Drentse veehouders nog langer in onzekerheid. Proefballon voor legalisatie PAS-melders afgeschoten door de rechtbank

Het gaat om agrariërs in de buurt van onder meer het Drents-Friese Wold & Leggelderveld, Drouwenerzand, Dwingelderveld, Fochteloërveen en het Holtingerveld, allemaal Natura 2000-gebieden.

Deze boeren leven sinds 2019 tussen hoop en vrees na een uitspraak van de Raad van State, die het Programma Aanpak Stikstof (PAS) onderuithaalde. Zo’n 120 Drentse boerenbedrijven zitten sindsdien zonder natuurvergunning, waardoor boetes dreigen voor illegale stikstofuitstoot.

De provincie wilde zeven van deze agrarische bedrijven uit de illegaliteit halen door aan te tonen dat hun bedrijfsactiviteiten geen negatieve effecten hebben op de natuur. De Mobilisation for the Environment (MOB) van voorman Johan Vollenbroek zag weinig heil in het Drentse plan en stapte in maart naar de rechtbank. Die gaf MOB eind vorige week gelijk, waardoor de provincie terug moet naar de tekentafel.

Volgens de rechtbank heeft het college van Gedeputeerde Staten de gevolgen voor natuur door deze veehouders niet voldoende in beeld gebracht. In de nieuwe aanpak benoemde de provincie alleen een percentage van stikstofbijdrage door de bewuste boeren op de natuurgebieden en hoopte zo aan te tonen dat de natuurschade door de zeven bedrijven mee zou vallen. ,,Maar het college heeft nagelaten ecologisch te onderbouwen wat het effect is op de kwaliteit van de natuur’’, oordeelt de rechtbank.

Ook is de belangenafweging van het door laten boeren van bedrijven tegenover het natuurbelang ‘gebrekkig’ en ‘onzorgvuldig’, volgens de bestuursrechters in Groningen. ,,Er is geen concreet inzicht per bedrijf gegeven in de aard en omvang van de schade bij handhaving, zoals financiële gevolgen.’’

Tegelijk hoopte het college dat de boerenbedrijven op termijn zouden worden gelegaliseerd, waardoor de provincie tot dat moment vond dat de boeren door mogen gaan. Maar daar ziet de rechtbank weinig aanknopingspunten voor. Door dit alles vernietigt rechtbank de provinciebesluiten, waardoor de zeven veehouders ‘illegaal’ blijven, net als andere PAS-melders in Drenthe.

Wat Drenthe nu met deze boeren wil gaan doen, is onduidelijk. Eventuele nieuwe plannen moeten voldoen aan deze uitspraak van de rechtbank. ,,De provincie gaat de uitspraak eerst bestuderen’’, laat een woordvoerder weten.

MOB-advocaat Valentijn Wösten zegt dat de onzekerheid voor PAS-melders in heel Nederland zal blijven bestaan als het kabinet geen duidelijke maatregelen neemt. ,,Ook de brief aan de Tweede Kamer van afgelopen vrijdag biedt weinig hoop aan deze ondernemers. MOB is er niet op gericht om deze boerderijen gesloten te krijgen. Het enige wat MOB verlangt, is een totaaloplossing voor het stikstofprobleem.’’