Op een perceel bij Bunne worden de leliebollen gerooid. Foto: Marcel Jurian de Jong
Terwijl de lelietelers in Drenthe nog de handen vol hebben aan de oogst van dit jaar, richt de provincie Drenthe zich al op het teeltseizoen in 2026. Belangrijkste verandering: de telers moeten een voortoets aanvragen.
Woensdag maakte gedeputeerde Gert-Jan Schuinder in een informatiesessie voor Statenleden de tussenbalans op. Waar staat de lelieteelt in Drenthe nu en wat zijn de mogelijkheden voor de sector volgend jaar en de jaren daarna?
Enkele maanden geleden nam Provinciale Staten de beleidsnotitie Bollenteelt in Drenthe aan. Daarin worden de mogelijke stappen genoemd om te komen tot een duurzame bollenteelt in Drenthe, binnen de gestelde juridische kaders.
Significante schade
Dat is tegelijk ook de grootste uitdaging. De Raad van State concludeerde eerder dit jaar dat er alleen lelies mogen worden geteeld op de Drentse percelen, als kan worden aangetoond dat het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen bij deze teelt geen significante schade toebrengt aan Natura 2000-gebieden.
De provincie Drenthe werkt hard aan een zogenoemde generieke voortoets voor de telers. Een soort checklist van voorzorgsmaatregelen noodzakelijk voor het verkrijgen van een natuurvergunning.
Gedeputeerde Gert-Jan Schuinder (rechts) neemt een rapport in ontvangst over de duurzame bollenteelt in Drenthe. Foto: Gerrit Boer
„Dat is best een complex verhaal”, stelt landbouw-gedeputeerde Schuinder. Het provinciebestuur heeft een extern bedrijf ingeschakeld om deze voortoets te maken. „Want hoeveel en welke zaken zet je nu precies op die lijst om aan te tonen dat bepaalde activiteiten geen schade toebrengen aan Natura 2000-gebieden? En wie gaat dat inhoudelijk beoordelen? Dat is een ingewikkelde discussie.”
Bodemmonsters
Juist om die vraag deels te beantwoorden gaat de provincie met ingang van komend jaar zelf bodemmonsters nemen in de Natura 2000-gebieden in de buurt van lelievelden. „Dalen er schadelijke stoffen neer die gebruikt worden in de teelten en zo ja, welke dan? Drie keer per jaar gaan we zo’n bodemonderzoek uitvoeren”, zegt Schuinder.
De tijd begint wel te dringen voor het construeren van een voortoets, met een deugdelijke, bijna wetenschappelijke onderbouwing. „Een ingewikkelde exercitie”, weet Schuinder. „We denken ook al na over een alternatief scenario, mochten we dat niet bijtijds voor elkaar krijgen. Om bij een eventueel handhavingsverzoek wel een goede onderbouwing te hebben.”
250 meter van Natura 2000
Duidelijk is in ieder geval wel dat de telers geen gronden meer mogen beplanten met lelies als die velden binnen een straal van 250 meter van een Natura 2000-gebied liggen. Dat gebeurde het afgelopen jaar nog wel.
Geen misverstand daarover, Drenthe gaat hier nadrukkelijk op handhaven in 2026. Dat betekent in de juiste procesvolgorde: eerst een waarschuwing, dan een last tot dwangsom en in uiterste geval: per direct stoppen met de teelt.
De leliebollen worden gesorteerd op maatvoering en verwerkt voor de export. Foto: DvhN
„We hebben daar al vaker voor gewaarschuwd. Je moet als teler wel haast onder een hunebed hebben gelegen als je die duidelijke boodschap nog niet hebt meegekregen”, aldus Schuinder.
Er wordt een klankbordgroep samengesteld, bestaande uit enkele telers, brancheorganisaties, laboratorium HLB in Wijster, burgerinitiatief Meten=Weten en enkele natuurbeschermingsorganisaties, die gaat meepraten over de duurzame toekomst van de lelieteelt in Drenthe.
Sommige politieke partijen in het Drents Parlement zouden graag zien dat er een tijdelijk moratorium komt op de lelieteelt; vrij vertaald een verbod op uitbreiding van het areaal lelies in Drenthe. De gedeputeerde ziet daar na uitgebreide afweging op dit moment weinig in. „Dat vinden we om allerlei redenen juridisch onuitvoerbaar.”
Geen knelpunten
Aan twaalf gemeenten in de provincie Drenthe werd gevraagd om mogelijke knelpunten in kaart te brengen. Plekken zoals scholen, kinderopvangcentra of sportcomplexen, waar je in de directe nabijheid liever geen spuitactiviteiten wilt met bestrijdingsmiddelen. Opmerkelijk genoeg leverde geen enkele gemeente een potentieel knelpunt aan.
