoten.
